Paliusz - łacińskiego pallium – płaszcz, początkowo płaszcz noszony przez filozofów, potem wyższych duchownych, przybierał różne formy.

Paliusz w Kościele katolickim

Biała, wełniana taśma z wyszytymi czarnym jedwabiem sześcioma krzyżykami, z dwoma wypustkami, zakończonymi czarnymi, jedwabnymi fragmentami, opadającymi na piersi i plecy. Zwyczajowo szeroka na trzy palce. Dziś raczej niewielki, choć wydaje się, że istnieje tendencja do powrotu jego dawnych, dużych rozmiarów, sięgających końców barków i kolan (taki paliusz nosił papież Jan Paweł II rozpoczynając Jubileusz 2000 roku).
Tkany z wełny dwóch owiec, błogosławionych przez papieża we wspomnienie św. Agnieszki 21 stycznia. Następnie z ich wełny zakonnice wyrabiają paliusze, które są przechowywane w specjalnej szkatule na grobie św. Piotra w Watykanie. Zakładane przez papieża nowym arcybiskupom-metropolitom najczęściej w uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła 29 czerwca jako symbol łączności z papieżem. Niekiedy zwraca się uwagę na fakt, iż paliusz może przypominać owcę, którą na ramionach niesie Dobry Pasterz.
Nadawany od 513 roku. IV Sobór Konstantynopolitański (869-870) ustalił, że każdy patriarcha ma prawo ustanawiać metropolitów, potwierdzeniem godności których był paliusz. W roku 877 papież Jan VIII zarządził, że metropolici powinni starać się uzyskać u papieża paliusze, w przeciwnym razie stracą prawo do wyświęcania biskupów. Już w IX wieku nadanie paliusza było traktowane przez papiestwo jako delegowanie swojej władzy patriarchalnej w kwestii święceń. Około 1115 roku rzecz ustalił papież Paschalis II, stwierdzając, że dopiero wraz z otrzymaniem paliusza metropolita dostaje władzę wyświęcania biskupów i zwoływania synodów. Znane są przypadki otrzymywania paliusza przez biskupów misyjnych, np. Winfryd Bonifacy (675-754) czy Brunon z Kwerfurtu (ok. 974-1009). Biskupi ci prowadzili działałność misyjną podporządkowaną bezpośredniu papiestwu i posiadali prawa wyświęcania dalszych biskupów misyjnych czego symbolem był posiadany paliusz.
Dziś arcybiskupi noszą paliusze w szczególności podczas uroczystości synodów, wizytacji i święceń.
Wszyscy biskupi Kościołów Wschodnich noszą szeroką taśmę z białego materiału, podobną do paliusza jako znak swej biskupiej godności. Nazywa się ona omoforion i jej znaczenie jest inne od paliusza.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.