Przyspieszenie - wektorowa wielkość fizyczna wyrażająca zmianę prędkości w czasie.
Przyspieszenie definiuje się jako pochodną prędkości po czasie (jest to miara zmienności prędkości). Przyspieszenie jest wielkością wektorową, gdzie wartość tego wektora jest równa wartości pochodnej prędkości względem czasu w danej chwili.

Przyspieszenie w prostokątnym układzie odniesienia

Jeżeli mamy dany wektor \[\vec r \] określający współrzędne punktu i wektor \[\vec v \] określający prędkość tego punktu, to przyspieszenie \[\vec a \] tego punktu obliczamy w następujący sposób:
\[\vec a = \frac {d \vec v}{dt} = \frac {d^2 \vec r}{dt^2} \quad \left\vec a \right = \frac m {s^2} \]

Jednostka przyspieszenia w układzie SI to metr na sekundę do kwadratu.

Przyspieszenie w układzie odniesienia związanym z torem ruchu

W układzie odniesienia związanym z torem ruchu całkowite przyspieszenie rozbijamy na dwie składowe: przyspieszenie dośrodkowe (normalne) i przyspieszenie styczne.

Przyspieszenie dośrodkowe

Jest to składowa przyspieszenia prostopadła do toru ruchu. Reprezentuje tą część przyspieszenia która wpływa na kształt toru. Jeżeli prędkość chwilową, styczną do toru ruchu, oznaczymy jako \[v \], a promień chwilowego zakrzywienia toru ruchu wynosi \[r \], to wartość \[a_n \] przyspieszenia dośrodkowego ciała jest równa:
\[a_n = \frac {v^2}{r} \]

Przyspieszenie styczne

Jest to składowa przyspieszenia wpływająca na prędkość ciała \[\vec v \] styczną do toru ruchu. Stosując oznaczenie \[v \] dla wartości prędkości chwilowej i oznaczenie \[s \] dla drogi pokonanej przez ciało, przyspieszenie styczne \[a_s \] obliczamy następująco:
\[a_s = \frac {dv}{dt}=\frac{d^2 s}{dt^2} \]

Związek między przyspieszeniami stycznym i normalnym, a przyspieszeniem w prostokątnym układzie odniesienia jest następujący:
\[| \vec a |^2 = a_n^2 + a_s^2 \]

Przyspieszenie kątowe

Występuje w ruchu obrotowym - jest wektorem leżącym na osi obrotu i skierowanym zgodnie z regułą śruby prawoskrętnej. Jeśli współrzędną kątową ciała określa kąt \[\alpha \], a wartość prędkości kątowej oznaczymy jako \[\omega \], to wartość przyspieszenia kątowego \[\epsilon \] wynosi:
\[\varepsilon = \frac {d \omega}{dt}=\frac{d^2 \alpha}{dt^2} \quad \left\varepsilon \right = \frac {1} {s^2} \]

Jednostka przyspieszenia kątowego w układzie SI to jeden przez sekundę do kwadratu.

Pomiar

Do pomiaru służy przyspieszeniomierz nazywany także akceleromierz, akcelerometr.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.