Politechnika Lwowska, najstarsza polska uczelnia techniczna

Historia Politechniki Lwowskiej

4 listopada 1844
Otwarcie we Lwowie Akademii Technicznej i rozpoczęcie edukacji. Pierwszym dyrektorem został Florian Schindler. Akademia mieściła się na rogu ulicy Ormiańskiej i Teatralnej w domu Darowskiego.

1 listopada 1848
Ostrzał centrum Lwowa przez artylerię austriacką, w czasie wydarzeń rewolucyjnych we Lwowie, podczas którego spłonął budynek Akademii Technicznej. Zajęcia zostały przeniesione na 2 piętro Ratusza i były tam prowadzone do roku 1850.

Politechnika_Lwowska -
4 grudnia 1850
Zajęcia rozpoczęły się w odbudowanym z pożaru budynku.

1851
Na Akademii Technicznej studiowało 220 słuchaczy.

1852/1853
Rozpoczęła się reorganizacja Akademii.

1853
Ministerstwo oświaty dało zgodę na wykłady technologii chemicznych.

1872
Na pierwszego rektora wybrano doktora Feliksa Strzeleckiego.

12 marca 1872
Wydano pozwolenie na budowę nowych pomieszczeń Akademii. Kierującym budową wybrano profesora Juliana Zachariewicza.

kwiecień 1874 - październik 1877
Budowa gmachu głównego i gmachu wydziału chemii technicznej

1877
Akademia Techniczna zmieniła nazwę na Szkołę Politechniczną.

7 października 1877
Odbyła się pierwsza na terenie cesarstwa Austro-Węgierskiego rozmowa telefoniczna z auli gmachu głównego z pomieszczeniem chemii technicznej.

15 listopada 1877
Inauguracja dzialalności nowego rektora - prof. Juliana Zachariewicza.

13 września 1880
Szkołę Politechniczną odwiedził cesarz Franciszek Józef I. Cesarz zamówił u Jana Matejki 11 obrazów, które pokazywałyby postęp techniczny ludzkości. Obrazy te dekorują Aulę.
1884
Sytuacja Uczelni na tle innych politechnik austriackiej części państwa, czyli Cislitawii. W tabelce przedstawiono liczby studiujących w roku 1884.
Miasto Wydziały
  Budownictwa Inżynieryjny Maszynowy Chemiczny Ogólny Razem
Wiedeń 345 90 287 206 40 968
Praga (niem.) 79 19 79 88 - 268
Praga (czes.) 134 41 92 287 - 504
Graz (niem.) 74 - 60 32 15 181
Brno (niem.) 39 - 27 28 71 115
Lwów 89 28 37 46 - 200

1894
Jubileusz 50-lecia Szkoły Politechnicznej - z tej okazji profesor W. Zajączkowski wydał książkę „Cesarsko-królewska Szkoła Politechniczna we Lwowie. Zarys historyczny osiągnięć...”

13 lutego 1894
Przyjęto statut Szkoły Politechnicznej.

1905
Pod względem ilości słuchaczy lwowska Szkoła Politechniczna zajmuje drugie miejsce po Politechnice Wiedeńskiej.

1 listopada 1918
W obronie Lwowa i Wschodniej Małopolski odznaczyli się "technicy" - jak nazywano studentów Politechniki Lwowskiej, jak też samodzielni i pomocniczy pracownicy Uczelni. Profesor Kazimierz Bartel organizował wojska kolejowe, ważne dla utrzymywania łączności z Przemyślem i resztą państwa. Komendantem technicznym głównego dworca był asystent Michał Orkisz. Warsztaty lotnicze na Lewandówce zorganizował doc. Władysław Rubczyński, dzięki czemu udało się naprawić kilka samolotów i złożyć z nich eskadrę do udziału w walkach i łączności z Krakowem i Warszawą; współdziałali z Rubczyńskim inż. N. Lewicki i doc. Władysław Kohman-Floriański, studenci Roman Karatnicki, Jerzy Ślebodziński, N. Staniszewski i Tadeusz Wiśniewski. Oddział łączności iskrowej (radiostacja przy ul. Chocimskiej) prowadził późniejszy profesor Tadeusz Malarski, oddział elektrotechniczny Na Błonie doc. Wacław Gunther, oddział magazynowy Na Błonie prof. Stanisław Anczyc, oddział rusznikarski, artyleryjski i samochodowy doc. Aleksander Lutze-Birk. Sekcją robót saperskich dowodził inż. Marian Żerebecki, warsztatami saperskimi dr Edward Sucharda, zastępcą komendanta sekcji mobilizacyjnej był doc. Stefan Bryła, oficerem łączności z odsieczą inż. Fryderyk Staub (potem docent, podczas II wojny w AK). Delegatem do Polskiego Komitetu Narodowego we Lwowie był późniejszy profesor i rektor Antoni Wereszczyński.
Lista czynnych w obronie Lwowa ze społeczności Uczelni obejmuje ponad 300 nazwisk. Trzeba było jeszcze prawie pięciu miesięcy oblężenia, z groźnymi atakami na miasto, by odsunąć bezpośrednie zagrożenie i dalszych walk, gdy pomoc błękitnej armii gen. Józefa Hallera z Francji i innych formacji zepchnęła w lipcu 1919 wojska ukraińskie za Zbrucz. Zawieszenie broni z 1 września 1919 pozwoliło na zwolnienie z wojska studentów wyższych uczelni. Z trudem otwarto rok akademicki na Politechnice 1919/20; na 1500 studentów 30% stanowili wojskowi, zwolnieni na cztery miesiące. Skromna inauguracja w wolnej Ojczyźnie odbyła się 16 października 1919.

