Piotrków Trybunalski - powiat grodzki oraz miasto powiatowe, położone w centralnej polsce na zachodzie Równiny Piotrkowskiej. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim.
Liczba ludności w 2004 r. - 81,2 tys.
0.5em; margin-bottom: 0.5em"
Piotrków Trybunalski
Piotrków_Trybunalski -
Piotrków_Trybunalski -
(Herb Piotrkowa) (Flaga Piotrkowa)
Piotrków_Trybunalski -
Województwo Łódzkie
Organ samorządowy Urząd Miasta Piotrkowa Trybunalskiego
Prezydent miasta Waldemar Matusewicz
Powierzchnia 68,5 km²
Długość
Szerokość
51°24' N
19°41' E
Populacja
 - miasto (2002)
 - gęstość
- powiat

81 200
1199/km²
ok. 93 000
Numer kierunkowy (+48) 44
Kod pocztowy 97-300 do 97-312
Tablice rejestracyjne EP - miasto
EPI - powiat
Miasta partnerskie Esslingen - Niemcy
Vienne - Francja
Maładeczno - Białoruś
Valenje - Słowenia
Mosonmagyarovar - Węgry
Mariampol - Litwa
Równe - Ukraina
Strona internetowa miasta

Położenie geograficzne

Piotrków Trybunalski jest położony na Równinie Piotrkowskiej nad Strawą w pobliżu u zbiegu historycznych granic Mazowsza, Wielkopolski i Małopolski. Obecnie miasto jest węzłem, gdzie krzyżują się główne szlaki komunikacyjne przebiegające przez województwo - drogi międzynarodowe: E75 łącząca wybżeże Bałtyku z wybżeżem greckim Morza Śródziemnego z jedynym odcinkiem Autostrady A-1; E67 Warszawa - Praga oraz linia kolejowa Warszawa - Górny Śląsk - dawna kolej Warszawsko-Wiedeńska. Ponadto Piotrków przecinają drogi krajowe: nr 1 z Katowic do Gdańska, nr 8 Warszawa - Wrocław, nr 12 łączące miasto z Wielkopolską i granicą zachodnią oraz z Lublinem i granicą wschodnią, droga nr 91 Piotrków - Częstochowa oraz droga regionalna nr 716 Piotrków - Koluszki. Miasto położone jest w pobliży głównego działu wodnego tuż przy zachodniej granicy dorzecza Wisły, stąd przepływająca przez miasto Strawa wraz z dopływami Strawką, Wierzejką i Śrutowym Dołkiem są niewielkimi ciekami wodnymi.

Historia

Piotrków_Trybunalski -
  • 1846 2 września odjazd pierwszego pociągu Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej z dworca piotrkowskiego
  • 1867 13 stycznia utworzenie guberni piotrkowskiej, obejmującej m.in. Łódź, Częstochowę i Zagłębie Dąbrowskie
  • 1873 5 stycznia rozpoczęcie wydawania "Tygodnia"
  • 1905 1 lutego początek strajku szkolnego
  • 1914 w pierwszych miesiącach I wojny światowej Piotrków kilkakrotnie opanowywały wojska niemieckie i ponownie rosyjskie, ostatecznie zajęty w grudniu przez wojska austriackie
  • 1915 umiejscowienie w Piotrkowie siedziby Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego, największy w historii rozwój piotrkowskiego ośrodka wydawniczo-prasowego
  • 1918 2-5 listopada rozbrojenie okupantów austriackich
  • 1919 2 sierpnia włączenie Piotrkowa do województwa łódzkiego
  • 1939 5 września zajęcie miasta przez Wehrmacht, początek okupacji hitlerowskiej
  • 1939 (wg różnych źródeł 30 września, 5 lub 8 października utworzenie pierwszego getta w okupowanej Europie
  • 1939 26 października włączenie Piotrkowa do Generalnego Gubernatorstwa
  • 1942 14-29 października likwidacja getta piotrkowskiego (ok. 20 tys. Żydów wywieziono do obozu zagłady w Treblince, 3500 pozostało w tzw. "małym getcie", zlikwidowanym w 1944)
Piotrków_Trybunalski -

