Pomarańczowa_Alternatywa -
Pomarańczowa Alternatywa - pierwotnie grupa, a później ruch happeningowy, działający w paru miastach Polski głównie w latach 80., nawiązujący do tradycji holenderskich provosów i Partii Krasnoludków. Choć wiele z symboliki PA (kolor pomarańczowy, krasnoludki) zostało zapożyczone z ruchu Provo, działającego w latach sześćdziesiątych, to większość badaczy tematu uznaje jednak Pomarańczową Alternatywę za ruch oryginalny i twórczy.
Nazwa nawiązywała do powszechnego wówczas upolityczniania życia i nachalnego dekorowania publicznych pomieszczeń i ulic miast czerwonymi flagami i draperiami. Świadomość istnienia alternatywy dla tej czerwonej rzeczywistości, choćby pomarańczowej, utrwalała w umysłach ówczesnego społeczeństwa przekonanie, że istnieje jakaś alternatywa dla zakłamania PRL-u.
Oprócz rodzimego Wrocławia Pomarańczowa Alternatywa była najbardziej aktywna w Łodzi i Warszawie. W innych krajach powstały także podobne organizacje, które się na niej wzorowały, m. in. w Czechosłowacji.

Początki

Pomarańczową Alternatywę zainicjowały na początku lat 80. osoby związane z wrocławską opozycją (np. ze Studenckim Komitetem Solidarności, Ruchem Nowej Kultury), wywodzące się najczęściej z ruchu hippisowskiego. Szczególną rolę odgrywał tutaj pochodzący z Torunia Waldemar Major Fydrych, który przyjął rolę lidera grupy.
Pierwotnie mianem Pomarańczowej Alternatywy zatytułowane było pismo wydawane podczas strajku okupacyjnego na Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu - od września do grudnia 1981 roku. W piśmie, które według komitetu strajkowego "godziło w wyższe racje strajku", po raz pierwszy zostały przedstawione tezy surrealizmu socjalistycznego, który stanowił główny oręż teoretyczny późniejszej grupy Pomarańczowa Alternatywa.
Pierwszą znaną akcją P.A. było malowanie krasnoludków na murach największych polskich miast. Krasnoludki, pojawiające się na plamach farby, pozostawionych przez milicjantów, zamalowujących napisy antykomunistyczne, wzbudziły wśród mieszkańców wiele domysłów i emocji. Postać krasnoludka stała się od tego czasu symbolem Pomarańczowej Alternatywy.

Druga połowa lat 80.

Prawdziwą sławę Pomarańczowa Alternatywy zyskała jednak w drugiej połowie lat osiemdziesiątych, kiedy to do jej animatorów dołączyło wiele młodych osób, dla których sztywna formuła akcji Solidarności okazywała się zbyt nudna lub niewystarczająca.
Przełomowym momentem była publikacja w Village Voice artykułu o akcji rozdawania - deficytowego w okresie kryzysu - papieru toaletowego podczas Festiwalu Teatru Otwartego we Wrocławiu. P.A. stała się wtedy obiektem zainteresowania nie tylko polskich, ale i zagranicznych mediów (o jej akcjach pisano nawet w tak egzotycznych krajach jak Zjednoczone Emiraty Arabskie). Akcje Pomarańczowej Alternatywy spotykały się z sympatią opozycji, jaką w owym czasie była podziemna Solidarność.
Pierwsze happeningi Pomarańczowa Alternatywa zorganizowała w 1986 r., a największy rozgłos zyskały zorganizowane we Wrocławiu w latach 1987-88, wszystkie z okazji rzeczywistych lub zmyślonych zdarzeń i świąt. Happeningi odnosiły się do polskiej rzeczywistości, a ich tematem były głównie oficjalne wydarzenia polityczne, hasła polityczne, obchody rocznicowe i święta państwowe.
Najbardziej znane akcje Pomarańczowej Alternatywy to:
  • Rewolucja Październikowa (6 listopada 1987);
  • Dzień tajniaka (17 lutego 1988);
  • Dzień dziecka (1 czerwca 1988);
  • Precz z u-pałami (lipiec 1988);
  • Manewry Melon w Majonezie na granicy polsko-czeskiej (19 sierpnia 1988);
  • Karnawał Riobotniczny (luty 1989)
Akcje Pomarańczowej Alternatywy - chociaż jej animatorzy i wielu uczestników wyrażało częstokroć poglądy anarchistyczne - nie były ideologiczne. Żadne poważne postulaty nie były podczas nich wysuwane, a krzyczane hasła były raczej surrealistyczne (np. Vivat Sorbovit, Nie ma wolności bez krasnoludków) i często parafrazowały hasła Solidarności. Miały obnażać absurdy systemu poprzez parodię i skłaniać do myślenia.
Dzięki otwartej formule akcji, mogły się do niej włączać różne grupy i jednostki, a także przechodnie. Z tego powodu niemal każda z akcji, która odbyła się w tamtym czasie, gromadziła po kilka tysięcy osób - z których większość była zazwyczaj przypadkowymi przechodniami. Kulminacyjnym punktem historii Pomarańczowej Alternatywy był marsz krasnoludków 1 czerwca 1988 roku, kiedy to na ulice Wrocławia wyległo ok. 10 tysięcy osób ubranych w pomarańczowe czapeczki lub podobne insygnia.
Happeningi najczęściej kończyły się zatrzymanie uczestników przez Milicję Obywatelską za zakłócanie porządku publicznego. Udawało się ją sprowokować do takich działań jak aresztowanie osób przebranych za Świętego Mikołaja czy zatrzymywanie wszystkich ludzi, którzy mieli na sobie coś pomarańczowego.
Pomarańczowa Alternatywa wydawała także ulotki, w których w żartobliwy sposób opisywała minione akcje i zachęcała do uczestnictwa w przyszłych, używając wymyślonej przez siebie quasi-artystycznej terminologii. W ulotkach tych proklamowała takie tezy, jak uznanie milicjanta za dzieło sztuki.

Po roku 1990

Pomarańczowa Alternatywa po roku 1990 (po wyjeździe Majora do Paryża) znacznie ograniczyła swoją działalność, przypominając o sobie jedynie co parę lat, np. podczas odsłonięcia pomnika ofiar Tienanmen na pl. Dominikańskim we Wrocławiu.
W 2001 roku na ulicy Świdnickiej we Wrocławiu - w zwyczajowym miejscu happeningów - stanął ufundowany przez Agorę (wydawcę "Gazety Wyborczej") pomnik P.A., przedstawiający krasnala. Jest to prawdopodobnie rzadkość na skalę światową, aby wywrotowa w wymowie grupa doczekiwała się takiej nobilitacji ze strony władz miasta, które zgodziły się na jego ustawienie w tym miejscu.
W wyborach samorządowych w 2002 roku Komitet Wyborczy Pomarańczowa Alternatywa zdobył półtora tysiąca głosów.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.