Państwo Watykańskie nie stanowi części Włoch, choć jest położone w obrębie Rzymu. Dostojnik wybrany na papieża i biskupa Rzymu jest jednocześnie głową Państwa Watykańskiego. Jest też ostatnim w Europie władcą absolutnym, najwyższą władzą ustawodawczą, sądowniczą i wykonawczą.
Państwo Watykańskie zostało powołane do życia Traktatem Laterańskim z 11 lutego 1929 roku. Celem zawarcia traktatu było unormowanie pozycji międzynarodowej Stolicy Apostolskiej, która ze względu na brak terytorium nie miała wszystkich cech państwa (terytorium-ludność-władza). Państwo Watykan pełni rolę służebną wobec Stolicy Apostolskiej - jest stroną umów międzynarodowych dotyczących transportu i lotnictwa. Jest członkiem Międzynarodowej Unii Pocztowej, Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego, bije własną monetę (Euro watykańskie). Jest stroną Konwencji Haskiej z 1954 roku o ochronie zabytków zniszczonyh w czasie konfliktów zbrojnych, także członekiem UNESCO.
Stolica Apostolska to osobny podmiot prawa międzynarodowego (tak zwany podmiot "sui generis"). Zawiera umowy międzynarodowe, konkordaty, jest stroną Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z 1969 roku, konwencji genewskich z 1946 roku, Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z 1961 roku.
Watykan ma niewielu stałych obywateli. Obywatelstwo watykańskie jest natomiast czasowo przyznawane osobom, które pełnią jakieś funkcje na rzecz Stolicy Apostolskiej, jest to tzw. obywatelstwo o charakterze funkcjonalnym. W 1994 roku Watykan miał zaledwie 475 obywateli, z czego połowa pozostawała w służbie dyplomatycznej. Około 100 osób to żołnierze Gwardii Szwajcarskiej (tracący obywatelstwo z chwilą powrotu do Szwajcarii). Pozostali obywatele to kardynałowie (w służbie czynnej i emerytowani) oraz osoby świeckie i duchowne zatrudniane przez Państwo Watykańskie. Obywatele Państwa Watykańskiego są w zasadzie wolni od podatków (poza niewielkimi świadczeniami). Zgodnie z prawem międzynarodowym Państwo Watykańskie może utrzymywać wojsko, a także posiadać marynarkę wojenną i lotnictwo, jednakże z woli Pawła VI "siły zbrojne" Watykanu zostały zredukowane (w 1970 roku) do minimum; rozwiązaniu uległa Gwardia Szlachecka, Gwardia Palatyńska i Żandarmeria Pontyfikalna (które i tak od pewnego czasu pełniły funkcje czysto reprezentacyjne).
Papież zleca zarządzanie miastem papieskiej Komisji ds. Państwa-Miasta Watykan. Jest ona złożona z pięciu kardynałów i spotyka się kilka razy w roku. Przewodniczący Komisji ma do pomocy delegata specjalnego, który zajmuje się codziennymi sprawami miasta. Delegatowi specjalnemu podlega Sekretarz Generalny i cztery główne zarządy: Muzeów i Galerii, Służb Technicznych, Służb Ekonomicznych i Służb Sanitarnych. On też jest zwierzchnikiem Obserwatorium Astronomicznego, Dyrekcji Rezydencji Papieskiej i Dyrekcji Studiów Archeologicznych. Sekretarz Generalny sprawuje też władzę nad 10 instytucjami, w tym: biurem prawnym, biurem personalnym, biurem obrachunkowym, biurem poczty i telegrafu, archiwami państwowymi, wydziałałem ds. policji, biurem informacji turystycznej. Watykan ma 100-osobową służbę medyczną, aptekę, powołaną w 1941 roku straż pożarną i 120-osobowy oddział żandarmerii, która troszczy się m.in. o bezpieczeństwo pielgrzymów przybywających do Rzymu.

Ważne terminy związane z funkcjonowaniem Stolicy Apostolskiej

Kuria Rzymska, Kolegium Biskupów, sobór, synod, Kolegium Kardynalskie, konsystorz, konklawe, Sygnatura Apostolska, kongregacja, rada papieska, dykasteria, prefekt, konsultor, Sekretariat Stanu
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.