Najważniejsze zabytki

  • Stare miasto - staromiejski układ urbanistyczny sięga początkami średniowiecznej lokacji, zabudowa jest znacznie późniejsza. W obrębie rynku można obejrzeć około 100 kamienic o ciekawej architekturze. Po pożarze w 1835 roku przebudowano domy w stylu klasycystycznym. Wewnątrz niektórych zachowały się sklepienia kolebkowe, ślady podcieni sklepione piwnice, sienie i belkowane stropy.
  • Mury miejskie - Zachowane fragmenty wybudowane w XIV i XV wieku za panowania Kazimierza Wielkiego. Wysokość murów 4,5 m,szerokość 2 m.
  • Zamek królewski - zbudowany w latach 1512 - 1519 przez mistrza Benedykta z Sandomierza na polecenie Zygmunta I Starego. Budowla w stylu kamienicy renesansowej z cegły i piaskowca, czterokondygnacyjny, przykryty dachem namiotowym pochodzącym z roku 1670 czyli okresu odbudowy po potopie szwedzkim. Obecnie muzeum.
  • Synagoga (1791 - 1793), obecnie Miejska Biblioteka Publiczna. Zbudowana na miejscu poprzednie drewnianej z roku 1689 zniszczonej podczas pożaru w 1740.
  • Cerkiew prawosławna pw. Wszystkich Świętych (XIX w.)
  • Wieża wodna (1925 - 1927) - ok. 50 m wysokości. Zabytek sztuki inżynierskiej.
  • Pałac Jaxa Bykowskich (XV w.) - w 1604 przebudowany na pałac renesansowy.
  • Kościół farny pw. św. Jakuba (XIII w.)
  • Kościół Nawiedzenia Panny Marii (XIV w.) - zniszczony podczas najazdu szwdzkiego, w XVIII w. odrestaurowany. Wewnątrz zabytkowe obrazy z XVII i XVIII wieku.
  • Kościół podominikański pw. św. Jacka i św. Doroty (XIV-XVII w.)
  • Kościół i klasztor o.o. Bernardynów (XVII w.)
  • Kościół o.o. Pijarów (XVII - XVIII w.) - obecnie ewangelicki. Budynki kolegium Pijarów zaadaptowane na budynek więzienny użytkowany do 2004 roku.
  • Kościół pw. NP Marii Śnieznej (XVII w.) - dawniej Dominikanek, oparty o mur miejski.
  • Kościół o.o. Jezuitów pw. św. Franciszka Ksawerego (XVIII w.)
  • Kolegium Jezuickie (XVIII w.) - obecnie mieści się tu I LO im. Bolesława Chrobrego
  • Sąd Okręgowy (1905-1909)

Inne ciekawe miejsca

Architektura dawna:
  • Aleje 3-go Maja - budynki w stylu secesyjnym
  • Dworzec PKP - zachowany w złym stanie technicznym
  • Hala targowa - obecnie budynek handlowo - rozrywkowy
  • Budynek Państwowej Szkoły Muzycznej
Architektura współczesna:
  • Bank PeKaO S.A. przy Al. Armii Krajowej
  • D.H. Millenium przy ul. Sienkiewicza
  • Gimnazjum nr. 5 przy ul. Kostromskiej
  • Kryta Pływalnia OSiR przy ul. Belzackiej
  • Budynek handlowo - usługowy "ROKA" przy Al. M. Kopernika
  • Kościół p.w. Miłosierdzia Bożego przy ul. Łódzkiej
  • Kościół p.w. NMP Królowej Pokoju przy ul. Belzackiej
  • Blue-Box - hotel i stacja paliw przy ul. Sulejowskiej
  • Hala sportowa "Relax"

