Przecinek to najczęściej używany znak interpunkcyjny (obok kropki). „Przecina” zdanie, czyli je rozdziela. Może być zastosowany pojedynczo lub podwójnie.
  • Przecinek stawiamy pomiędzy zdaniami złożonymi podrzędnie, czyli między zdaniem podrzędnym i nadrzędnym, w których jest spójnik.
Jestem ciekawa, co dzisiaj się wydarzy.
Na geografii dowiedziałam się, że stolicą Portugalii jest Lizbona.
Zobaczymy, czy wygra dzisiaj Adam Małysz.
Muszę pójść na basen, bo już rok nie pływałam.
Słowacki w okresie mistycznym wyznawał, że pisze tylko to, co mu aniołowie dyktują. (Jan Parandowski)

  • Przecinek stawiamy przed zdaniem nadrzędnym, a po zdaniu podrzędnym, kiedy część podrzędna ze spójnikiem albo zaimkiem rozpoczyna zdanie złożone.
Kto pierwszy znajdzie mój szalik, dostanie nagrodę.
Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie.
Gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta.
Żeby kózka nie skakała, toby nóżki nie złamała.

  • Stawiamy przecinek pomiędzy połączonym bezpośrednio równorzędnymi wyrazami zdania pojedynczego.
W domu były trzy pokoje, kuchnia, jadalnia, dwie łazienki, garderoba.
Moja mama jest mądra, dobra, cieplutka.
Położyła kucharka na stole  kartofle, buraki, marchewkę, fasolę, kapustę, pietruszkę, selery i groch. (Julian Tuwim, Warzywa)

  • Przecinek stawiamy pomiędzy zdaniami współrzędnymi połączonymi bezspójnikowo.
Szybowiec ruszył, nabrał pędu, gładko oddzielił się od ziemi, stromo wspiął się wzwyż. (J. Meissner)

  • Rozdzielamy przecinkami zdania współrzędne połączone następującymi spójnikami:
a) przeciwstawnymi  a, ale, lecz, jednak, jednakże, zaś, wszakże, owszem, natomiast, tylko, tylko że, jedynie, przecież, raczej, tymczasem, za to, np.
 Mój brat jest naukowcem, a ja zajmuję się sportem.
 Mieliśmy pójść na spacer, lecz zaczął padać deszcz.
 W klasie o profilu biologiczno-chemicznym biologia jest trzy razy w tygodniu, natomiast w klasie o profilu ogólnym – dwa razy w tygodniu.

b) wynikowymi  więc, dlatego, toteż, to, zatem, wobec tego, skutkiem tego, wskutek tego, np.
 Kochał ją, więc postanowił się z nią ożenić.
 Nie odzywasz się, wobec tego ja też nie będę się odzywać.

c) synonimicznymi (wyjaśniającymi)  czyli, to jest, to znaczy, innymi słowy, np.
 Rzeczowniki w języku polskim mają deklinację, czyli odmieniają się przez przypadki.
 Niedługo będzie rok przestępny, czyli będzie miał 366 dni.

  • Stawiamy przecinek przed wyrazami i wyrażeniami powtarzanymi.
Ania jest bardzo, bardzo mądra.
Zjadłabym dużo, dużo słodyczy.

  • Przecinkiem oddzielamy w zdaniu wyrazy i wyrażenia występujące w wołaczu.
Dorotko, sprzątnij książki ze stołu.
Podejdź do mnie, Adasiu.

  • Przecinkiem oddzielamy w zdaniu różne wtrącenia.
Dziś wiele dzieci, na przykład Darek, Mariusz i Magda, dostało piątki z języka polskiego.
Odwiedzamy go często, przynajmniej dwa razy w tygodniu.

  • Oddzielamy przecinkiem wyrazy zakończone na -ąc, -wszy, -łszy (imiesłowy) wraz z określeniami.
Spacerował z psem, pogwizdując.
Kobieta się zarumieniła, słysząc te słowa.
Wróciwszy z wycieczki, pobiegł szybko do kolegi.
Mama, przygotowując nam obiad, cicho tłumaczyła coś tacie.

  • Dwoma przecinkami oddzielamy wypowiedzenia wtrącone w zdaniach złożonych. Są nimi najczęściej: sądzę, myślę, przypuszczam, wiadomo, zdaje się, być może, jak widać.
Za rok, być może, wyjadę do Australii.
Jestem chory, zdaje się, na anginę.

  • Dwoma przecinkami oddzielamy zdanie podrzędne, które jest wplecione w część nadrzędną.
Wszystko, co dotychczas zrobiłem, przyszło mi z dużą trudnością.
Krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje.

  • Przecinek stawia się po wyrazach wyrażających okrzyk: ach, hej, halo, o, ho, oj.
Halo, kto mówi?
Oj, jak mnie boli noga.

  • Nie stawiamy przecinka przed następującymi spójnikami: albo, ani, bądź, czy, i, lub, ni, oraz, tudzież.
Siedzę w domu i piszę wypracowanie.
Pojadę w góry na kolonie lub wybiorę się z rodzicami nad morze.
Nie chcę być górnikiem ani marynarzem.
Uwaga! Jeżeli jednak takie spójniki się powtarzają, stawiamy przecinek przed drugim i ewentualnie przed następnym członem zdania, który zaczyna się od tego spójnika.
Albo zrobisz to dziś, albo nie rób tego wcale.
Nie było go ani w kuchni, ani w jadalni.

  • Nie stawiamy przecinka przed porównaniami, które są wprowadzane przez wyrazy: jak, jakby, niż, niby i tym podobne.
Jesteś piękna niczym poranek majowy.
Nie ma jak w domu.
Jest zdrowa jak ryba.
Uwaga! Stawiamy przecinek przed wyrazami: jak, jakby, niż, niby i tym podobne w zdaniach złożonych porównawczych.
Zróbcie to ćwiczenie tak, jak umiecie.
Łatwiej to napisać, niż powiedzieć.

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.