PZL_P.11 -
w Krakowie.
PZL_P.11 -
thumb|PZL P.11c z dywizjonu "Puchaczy". 1 IX 1939 ppor. Hieronim Dudwał pilotując ten samolt strącił nad Warszawą niemieckiego He-111.
PZL_P.11 -
PZL P.11 (PZL P-11), zwany "jedenastką", najsłynniejszy polski samolot myśliwski konstrukcji inżyniera Zygmunta Puławskiego z rodziny myśliwców z polskim płatem.

Historia

Prace nad tą konstrukcją rozpoczęto w Państwowych Zakładach Lotniczych na początku 1931 roku, od budowy trzech prototypów będących rozwinięciem modelu PZL P.7 z mocniejszym silnikiem. Po tragicznej śmierci inż. Puławskiego w marcu 1931, prace kontynuował inż. Wsiewołod Jakimiuk. Prototyp P.11 został oblatany w siepniu 1931 roku. Pierwszym wariantem zamówionym przez wojsko w liczbie 30 sztuk, jako model przejściowy, był P.11a. Swym wyglądem i konstrukcją przypominał on P.7. Napędzał go produkowany w Polsce na licencji silnik gwiazdowy Bristol Mercury IV S2 o mocy 575 KM.
W lecie 1934 powstały pierwsze samoloty próbne nowego wariantu P.11c, którego produkcję seryjną rozpoczęto pod koniec roku. Tą najbardziej znaną wersję wyróżniał nowy udoskonalony kadłub z obniżonym silnikiem, co wydatnie poprawiało widoczność z kabiny pilota, oraz w tym samym celu poprawiony płat skrzydła. Łącznie wyprodukowano 175 samolotów tej wersji. Na uzbrojenie polskich eskadr lotniczych samoloty te weszły w 1937 roku.
Zainteresowanie nową konstrukcją wyraziła Rumunia dla której sił powietrznych wyprodukowano i dostarczono w 1932 , 50 maszyn oznaczonych jako P.11b. Samoloty te od P-11a różniły się silnikiem. Wykorzystano jednostkę napędową Gnome-Rhone 9Krsd o mocy 595 KM. Po opracowaniu modelu P.11c Rumunia zakupiła jego licencję i rozpoczęła produkcję nowego modelu w fabrykach IAR. IAR P.11f był wariantem P.11c z silnikiem Gnome-Rhone 9Krse (610 KM). Od 1936 roku zakłady IAR wyprodukowały 70 maszyn tego typu.
W momencie wchodzenia na uzbrojenie P.11 był jednym z najnowocześniejszych samolotów myśliwskich na świecie. Szybki postęp w technice lotniczej sprawił jednak, że w 1939 roku była to maszyna już przestarzała. Wobec braku nowoczesnych następców dla P.11 takich jak PZL.50 Jastrząb , będących ciągle na etapie prototypów, "jedenastka" stanowiła ciągle trzon Polskich Sił Powietrznych.
Wobec rosnącego zagrożenia ze strony III Rzeszy i dużych opóźnień programu PZL.50, jako tymczasowe rozwiązanie opracowano wersję P-11g Kobuz. Zastosowany w tym modelu został nowy mocniejszy silnik Bristol Mercury VIII (840 KM), przewidywany początkowo dla PZL.50, oraz zamknięta kabina pilota. Tuż przed wybuchem wojny w sierpniu 1939 roku, zdołano oblatać tylko prototyp, który osiągnął wciąż zbyt małą jak na potrzeby konfrontacji z niemieckimi myśliwcami, prędkość 390 km/h.

Udział w walce

Udanie brały udział w walkach powietrznych podczas Kampanii wrześniowej w 1939 roku, gdy polscy piloci na tych płatowcach odnieśli łącznie 141 zwycięstw nad niemiecką Luftwaffe. Gorsze w porównaniu do niemieckich maszyn osiągi rekompensowała większa manewrowość zawdzięczana małemu promieniowi skrętu P.11 oraz doskonałe umiejętności pilotów.

Opis techniczny

Całkowicie metalowy górnopłat zastrzałowy, skrzydło to tzw. "płat Puławskiego" lub "płat polski". Podwozie samolotu klasyczne dwukołowe stałe z płozą ogonową. Kabina pilota jednomiejscowa, otwarta. Zbiornik paliwa w kałubie za silnikiem mógł być odrzucany w razie zagrożenia pożarem. Uzbrojenie stanowiły dwa montowane w kadłubie km-y kal. 7.9 mm, w ok. 1/3 egzemplarzy P-11c dodano dwa dodatkowe karabiny maszynowe umieszczone w skrzydłach, kaliber 7.9 mm. Silniejsze uzbrojenie jak i radostacja wpływały na zwiększenie masy samolotu i pogorszenie jego osiągów. P-11c mógł zabierać cztery małe 12,5 kg bomby.
Stosowano silniki gwiazdowe: P-11a: Bristol Mercury IV S2 (normalna moc: 525 KM, maksymalna: 575 KM), Škoda-Bristol Mercury IVA (575 KM), Škoda-Bristol Mercury IVS2 o mocy 423 kW (575 KM); P-11b: Gnome-Rhone 9Krsd (550 KM, max: 595 KM), P.11c: Bristol Mercury V S2 (565 KM, max: 600 KM) or Mercury VI S2 (590 KM, max: 630 KM), P.11f: Gnome-Rhone 9Krse (560 KM, max: 610 KM).

Wersje

  • P.11a - samolot myśliwski
  • P.11b - samolot myśliwski, wersja eksportowa dla Rumunii
  • P.11c - samolot myśliwski
  • P.11d - wersja dla lotnictwa morskiego (jedynie projekt)
  • P.11f - samolot myśliwski, wersja produkowana w Rumunii
  • P.11g Kobuz - samolot myśliwski (prototyp)

Dane

Dane techniczne P.11/I P.11/II P.11/III P.11a P.11b P.11c P.11f P.11g
Masa własna kg 1022 1026 1032 1116 1050 1147,5 1108 1150
Masa całkowita kg 1467 1494 1500 1580 1525 1650 lub 1800 1586 1650
Paliwo l 224 224 224 224 224 224 224 224
Rozpiętość m 10,5 10,5 10,57 10,72 10,72 10,72 10,72 10,72
Długość m 7,21 7,2 7,25 7,25 7,25 7,55 7,56 7,55
Wysokość m 2,78 2,79 2,69 2,69 2,7 2,85 2,85 2,85
Powierzchnia nośna m2 17,9 17,9 17,9 17,9 17,9 17,9 17,9 17,9
Silnik Jupiter 9Asb Gnome-Rone 9K Mercury IV/A Mercury IVS2 Gnome-Rone 9Krsd Mercury VS2 lub Mercury VI Gnome-Rone 9Krse Mercury VIII
Moc kW/KM 379/515 390/530 408/555 380/517 386/525 441/600 lub 463/630 438/595 618/840
Prędkość maksymalna km/h 305 333 346 340 330 360 lub 375 360 390
Pułap m 8600 10100 8900 8000 ? 8040 7500 10000
Wznoszenie m/s 11,6 13 12,5 ? ? 12,4 lub 14,5 11 13
Zasięg km ? ? ? 480 550 503 lub 550 ? ?

Uzbrojenie

P.11 były uzbrojone w 2 lub 4 km i mogły zabierać do 50 kg bomb
Współcześnie jedyny egzemplarz P.11c znajduje się w zbiorach Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie .
Linki zewnętrzne:
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.