Gospodarka

Od XIX wieku ważny ośrodek przemysłu, m.in. szklarskiego (huty "Kara", "Hortensja", "Feniks"), włókienniczego (Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego "Sigmatex" - dawna Piotrkowska Manufaktura), maszynowego (Fabryka Maszyn Górniczych "Pioma", Warszawskie Zakłady Mechaniczne - Polskie Zakłady Lotnicze WZM-PZL). Obecnie, ze względu na dogodne położenie, powstaje w Piotrkowie rozbudowane centrum logistyczne. Swoje magazyny ulokowały tutaj takie firmy jak
  • IKEA - 10 ha
  • Unilever - 4 ha (ProLogis Park Piotrków)
  • Ahold - 2 ha (ProLogis Park Piotrków)
W planach jest budowa zespołu magazynów Poland Central z docelową powierzchnią 50 ha powierzchni magazynowej oraz Logistic City - Piotrków Distribution Center - 38 ha. Piotrków to także przemysł maszynowo-precyzyjny, meblowy, papierniczy i szklarski. Swoją siedzibę ma tutaj Emerson, potentat w produkcji papieru komputerowego. W południowej części miasta działa nowoczesny browar "Kiper". Dobrze rozwinęły się firmy budowlane. W Piotrkowie usytuowana jest FMG PIOMA - fabryka produkująca specjalistyczne maszyny dla potrzeb górnictwa oraz elementy wykorzystywane w budowie mostów. Przemysł precyzyjny reprezentuje ceniona w tym sektorze gospodarki firma HÄRING, wytwarzająca części toczone dla takich koncernów jak Mercedes-DaimlerChrysler, BOSCH GROUP, Volkswagen-Audi.

Edukacja

Poza tym w Piotrkowie Trybunalskim funkcjonuje obecnie:
  • 14 przedszkoli samorządowych,
  • 11 szkół podstawowych,
  • 5 szkół gimnazjalnych,
  • 11 szkół ponadgimnazjalnych w tym Liceum Plastyczne

Sport

  • badminton Ruch Piotrków Trybunalski
  • boks Ring Piotrków Trybunalski
  • piłka nożna Concordia Piotrków Trybunalski - jeden z najstarszych klubów w Polsce w 2004 roku obchodził 95 rocznicę założenia.
  • piłka nożna Polonia Piotrków Trybunalski
  • piłka ręczna Piotrcovia Piotrków Trybunalski
  • piłka ręczna Piotrkowianin-Kiper Piotrków Trybunalski
  • tenis TUKS Kozica Piotrków Trybunalski
  • tenis TUKS Nortenis Piotrków Trybunalski
  • zapasy AKS Piotrków Trybunalski

Znane osoby blisko związane z Piotrkowem

W okresie I wojny światowej przebywali w Piotrkowie m.in.: W Piotrkowie urodzili się także, choć przebywali tu krótko: Inni znani pochodzacy z Piotrkowa:

Prezydenci Piotrkowa Trybunalskiego od 1990

  • Michał Rżanek 1990 - 1996
  • Andrzej Pol 1996 - 2002
  • Waldemar Matusewicz - od 2002

Filmy kręcone w Piotrkowie Trybunalskim

Najbardziej znane filmy, które wykorzystały Piotrków Trybunalski jako naturalną scenografię to:
  • "Ewa chce spać" (1957, reż. Tadeusz Chmielewski)
  • "Vabank" (1981, reż. Juliusz Machulski)
  • "Misja specjalna" (1987, reż. Janusz Rzeszewski)
  • "Uprowadzenie Agaty" (1993, reż. Marek Piwowski)
  • "Syzyfowe prace" (1998, reż. Paweł Komorowski)
  • "Pan Tadeusz" (1999, reż. Andrzej Wajda)
  • "Jakub Kłamca" (1999, reż. Peter Kassovitz)
  • "Przeprowadzki" (2000, reż. Leszek Wosiewicz)
  • "Przedwiośnie" (2001, reż. Filip Bajon)

Media

  • Radio Piotrków
  • Telewizja miejska iTePe
  • Tydzień Trybunalski
  • 7 Dni Piotrków - lokalny dodatek do Dziennika Łódzkiego
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.