Skrót PZL noszą obecnie trzy polskie wytwórnie lotnicze. Przed II wojną światową była to tylko jedna wytwórnia: Państwowe Zakłady Lotnicze.
Państwowe Zakłady Lotnicze zostały założone w Warszawie w 1928 roku na bazie wcześniejszych Centralnych Warsztatów Lotniczych (CWL). Pierwszym ich produktem był licencyjny francuski samolot myśliwski Wibault 70, który pozwolił opanować technologię samolotów o konstrukcji metalowej. Wkrótce utalentowany konstruktor Zygmunt Puławski zaprojektował serię nowoczesnych górnopłatowych myśliwców: PZL P.1, P.6, P.7 i P.11. Ostatnie dwa typy były produkowane seryjnie i były standardowym wyposażeniem polskiego lotnictwa od 1933 do 1939. Ostatni wariant, PZL P.24, rozwinięty już po śmierci Puławskiego w katastrofie lotniczej, był eksportowany do 4 krajów świata. Seryjnie produkowane były ponadto: lekki bombowiec PZL.23 Karaś i nowoczesny średni bombowiec PZL.37 Łoś (jeden z najlepszych bombowców przed II wojną światową). PZL budowały również w małych ilościach samoloty sportowe (PZL.5, PZL.19, PZL.26) i łącznikowe (PZL Ł-2). Przed 1939 rokiem, PZL opracowały także projekty i prototypy samolotów myśliwskich (w tym PZL.50 Jastrząb) i samolotu pasażerskiego PZL.44 Wicher. PZL były największym polskim przedwojennym producentem samolotów.
Od 1934 główny zakład PZL mieścił się w Warszawie na Okęciu i nosił oznaczenie PZL WP-1 (Wytwórnia Płatowców-1). Nowy oddział PZL WP-2 zbudowano tuż przed wojną w Mielcu, lecz dostarczał on jedynie komponentów, nie prowadząc samodzielnie produkcji. Oddział PZL WS-1 (Wytwórnia Silników-1) w Warszawie budował silniki lotnicze - przede wszystkim silniki gwiazdowe na licencji brytyjskiej firmy Bristol (Bristol Pegasus, Bristol Mercury).
Podczas II wojny światowej, wszystkie fabryki zostały zniszczone, następnie po wojnie odbudowane. Zakłady PZL WP-1 zostały początkowo przeznaczone jako zaplecze studyjno-projektowe dla przemysłu lotniczego i nazwane CSS (Centralne Studium Samolotów), później znowu przejęły rolę wytwórni lotniczej pod nazwą WSK-4 (Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego 4), a od 1956: WSK-Okęcie. Pomimo nowej nazwy WSK, skrót PZL był wciąż używany w oznaczeniach nowych projektów. WSK-Okęcie rozwijała i produkowała głównie lekkie samoloty sportowe, szkolne, wielozadaniowe i rolnicze. Najbardziej znanymi konstrukcjami są: PZL-104 Wilga (wielozadaniowy) i PZL-106 Kruk (rolniczy). Po 1989 roku zakłady powróciły do tradycyjnej nazwy: PZL "Warszawa-Okęcie", od 1995 PZL "Warszawa-Okęcie" S.A..
Druga wytwórnia, dawna PZL WP-2, nazwana po wojnie WSK-Mielec, stała się największym po wojnie polskim producentem samolotów. Początkowo produkowano w niej (w kooperacji ze Świdnikiem) licencyjne radzieckie samoloty: dwupłatowe samoloty wielozadaniowe An-2 i myśliwce odrzutowe MiG-15 (jako Lim-1 i Lim-2) oraz MiG-17 (jako Lim-5 i Lim-6). Wytwórnia produkowała także samoloty odrzutowe polskiej konstrukcji: szkolno-treningowe TS-11 Iskra i rolnicze M-15 Belphegor (na eksport dla ZSRR). Od lat 80-tych XX wieku wytwórnia produkuje głównie własne wersje rozwojowe konstrukcji licencyjnych, jak samolot rolniczy M-18 Dromader i lekki samolot transportowy M-28 Skytruck/Bryza. Po 1998 wytwórnia została przekształcona w spółkę akcyjną o nazwie: Polskie Zakłady Lotnicze S.A., w skrócie: PZL-Mielec.
