Polska > województwo małopolskie > powiat suski



Powiat suski - powiat w województwie małopolskim, położony w jego południowo-zachodniej części. Graniczy z powiatami: żywieckim (województwo śląskie), wadowickim, myślenickim oraz nowotarskim.
Na terenie powiatu położone są trzy miasta: Sucha Beskidzka (9726 mieszk. - miasto powiatowe), Maków Podhalański (5714 mieszk.), Jordanów (5078 mieszk.) oraz 34 wsie. (2004)

Historia

Powiat suski istniał już w poprzednim podziale administracyjnym Polski w latach 1956-75. Obejmował on wówczas nieznacznie większy obszar (w jego skład wchodziła jeszcze gmina Spytkowice - obecnie powiat nowotarski). Po roku 1975 wchodził w skład dwóch województw: bielskiego i nowosądeckiego.
Historycznie obszar ten był pod wpływem różnych ośrodków administracyjnych. Głównym ośrodkiem regionalnym był od wieków Kraków. Natomiast na szczeblu subregionalnym różne części dzisiejszego powiatu suskiego podlegały różnym ośrodkom, m.in. Oświęcimowi, Zatorowi (księstwo oświęcimsko-zatorskie), Lanckoronie (starostwo lanckorońskie), Żywcowi, Wadowicom, Myślenicom czy Nowemu Targowi. Jedynie w okresie międzywojennym, w latach 1924-31, istniała jednostka o podobnym zasięgu - powiat makowski z siedzibą starostwa w Makowie. Jednak twór ten był zbyt słaby pod względem ekonomicznym i po kilku latach został rozwiązany.
Powiat suski należy do Euroregionu Beskidy.

Gminy powiatu suskiego

W skład powiatu wchodzi dziewięć gmin (w nawiasach numery gmin na mapie w tabeli obok):
Gminy miejskie: Gmina miejska-wiejska: Gminy wiejskie:

Geografia

Pod względem ukształtowania powierzchni powiat suski to obszar typowo górzysty. Na jego terenie znajdują się górskie pasma Beskidu Żywieckiego i Makowskiego. Najwyższym szczytem górskim jest Babia Góra - 1725 m n.p.m.. Najważniejszą rzeką regionu jest Skawa oraz jej dopływy Skawica, Stryszawka i Paleczka.

Użytkowanie terenu

  • użytki rolne 43,3% (w tym 16,1% łąki i pastwiska)
  • lasy i tereny leśne 46,4% (najwięcej w gminach górskich: Zawoja - 61,3% i Bystra-Sidzina - 54,2%)

Ochrona przyrody

Kultura i turystyka

Powiat suski jest obszarem o dużym potencjale turystycznym, zwłaszcza jeżeli chodzi o pieszą turystykę górską, uprawianie sportów zimowych. Stwarza duże możliwości rozwoju agroturystyki. Obecnie najważniejszym ośrodkiem turystycznym regionu jest Zawoja, położona u stóp Babiej Góry. Na terenie powiatu znajduje się 108 obiektów noclegowych, które oferuje 4,2 tys. miejsc.

Zabytki

  • Sucha Beskidzka:
    • dawny zespół kościelno-klasztorny kanoników regularnych z pocz. XVII w.
    • zamek z XVI w., zwany Małym Wawelem
    • drewniana karczma "Rzym" z 2 poł. XVIII w.
  • Lachowice:
    • drewniany kościół p.w. św.św. Piotra i Pawła z 1789 r.
  • Łętownia:
    • drewniany kościół p.w. św.św. Szymona i Judy z lat 1760-1765
  • Maków Podhalański:
    • kościół parafialny p.w. Przemienienia Pańskiego z 1828 r. z cudownym obrazem Matki Boskiej Makowskiej
  • Wysoka:
    • dwór obronny z 1 poł. XVII w.
  • Zawoja:
    • drewniany kościół p.w. św. Klemensa z 1888 r.
    • kapliczka z końca XVII w. zw. "zbójnicką"
    • drewniana karczma z 1836 r.

Muzea

  • skansen w Sidzinie (filia Orawskiego Parku Etnograficznego w Zubrzycy Górnej)
  • skansen w Zawoi Markowej im. Józefa Żaka
  • Izba Regionalna w Suchej Beskidzkiej w "Domku Ogrodnika" - zbiory etnograficzne Towarzystwa Miłośników Ziemi Suskiej
  • Izba Regionalna Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Makowskiej w Makowie Podhalańskim
  • Ośrodek Edukacyjny Babiogórskiego Parku Narodowego w Zawoi Barańcowej
  • Muzeum Turystyki Górskiej PTTK w Zawoi - Markowe Szczawiny
  • Beskidzkie Centrum Zabawkarstwa Ludowego - Warsztaty Twórcze w Stryszawie

Wydarzenia kulturalne i sportowe

  • Dni Ziemi Suskiej - maj
  • Dni Makowa Podhalańskiego
  • Dni Jordanowa
  • Święto Zabawki w Stryszawie - czerwiec
  • Suskie Spotkania z Folklorem - lipiec
  • Tydzień Kultury Beskidzkiej w Makowie Podhalańskim - sierpień
  • Dni Muzyki na Zamku w Suchej Beskidzkiej - wrzesień
  • Babiogórska Jesień w Zawoi ([1]) - wrzesień-październik
  • Międzynarodowy Bieg po Ziemi Makowskiej
  • Wyścigi Rowerów Górskich w Suche Beskidzkiej
  • Wyścigi Psich Zaprzęgów w Zawoi
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.