Powstanie Bokserów (義和團起義) - powstanie chińskiego tajnego stowarzyszenia skierowane przeciwko cudzoziemcom ("białym barbarzyńcom").
Powstanie zrodziło się pod wpływem kryzysu i klęsk żywiołowych w skolonizowanej przez Europejczyków i wykorzystywanej gospodarczo prowincji Szantung. Beznadziejna sytuacja polityczno-gospodarcza Chin na przełomie XIX i XX wieku, panoszenie się obcokrajowców, działalność misjonarzy chrześcijańskich postrzegana jako zagrożenie dla tradycyjnej kultury, groźba rozbioru Chin przez mocarstwa zachodnie - powodowały narastanie buntu społecznego przeciwko nieudolnej i skorumpowanej administracji cesarskiej państwa. Powstawały różne organizacje, kluby, gazety, które stawiały sobie za cel odnowę Chin i wyrzucenie z kraju obcokrajowców. W 1899 doszło do wielkich rozruchów przeciwko cudzoziemcom w Chinach Północnych. W 1900 doszło do zbrojnych wystąpień tajnego stowarzyszenia Yihequan, co znaczy "pięść w imię sprawiedliwości i pokoju". Wystąpienia te znane są powszechnie pod nazwą "Powstania bokserów", gdyż członkowie stowarzyszenia uczyli ludność walki na pięści. Nazwa ta została nadana przez Europejczyków i miała pogardliwy wydźwięk.
Obiektem nienawiści stało się wszystko, co kojarzyło się z Zachodem. W pierwszym okresie do związków bokserów należeli na ogół młodzi ludzie, często chłopi, drobni rzemieślnicy oraz handlarze, przewoźnicy, żołnierze i zakonnicy, zgrupowani w małych oddziałach i bezwzględnie posłuszni Mistrzowi. Powstańcy zajęli stolicę Pekin i znaczne terytoria północnych Chin, przy czym byli skrycie wspierani przez cesarzową. Kiedy powstanie zyskało akceptację cesarzowej Cy-si, do oddziałów zaczęli też wstępować urzędnicy dworscy.
Powstańcy nie oparli się jednak interwencji 40-tysięcznego korpusu regularnych wojsk sześciu państw europejskich, Japonii i USA, dowodzonych przez niemieckiego feldmarszałka Waldersee. Rząd Czingów podporządkował się wtedy obcym mocarstwom bez reszty i w ostatniej fazie powstania bokserów wojska rządowe walczyły wspólnie z armią interwentów przeciwko powstańcom. Tym niemniej, Cesarstwo Chin obciążone zostało olbrzymią kontrybucją na rzecz mocarstw zachodnich.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.