Podatek jest to obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby ustalone przez organ pobierający. Współcześnie uznaje się, iż podatki są świadczeniami pieniężnymi, jednakże historii znane są również podatki świadczone w innych niż pieniądz dobrach.
Podatki dzielą się na bezpośrednie i pośrednie. Podatki bezpośrednie: nałożone na dochód lub majątek podatnika, np. podatek dochodowy, gruntowy, spadkowy. Podatki pośrednie: nakładane na przedmiot spożycia, np. VAT, ostatecznie płaci konsument.
Współcześnie, pieniądze z podatków trafiają do skarbu państwa, które dzięki temu może inwestować w rozwój infrastruktury, wojska, policji, oświaty, służby zdrowia, itp. Podatki są powszechnie uważane przez podatników za uciążliwe i niesprawiedliwe stąd stwierdzenia: Podatki płaci każdy, wszędzie i zawsze. lub Są w życiu tylko dwie pewne rzeczy: śmierć i podatki.. Jak mawiali włościanie w cesarstwie austro-węgierskim: od myszy do cysorza, wszystko żyje z gospodarza.
Przykłady podatków:
  • Akcyza: podatek pobierany od spożycia niektórych artykułów, pobiera się od przedsiębiorcy, który wlicza ją do ceny towaru.
  • Cło: podatek graniczny od towarów, w ostatecznym rozrachunku płaci konsument (część doktryny prawa podatkowego nie uważa ceł za podatki ze względu iż jego celem nie jest co do zasady ochrona interesu finansowego fiskusa, ale ochrona rynku wewnętrznego)
  • VAT: podatek od towarów i usług.
  • podatek dochodowy od osób fizycznych
  • podatek dochodowy od osób prawnych
  • podatek od gruntów
  • podatek leśny
W procesie rynkowym występuje przemieszczenie obciążenia podatkowego, w wyniku czego podatkami jest obciążona całkowicie lub częściowo inna osoba niż płatnik podatku.
Historia podatków
  • W starożytności podatkami i daninami były obciążone tylko niektóre grupy ludności. System podatkowy w starożytnym Egipcie polegał na zabieraniu rolnikom części zbiorów, rzemieślnicy natomiast oddawali część swych wyrobów na potrzeby wojska i administracji (resztę sprzedawali), a kupcy składali daniny. Naturalnie poważni finansiści (tak jak i obecnie) nie płacili podatków, wprost przeciwnie, udzielając faraonowi pożyczek brali w zastaw tereny rolne wraz z przynależnym chłopstwem, które wtedy na nich pracowało. Obecnie taką rolę spełniają banki w stosunku do gospodarstw rolnych.
  • W starożytnym Rzymie obok łupów wojennych i danin wprowadzono świadczenia pieniężne.
  • W średniowieczu podatki miały niewielkie znaczenie, ponieważ dochody władcy pochodziły przeważnie z posiadłości ziemskich, przywilejów monarszych i ceł.
  • W XV wieku rozwinął się system podatkowy we Francji i Anglii. Podatek dochodowy wprowadzono w Wielkiej Brytanii już w XVIII wieku, a w Prusach dopiero w 1891r.
  • W XIX wieku obciążenie podatkami znacznie wzrosło, a podatki stały się instrumentem polityki finansowej.
Prawo dochodowości podatku sformułował Jonathan Swift, określa związek między stawką podatkową, a wpływami podatkowymi: Przy podwyższaniu stawki ponad rozsądną granicę, przyrost wpływów maleje z powodu unikania płacenia podatku, wyższych kosztów ściągania podatków, zaliczania przez przedsiębiorcę różnych zbędnych wydatków jako koszty i innych powodów. Mianowicie po przekroczeniu tzw. punktu Laffera, dalsze zwiększanie stopy podatkowej powoduje zmniejszanie się wpływów do skarbu (obywatele albo zaprzestają produkcji, albo uciekają z kraju, albo opłaci się oszukiwać fiskusa). Ostatecznie po osiągnięciu optymalnej stawki przyrost wpływów maleje do zera, a po przekroczeniu stawki optymalnej, wpływy z podatków maleją. Znajomość punktu Laffera pozwala na wybranie najracjonalniejszej polityki podatkowej. Punkt ten uzależniony od czynników kulturowych, społecznych, a nie tylko ekonomicznych oraz będący dynamiczny (w czasie punkt ten nie jest stały) nie jest jednak znany.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.