Prawo działania (ang. mass-action law) - wyprowadzone w 1864 r. przez norweskich chemików Guldberga i Waagego określa równowagę dynamiczną pojawiającą się w reakcjach chemicznych. Jeżeli zmiana stężenia dowolnego składnika "i" obecnego w równaniu reakcji powoduje odpowiednią zmianę stężeń wszystkich składników, tj. substratów (po lewej stronie) oraz produktów reakcji (po prawej stronie równania), to mamy do czynienia z równowagą dymamiczną. Stężenie żadnego pojedynczego składnika nie może być także równe zeru (jeżeli jednocześnie jakiś substrat i jakiś produkt mają stężenia równe zeru, zajście reakcji może nie być możliwe!).
Np. dla reakcji (A, B ... E - składniki):
\[a A + b B + c C \] ↔ \[d D + e E \]
Wówczas na podstawie prawa działania mas otrzymamy wyrażenie na stałą równowagi reakcji (w liczniku stężenia produktów podniesione do odpowiednich potęg, w mianowniku stężenia substratów w odpowiednich potęgach):
- (stężeniowa) stała równowagi reakcji: \[K_{c}(T) = \frac{[1]^{d} [2]^{e}}{[3]^{a} [4]^{b} [5]^{c}} \]
Stałe stężeniowe są stałymi przybliżonymi, podobnie jak stałe ciśnieniowe (zamiast stężeń we wzorze występują ciśnienia), stała termodynamiczna, niezależna od stężeń obecnych substancji wymaga użycia zamiast stężeń aktywności a zamiast ciśnień lotności (ang. fugacity).
Powszechnie znane przykłady stałych równowagi dynamicznej to np. stała dysocjacji kwasu lub zasady a także w uproszczonej formie iloczyn jonowy wody, iloczyn rozpuszczalności soli, stałe kompleksowania.
Uwaga. Określenie substraty i produkty dotyczące równowagi dynamicznej jest umowne, gdyż taka równowaga jest w swej istocie symetryczna.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.