W 1951 zbudowano trzecią powojenną wytwórnię lotniczą: WSK-Świdnik w Świdniku, w 1957 przemianowaną na WSK "PZL-Świdnik". Od 1956 wytwórnia stała się jednym z głównych światowych producentów śmigłowców, produkując śmigłowce Mi-1 (jako SM-1 i SM-2) oraz Mi-2 na radzieckiej licencji. Świdnik stał się wyłącznym producentem szeroko rozpowszechnionego Mi-2. Od końca lat 80-tych, Świdnik produkuje zaprojektowany w Polsce śmigłowiec W-3 Sokół. Po 1991 roku, wytwórnia zmieniła nazwę na PZL-Świdnik. Obecnie produkuje również lekki śmigłowiec PZL SW-4, szybowce i części dla innych światowych wytwórców takich jak Agusta, GKN, Cessna czy Bell. 6 czerwca 2005 r. zakład podpisał kontrakt na dostawę części dla US Navy. W 2004 r. PZL-Świdnik osiągnęły sprzedaż w wysokości 209 mln zł przy 6,9 mln zł zysku.
Lista głównych konstrukcji PZL (data oblotu prototypu / rozpoczęcia produkcji). Kursywą oznaczone prototypy:
PZL (przed 1939)
PZL-SPAD S.61myśliwiec, 1-silnikowy dwupłat, 1928/1929 (licencyjny)
PZL Wibault 7myśliwiec, 1-silnikowy górnopłat, 1929/1930 (licencyjny)
PZL P.1prototyp myśliwca, 1-silnikowy górnopłat, 1929/-
PZL Ł.2łącznikowy, 1-silnikowy górnopłat, 1929/1931
PZL.3projekt bombowca, 4-silnikowy dolnopłat, -/-
PZL.4prototyp samolotu pasażerskiego, 3-silnikowy górnopłat, 1932/-
PZL.5sportowy, 1-silnikowy dwupłat, 1930/1931
PZL P.6prototyp myśliwca, 1-silnikowy górnopłat, 1930/-
PZL P.7myśliwiec, 1-silnikowy górnopłat, 1930/1932
PZL.8projekt wodnosamolotu szkolnego, 1-silnikowy dwupłat, -/-
PZL P.8prototyp myśliwca, 1-silnikowy górnopłat, 1931/-
PZL.9projekt wodnosamolotu obserwacyjnego, 1-silnikowy górnopłat, -/-
PZL P.9projekt myśliwca, 1-silnikowy górnopłat, -/-
PZL P.10projekt myśliwca, 1-silnikowy górnopłat, -/-
PZL P.11myśliwiec, 1-silnikowy górnopłat, 1931/1934
PZL.12prototyp sportowego samolotu-amfibii, 1-silnikowy górnopłat, 1931/-
PZL.13projekt sześciomiejscowego samolotu pasażerskiego, 1-silnikowy dolnopłat, 1930/1931
PZL.15projekt wodnosamolotu obserwacyjnego, 1-silnikowy dolnopłat, -/-
PZL.16pasażerski (prototyp), 1-silnikowy górnopłat, 1932/-
PZL.17pasażerski (projekt), 1-silnikowy górnopłat, -/-
PZL.18projekt wodnosamolotu torpedowego, 2-silnikowy górnopłat, -/-
PZL.19sportowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1932/-
PZL.22doświadczalny (prototyp), 1-silnikowy bezogonowiec, 1934/-
PZL.23 Karaślekki bombowiec, 1-silnikowy dolnopłat, 1934/1936
PZL P.24myśliwiec, 1-silnikowy górnopłat, 1933/1936
PZL.26sportowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1934/-
PZL.27pasażerski (prototyp), 3-silnikowy górnopłat, 1934/-
PZL.30 Żubrśredni bombowiec, 2-silnikowy górnopłat, 1936/1938
PZL.37 Łośśredni bombowiec, 2-silnikowy dolnopłat, 1936/1938
PZL.38 Wilkprototyp myśliwca, 2-silnikowy dolnopłat, 1938/-
PZL.42lekki bombowiec (prototyp), 1-silnikowy dolnopłat, 1936/-
PZL.43lekki bombowiec, 1-silnikowy dolnopłat, 1936/1939
PZL.44 Wicherpasażerski (prototyp), 2-silnikowy dolnopłat, 1938/-