8 listopada 1919
Przyłączenie do Szkoły Politechnicznej Akademii Rolniczej w Dublanach. Utworzenie na bazie tych dwóch szkół wydziału rolniczo-leśnego Wyższej szkoły Leśnictwa we Lwowie.

28 czerwca 1920
Przyjęcie nowego statutu i zmiana nazwy Szkoły Technicznej na Politechnikę Lwowską.

19 listopada 1922
Politechnika Lwowska otrzymała Krzyż Obrony Lwowa, wmurowany we fronton uczelni. 11 maja 1922 odbyła się w auli uroczystość nadania doktoratu honoris causa marszałkowi Francji i głównodowodzącemu wojsk alianckich I wojny, Ferdynandowi Fochowi. Wydarzeniu temu nadano szczególnie uroczysty charakter; całe grono wystąpiło we frakach, u wrót Uczelni witali Focha rektor Julian Fabiański i prorektor Maksymilian Huber; oni też w auli wygłosili odpowiednie przemówienia. W imieniu młodzieży przemawiał, w mundurze kapitana Wojska Polskiego, były prezes Bratniej Pomocy, Jan Nawrocki. Kiedy marszałek opuszczał gmach, rozentuzjazmowana młodzież studencka wyprzęgła konie i pociągnęła karetę przy pomocy lin ulicami Sapiehy i Kopernika, wśród wiwatujących gęstych szpalerów ludności do ratusza, gdzie dostojnemu gościowi nadano obywatelstwo honorowe Lwowa.

22 listopada 1925
Przed Gmachem Głównym od strony ul. Zachariewicza odsłonięto pomnik Orląt. Wykonanie tablicy i pomnika sfinansowali profesorowie Politechniki i rektorat.
Dla poległych w obronie Lwowa i zmarłych później jej uczestników urządzono w części Cmentarza Łyczakowskiego Cmentarz Obrońców Lwowa, który zaprojektował asystent architektury Rudolf Indruch. Tablica i pomnik już dziś nie istnieją. Cmentarz został zdewastowany w 1971 roku z podpuszczenia władz sowieckich.

1934
Zakończono budowę biblioteki na ulicy Profesorskiej 1.

1936
Miasto ofiarowało Uczelni 8 ha ziemi na rozbudowę zespołu gmachów Wydziału Mechanicznego przy ul. Stryjskiej, 7,2 ha zaś na zespół gmachów Wydziału Chemicznego między ulicami Potockiego, Czwartaków i Pod Stoczkiem.

11 listopada 1936
Prezydent Ignacy Mościcki przyznał Uczelni Krzyż Kawalerski Orderu Polonia Restituta za jej wkład w umocnienie państwa w latach 1918-1921 i za osiągnięcia naukowe.

Październik 1939 (pierwsza okupacja sowiecka)
Politechnika Lwowska została przekształcona w Lwowski Instytut Politechniczny.

