309 Dywizjon Współpracy "Ziemi Czerwieńskiej"
Dywizjon
309
Ziemi Czerwieńskiej
PSP_Dywizjon_309 -
Data utworzenia 8 października 1940
Typ dywizjonu Współpracy
Pierwszy rozkaz dzienny Dzień/Miesiąc/Rok
Gotowość operacyjna
Dzienna Dzień/Miesiąc/Rok
Nocna Dzień/Miesiąc/Rok
Przynależność operacyjna od października 1940 - Army Cooperation Command
od listopada 1943 - 2 Tactical Air Force
od lipca 1944 - Air Defence of Great Britain
od października 1944 - Fighter Command
Ostatnie zadanie bojowe Dzień/Miesiąc/Rok
Rozwiązany 6 stycznia 1947
Litery kodowe AR, od 1944: WC
Kolor szalika granatowy w białe groszki
Święto dywizjonu 5 grudnia (na pamiątkę wykonania pierwszego lotu bojowego w 1940r.)
Tradycje JEDNOSTKA
Znaczące sukcesy Przelot Janusza Lewkowicza do Norwegii
9 kwietnia 1945 r. - zestrzelenie 3 niemieckie myśliwce odrzutowe Messerschmitt Me-262.
309 Dywizjon Współpracy "Ziemi Czerwieńskiej" (No. 309 Polish Army-Cooperation Squadron) to dywizjon rozpoznawczy, a od czerwca 1942 roku, jeden z dziewięciu dywizjonów myśliwskich w ramach Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii w czasie II wojny światowej.

Historia

Dywizjon założony został 8 października 1940 roku w bazie RAF Renfrew, w pobliżu Glasgow. Dywizjon uzyskał zdolność operacyjną 11 listopada, a faktyczne wykonywanie zadań rozpoczął 5 grudnia 1940 roku. Do pierwszych zadań formacji należało patrolowanie rejonu rzeki Clyde oraz przechwytywanie niemieckich myśliwców nad tymże obszarem.
W marcu 1941 r., na skutek ataków niemieckich, dywizjon został tymczasowo przeniesiony do bazy Scone z zadaniem przechwytywania niemieckich samolotów. Jednak zadania tego nie mógł efektywnie wykonywać, ze względu na niedostosowanie maszyn Lysander do tej roli.
W 1942 roku, na skutek starzenia się sprzętu, a mimo wysiłku załóg naziemnych, wiele samolotów zostało wkrótce uznanych za niezdolne do lotu, w związku z tym, od wiosny 1942 rozpoczął się proces przejścia na samoloty P-51 Mustang. Początkowo samolotów tych używała tylko jedna z trzech grup w ramach formacji, a od marca 1943 r. jednostka korzystała już wyłącznie z maszyn Mustang. W okresie przejściowym, jednostka stacjonowała w kilku różnych bazach, a do zadań należał, między innymi, rekonesans fortyfikacji na wybrzeżu Francji.
W czerwcu 1943, dywizjon został przeniesiony do bazy Snailwell. Loty wykonywane były nad wybrzeżem Holandii, miały istotne znaczenie dla transportów niemieckich. Samoloty dywizjonu były również wykorzystywane do wyszukiwania wrogich okrętów między Skandynawią, a Holandią.
W styczniu 1944 roku, dywizjon otrzymał starsze niż Mustang, samoloty Hurricane i został przekształcony w dywizjon myśliwsko-bombowy, a 23 kwietnia przeniesiono go do szkockiej bazy Drem, aby stamtąd odpierał niemieckie ataki prowadzone z rejonu Norwegii. Rola okazała się nietrafiona, jakoże poza pojedynczym zbłąkanym samolotem Junkers Ju-88, żadne niemieckie samoloty nie operowały w tym rejonie.
Dywizjon został powtórnie przekształcony w myśliwski i wyposażony w Mustangi we wrześniu 1944 r., a pod koniec października, otrzymał on nowe samoloty Mustang w wersji Mk III.
Od 12 grudnia 1944 jednostka stacjonowała w Andrews Field i uczestniczyła głównie w lotach eskortowych nad terytorium Niemiec.
25 kwietnia 1945 roku dywizjon wykonał ostatni lot bojowy. Ogółem, w całej swojej historii, dywizjon wykonał 1230 lotów bojowych, co ma przełożenie na 3228 godzin lotu. Zestrzelono 4 wrogie maszyny, a 2 uszkodzono. Jeden pilot dywizjonu zginął w boju, a czterech w wypadkach w czasie szkoleń.
Ostatecznie, jednostka została rozwiązana 6 stycznia 1947 roku w bazie RAF, Coltishall.

Odznaka Dywizjonu

Dowódcy brytyjscy

  • w/cdr N. Mason

Dowódcy polscy

  • od 8 października 1940 - ppłk pil. Zygmunt Pistl
  • od 12 lutego 1943 - mjr pil. Witold Jacek Piotrowski
  • od 15 października 1943 - kpt. pil. Maciej Piotrowski
  • od 3 kwietnia 1944 - kpt. pil. Jerzy Gołko
  • od 9 września 1944 - kpt. pil. Antoni Głowacki
  • od 7 sierpnia 1945 - kpt. pil. Henryk Pietrzak

Piloci

Uzbrojenie

  • Westland Lysander Mk-II i Mk-III - od 8 października 1940
  • North American Mustang Mk-I - od 1 czerwca 1942 (Eskadra B)
  • Hawker Hurricane Mk-IV - od 19 stycznia 1944
  • Hawker Hurricane Mk-IIC - od 23 stycznia 1944
  • North American Mustang Mk-I - od 1 września 1944
  • North American Mustang Mk-III - od 20 października 1944

Lotniska bazowania

  • od 8 października 1940 - Renfrew
  • od 15 maja 1941 - Dunino
  • od 1 czerwca 1942 - Crail (Eskadra B) i Dalcross
  • od 26 października 1942 - Findo Gask (Eskadry A i C)
  • od 15 listopada 1942 - Gatwick (Eskadra B)
  • od 10 stycznia 1943 - Peterhead (Eskadra B)
  • od 8 marca 1943 - Kirknewton
  • od 4 czerwca 1943 - Snailwell
  • od 5 listopada 1943 - Wellingore
  • od 24 listopada 1943 - Snailwell
  • od 23 kwietnia 1944 - Drem i Acklington
  • od 14 listopada 1944 - Peterhead
  • od 12 grudnia 1944 - Andrews Field
  • od 15 marca 1945 - Coltishall

Główne operacje

Podsumowanie wysiłku bojowego


Znaczące osiągnięcia dywizjonu

Dowództwo brytyjskich sił powietrznych uważało, że myśliwce P-51 Mustang mają zbyt mały zasięg, by dolecieć z Wielkiej Brytanii do Norwegii. Po tym jak przełożeni zignorowali obliczenia wykazujące, że jest to nie prawdą, pilot Janusz Lewkowicz dokonał nieautoryzowanego przelotu do Norwegii i z powrotem. Lewkowicz dostał naganę za złamanie przepisów, ale jednocześnie jego dokonanie zostało uznane za godne pochwały.
9 kwietnia 1945 r. piloci Dywizjonu 309, zestrzelili 3 niemieckie myśliwce odrzutowe Messerschmitt Me-262.

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.