PZL.45 Sokółprojekt myśliwca, 1-silnikowy dolnopłat, -/-
PZL.46 Sumlekki bombowiec, 1-silnikowy dolnopłat, 1938/-
PZL.48 Lampartprojekt myśliwca, 2-silnikowy dolnopłat, -/-
PZL.49 Miśprojekt bombowca średniego, 2-silnikowy dolnopłat, -/-
PZL.50 Jastrząbprototyp myśliwca, 1-silnikowy dolnopłat, 1939/-
PZL.53 Jastrząb IIprojekt myśliwca, 1-silnikowy dolnopłat, -/-
PZL.54 Ryśprojekt myśliwca, 2-silnikowy dolnopłat, -/-
PZL.56 Kaniaprojekt myśliwca, 1-silnikowy dolnopłat, -/-
PZL.62projekt myśliwca, 1-silnikowy dolnopłat, -/-
CSS -> WSK-Okęcie -> PZL "Warszawa-Okęcie"
CSS-13wielozadaniowy, 1-silnikowy dwupłat, 1948 (licencja Po-2)
LWD Junakszkolny, 1-silnikowy dolnopłat, 1948/1951
Jak-12wielozadaniowy, 1-silnikowy górnopłat, 1956 (licencja radziecka)
PZL-101 Gawronrolniczy i wielozadaniowy, 1-silnikowy górnopłat, 1958/1960
PZL-102 Kossportowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1958/1959
PZL-104 Wilgawielozadaniowy, 1-silnikowy górnopłat, 1963/1964
PZL-105 Flamingwielozadaniowy, 1-silnikowy górnopłat, 1989/-
PZL-106 Krukrolniczy, 1-silnikowy dolnopłat, 1973/1977
PZL-110 Koliberszkolny i sportowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1978 (licencja SOCATA Rallye 100ST)
PZL-130 Orlikszkolno-treningowy turbośmigłowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1984/1992
WSK-Mielec -> PZL-Mielec
LWD Szpaksportowy i turystyczny, 1-silnikowy dolnopłat, 1945/1948
LWD Żaksportowy i turystyczny, 1-silnikowy dolnopłat, 1947/1948
TS-8 Biesszkolno-treningowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1955/1957
An-2transportowy i wielozadaniowy, 1-silnikowy dwupłat, 1960 (licencja radziecka)
Lim-1myśliwiec odrzutowy, 1-silnikowy, 1953 (licencja MiG-15)
Lim-2myśliwiec odrzutowy, 1-silnikowy, 1954 (licencja MiG-15bis)
Lim-5myśliwiec odrzutowy, 1-silnikowy, 1956 (licencja MiG-17)
Lim-6szturmowiec odrzutowy, 1-silnikowy, 1961
TS-11 Iskraszkolno-treningowy odrzutowy, 1-silnikowy, 1960/1963
M-15 Belphegorrolniczy odrzutowy, 1-silnikowy dwupłat, 1973/1976
PZL M-18 Dromaderrolniczy, 1-silnikowy dolnopłat, 1976/1978
PZL M-28 Skytruck / Bryzalekki transportowy turnośmigłowy, 2-silnikowy górnopłat, 1984 (rozwinięcie licencji An-28)
PZL M-20 Mewaturystyczny i wielozadaniowy, 2-silnikowy, 1979/1989 (licencja Piper Seneca II)
PZL M-21 Dromader Minirolniczy, 1-silnikowy, 1987/
PZL M-24 Dromader Superrolniczy i pożarniczy, 1-silnikowy, 1987/
PZL M-25 Dromader Mikrorolniczy, 1-silnikowy, 1987/
PZL M-26 Iskierkaszkolny, 1-silnikowy dolnopłat, 1986/
PZL I-22 Iryda / M-93 / M-96szkolno-treningowy odrzutowy, 2-silnikowy, 1985/1992
WSK "PZL Świdnik" -> PZL-Świdnik
PZL SM-1lekki śmigłowiec (1+2 miejscowy), 1957 (licencja Mi-1)
PZL SM-2lekki śmigłowiec (1+4 miejscowy), 1962
Mi-2śmigłowiec (2+8 miejscowy), 1966 (licencja radziecka)
W-3 Sokółśmigłowiec (2+12 miejscowy), 1979/1987
PZL SW-4lekki śmigłowiec (1+4 miejscowy),

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.