Noc z 3 na 4 lipca 1941
Na Wzgórzach Wuleckich hitlerowcy rozstrzelali grupę profesorów Uniwersytetu, Politechniki i Akademii Handlu Zagranicznego.
Z 40 osób wtedy zgładzonych 13 związanych było z Politechniką lub zawodem technicznym. Zginęli wtedy profesorowie  Włodzimierz Krukowski, kierownik katedry miernictwa elektrotechnicznego, Antoni Łomnicki, kierownik II katedry matematyki, Stanisław Pilat, kierownik katedry technologii nafty, Włodzimierz Stożek, kierownik I katedry matematyki, Kazimierz Vetulani, kierownik katedry mechaniki teoretycznej, Kasper Weigel, kierownik I katedry miernictwa, Roman Witkiewicz, kierownik katedry pomiarów maszyn, inżynier elektryk Andrzej Progulski, asystent katedry pomiarów elektrycznych inż. Eustachy Stożek, inżynier chemik Adam Ruff, student chemii Emanuel Stożek, studenci rolnictwa Bronisław i Zygmunt Longchamps de Berier. Wszyscy zostali pogrzebani na miejscu zbrodni, ale 8 października 1943 ekshumowani i wywiezieni do lasu Krzywczyckiego, gdzie zwłoki oblano benzyną, spalono a popioły rozsypano.

26 lipca 1941
W więzieniu Gestapo zginął profesor geometrii wykreślnej, kilkakrotny premier rządu RP Kazimierz Bartel.

Wiosna 1942 - Wiosna 1944
W pomieszczeniach Politechniki Lwowskiej prowadzono prawie normalne wykłady i ćwiczenia dla elektrotechników, mechaników, budowniczych dróg i mostów, chemików, rolników, w języku głównie polskim przez przedwojennych profesorów Politechniki Lwowskiej, podobnie jak do lata roku 1941, ale względów na politykę hitlerowską, która nie pozwalała na wyższe studia dla ludności polskiej były one nazywane zawodowymi kursami technicznymi ("Technische Fachkurse"). Po wojnie, studia te były zaliczone jako normalne przez Politechnikę Śląską w Gliwicach i przez inne Politechniki na terenie Polski.

22 lipca 1944
Dowództwo Armii Krajowej w ramach akcji Burza przystąpiło do walki zbrojnej o miasto, wiążąc siły niemieckie. Gmachy Politechniki zostały zajęte 24 lipca 1944 przez kompanię Kedywu dowodzoną przez kpt. Piotra Szewczyka, cichociemnego. Na frontonie Uczelni wywieszono polską flagę, na bramie wystawiono posterunek, w gmachu, korzystając z pozostawionego sprzętu szpitala niemieckiego, zorganizowano szpital AK kierowany przez lekarkę Stanisławę Domosławską. Całe miasto pokryło się biało-czerwonymi flagami. Radość była krótka, za jednostkami frontowymi wkroczyły niemal zaraz oddziały NKWD, na dawne stanowiska wracali sowieccy kierownicy biur i urzędów, dowództwo AK zostało podstępnie aresztowane i internowane

1945 - 1946
Exodus większości polskich naukowców do Gliwice, Bytomia, Gdańska, Wrocławia, Krakowa, Poznania.
We Lwowie pozostali z rodzinami profesorowie Aulich, Kuryłło, Bagieński, Mozer, Sokolnicki i wykładowcy Adam Maksymowicz, Tadeusz Szubert, Marian Nikodemowicz. Cały dotychczasowy majątek Uczelni pozostał we Lwowie, stanowiąc podstawę działalności Lwowskiego Instytutu Politechnicznego.

1945
Lwowski Instytut Politechniczny
Utworzono wydział geodezyjny.

1952
Utworzono wydział radiotechniczny.

1962
Utworzono wydziały  automatyki, elektromechaniczny, mechaniczno-technologiczny.

1966
Utworzono wydział inżynieryjno-ekonomiczny

1967
Utworzono wydział Technologii Tworzyw Organicznych

1970
Wybudowano drugi budynek biblioteki.

1971
Utworzono wydział technologii cieplnej.

1989
Ukraina przechodzi proces demokratycznych przeobrazeń.

1992
Utworzono wydział technik komputerowych i technologii informacyjnej.
Utworzono Instytut Humanistyczny na bazie 5 katedr 
  • Historii Ukrainy, nauki i techniki
  • Jezyka ukraińskiego
  • Politologii
  • Filozofii
  • Językow obcych (angielskiego, niemieckiego, francuskiego, hiszpanskiego, wloskiego, rosyjskiego i japonskiego)
1993
Utworzono wydział matematyki stosowanej.

czerwiec 1993
Instytut Politechniczny otrzymuje status uniwersytetu i nazwę „Uniwersytet Państwowy Politechnika Lwowska”.

Wrzesień 2000
Uniwersytet Narodowy
Politechnika Lwowska otrzymuje status uniwersytetu narodowego

Opisani pracownicy

Absolwenci

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.