Republika Południowej Afryki (ang. Republic of South Africa) – państwo na południowym krańcu Afryki.
Jego początki to dwie burskie republiki: Transwal i Orania. Burowie byli potomkami osadników holenderskich przybyłych tu w XVII wieku. Pod koniec XIX wieku wybuchły dwie wojny burskie z Wielką Brytanią. Do roku 1991 w RPA obowiązywał rasistowski system społeczny (apartheid). Postacią symbolizującą walkę z państwem prześladującym czarnych obywateli był Nelson Mandela. Za swój wkład w demokratyczne przemiany Mandela otrzymał w roku 1993 pokojową Nagrodę Nobla.

Historia

W roku 1487 Portugalczyk Bartolomeo Diaz odkrył Przylądek Burz (obecnie Przylądek Dobrej Nadziei). Pierwotnie tereny obecnej Republiki Południowj Afryki były zamieszkane przez plemiona Buszmenów i Hotentotów, w XVI wieku zostali oni wyparci przez ludy Bantu.
Europejska kolonizacja rozpoczęła się w roku 1652. Wtedy to Jan van Riebeeck z holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej z garstką osadników założył Kapsztad. Początkowo była to baza zaopatrzeniowa dla statków niderlandzkich w drodze do Azji. Wkrótce doszło do wojen wzrastającej kolonii osadników (Burów) z tubylczymi plemionami afrykańskimi.
Na wschód od Kapsztadu powstało w roku 1785 pierwsze osiedle brytyjskie Port Elisabeth. Po kongresie wiedeńskim Wielkiej Brytanii przypadł w udziale Kraj Przylądkowy, który zaanektowała.

Ustrój polityczny

Republika Południowej Afryki jest państwem federacyjnym podzielonym na 9 prowincji (patrz artukuł prowincje RPA), o demokratyczno-parlamentarnej formie rządów. Oficjalnie w tej republice funkcjonuje 11 języków urzędowych. Głową tego południowo-afrykańskiego państwa jest prezydent obecnie Thabo Mbeki, jest on również szefem rządu. Oprócz prezydenta w skład rządu wchodzi także dwóch wiceprezydentów. I wiceprezydent kieruje pracami rządu. Wiceprezydenci powoływani są przez prezydenta z kandydatów przedstawionych prezydentowi spośród partii politycznych które uzyskały co najmniej 80 mandatów do izby niższej parlamentu. Ministrowie powoływani są także przez prezydenta spośród wszystkich partii politycznych w parlamencie na zasadzie proporcji. Konstytucja przewiduje powołanie tylko jednego ministra nie będącego członkiem parlamentu. Prezydent powoływany jest w wyborach pośrednich spośród członków Zgromadzenia Narodowego przez połączone izby parlamentu niższej Zgromadzenia Narodowego oraz wyższej Narodowej Rady Prowincji (Senatu). Izbę niższą powołuje się w wyborach powszechnych w okręgach wielomandatowych i zasadą proporcjonalności. Izbę wyższą Narodową Radę Prowincji powołują lokalne parlamenty każdej z 9 prowincji po 10 deputowanych z każdej prowincji. Izba niższa liczy 400 deputowanych a wyższa 90. Każda z 9 prowincji posiada swój lokalny parlament i swój rząd.

Geografia

Przeważającą część powierzchni RPA zajmują wyżyny.Od strony wschodniej i południowej kończą się one ostrą krawędzią.Głębokie doliny rzekdzielą ją na kilka grup górskich (np. Góry Smocze) Południową część kraju zajmują Góry przylądkowe.Niewielkie obszary nizinne wystepują tylko w wąskim pasie nadbrzeżnym.

Gospodarka

Republika Południowej Afryki to jedyny wysoko rozwinięty kraj kontynentu afrykańskiego. Na terenie RPA znajduje się wiele bogactw naturalnych, a także dobrej żyzne gleby. Klimat również sprzyja rozwojowi rolnictwa.
Przemysł wydobywczy RPA opiera się na wydobyciu: Rozwinięty jest także przemysł maszynowy i chemiczny, ale głównie przetwórczy. Główne gałęzie przemysłu to:
  • chemiczny,
  • skórzany,
  • maszynowy,
  • elektrotechniczny,
  • petrochemiczny,
  • włókienniczo-odzieżowy.
Rolnictwo RPA produkuje więcej żywności niż konsumują mieszkańcy tego kraju. Nadwyżki są eksportowane. Użytki rolne i zielone stanowią ponad 75% kraju. Najważniejsze uprawy: Hodowla obejmuje: U wybrzeży RPA znajdują się bogate łowiska wykorzystywane przez rozwiniętą flotę rybacką.
Głównymi partnerami handlowymi RPA są:

Kultura

Podstawowe informacje o kulturze i odsyłacz do artykuły o kulturze kraju

Literatura

Aferika Borwa
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.