PM-63 RAK

PM-63 RAK - polski, mały pistolet maszynowy wz. 1963 kalibru 9 x 18 mm Makarowa. RAK to skrót od "Ręczny Automat Komandosów". Opracowany przez Piotra Wilniewczyca. Broń przeznaczona dla niektórych pododdziałów wojska, w tym załóg wozów bojowych, używany także przez jednostki Milicji.

Historia konstrukcji

W latach pięćdziesiątych rola klasycznych pistoletów maszynowych spadła. Ustąpiły one miejsca karabinom szturmowym. Jednocześnie pojawiła się potrzeba wyposażenia znacznej ilości żołnierzy (obsługo broni ciężkiej, żołnierze oddziałów tyłowych) w broń mniejszą i lżejszą od standardowego karabinu. Rolę taką miał spełniać nowy małogabarytowy pistolet maszynowy,a prace nad bronią tej klasy podjęto poza Polską także w innych krajach Układu Warszawskiego (w ZSRR powstał pistolet Stieczkina APS, w Czechosłowacji pistolet maszynowy Skorpion vz.61).
Projekt wstępny nowego pistoletu maszynowego powstał pod koniec lat pięćdziesiątych w Zakładzie Technologii Mechanicznej Ogólnej Politechniki Warszawskiej. Pracami kierował prof. Piotr Wilniewicz, a w skład zespołu konstrukcyjnego wchodzili mgr inż. Marian Wakalski, mgr inż. Grzegorz Czubaka i mgr inż. Tadeusz Bednarski. Po śmierci prof. Wlniewicza w roku 1960 prace kontynuowano. Na tym etapie prac broń otrzymałą roboczą nazwę RAK (Ręczny Automat Komandosów) i zostałą opatentowana. Już po opatentowaniu broni zmieniono rodzaj kolby składanej, kolbę obrotową zmieniono na kolbę wysuwaną (nowa kolba została opracowana przez Ryszarda Chełmickiego i Ernesta Durasiewicza z Zakładów Metalowych "Łucznik" i została osobno opatentowana). Po badaniach technicznych i próbach eksploatacyjnych produkcję seryjną nowych pistoletów maszynowych w roku 1964 rozpoczeły Zakłady Mechaniczne "Łucznik". W roku 1965 został on oficjalnie przyjęty do uzbrojenia Wojska Polskiego jako "9 mm pistolet maszynowy wzór 1963"
W następnych latach pistolet maszynowy był produkowany bez większych modyfikacji. Zmieniono kształt zaczepu magazynka (zapobiegło to wypadaniu magazynka) i przekonstruowano zatrzask kolby. Broń przystosowano do strzelania omunicją ślepą (stosuje się specjalną lufe z integralnym odrzutnikiem skonstruowaną przez Mariana Gryszkiewicza i Ryszarda Chełmickiego). Opracowano też kilka wersji nie produkowanych seryjnie (z tłumikiem dźwięku i kalibru 9 x 19 mm Parabellum). Produkcję pistoletów maszynowych wz.63 zakończono w 1974 roku.
W latach osiemdziesiątych bezlicencyjną kopie pistoletu maszynowego wz.63 oznaczoną jako Type 82 produkował chiński koncern NORINCO (wyprodukowane w Chinach pistolety maszynowe Type 82 zostały wykorzystane w kilku atakach terrorystycznych zorganizowanych przez Abu Nidala). Chińskie pistolety maszynowe Type 82 powstawały w dwóch wersjach. Jedna jest identyczna z pistoletem maszynowym wz.63, druga posiada celownik przerzutowy przeniesiony na koniec zamka i dłuższą kolbę.

Opis konstrukcji

Pistolet maszynowy wzór 1963 jest indywidualną bronią samoczynno-samopowtarzalną. Zasada działania oparta o odrzut zamka swobodnego z opóźnionym ruchem powotnym. Broń strzela z zamka otwartego. Mechanizm spustowy bez przełącznika rodzaju ognia ze spustem dwuchodowym (krótkie ściągnięci spustu powoduje strzał pojdyńczy, długie serie) Zasilanie z magazynków 15 i 25 nabojowych dołanczanych do gniazda w chwycie (magazynek 15 nabojowy nie wystaje z chwytu). Przyrządy celownicze składają się z muszki i celownika przerzutowego (nastawy75 i 150 m) ze szczerbiną

Dane taktyczno-techniczne

	Pistolet maszynowy wz. 63
Nabój	9 x 18 mm Makarowa
Długość broni z kolbą rozłożoną (mm)	583
Długość broni z kolbą złożoną (mm)	333
Wysokość broni z magazynkiem krótkim (mm)	145
Wysokość broni z magazynkiem długim (mm)	213
Długość lini celowniczej (mm)	153
Masa broni bez magazynka (kg)	1,6
Masa broni z magazynkiem krótkim (kg)	1,85
Masa broni z magazynkiem długim (kg)	2,00
Masa magazynka krótkiego z nabojami (kg)	0,25
Masa magazynka długiego z nabojami (kg)	0,4
Szybkostrzelność teoretyczna (strz/min)	650
Szybkostrzelność praktyczna ogniem pojedyńczym (strz/min)	35
Szybkostrzelność praktyczna krótkimi seriami (strz/min)	50
Szybkostrzelność praktyczna długimi seriami (strz/min)	120
Prędkość początkowa pocisku (m/s)	320