Opornik - potoczna nazwa rezystora (z łac. resistere, stawiać opór) – najprostszy element rezystancyjny, element bierny obwodu elektrycznego. Przy przepływie prądu ma jedynie zdolność zamiany energii elektrycznej w ciepło. Występuje na nim spadek napięcia. W obwodzie służy do ograniczena prądu płynącego w obwodzie.
Idealny rezystor posiada tylko jedną wielkość, która go charakteryzuje – rezystancję. W praktyce występuje jeszcze pojemność wewnętrzna oraz wewnętrzna indukcyjność, co, np. w technice wysokich częstotliwości (RTV), ma duże znaczenie (jest to tzw. pojemność oraz indukcyjność pasożytnicza). W technologii bardzo wysokich częstotliwości - kilkuset MHz i powyżej - właściwości pasożytnicze typowego rezystora muszą być traktowane jako wartości rozproszone, tzn. rozłożone wzdłuż jego fizycznych wymiarów (
Opornik -
Przykłady rezystorów
Symbol
rezystora

Połączenie szeregowe

Rz =R1+R2+R3+ ... +Rn

Połączenie równoległe

\[{1 \over R_z}={1 \over R_1}+{1 \over R_2}+{1 \over R_3}+...+{1 \over R_n} \]

Wzór przekształcony dla dwóch rezystancji połączonych równolegle:
\[R_z={R_1 R_2 \over R_1+R_2} \]

Parametry

Podstawowe parametry opisujące opornik to:
  • rezystancja nominalna -- rezystancja podawana przez producenta na obudowie opornika; rezystancja rzeczywista różni się od rezystancji nominalnej, jednak zawsze mieści się w podanej klasie tolerancji.
  • tolerancja -- inaczej klasa dokładności; podawana w procentach możliwa odchyłka rzeczywistej wartości opornika od jego wartości nominalnej
  • moc znamionowa -- moc jaką opornik może przez dłuższy czas wydzielać w postaci ciepła bez wpływu na jego parametry; przekroczenie tej wartości może prowadzić do zmian innych parametrów rezystra (np. rezystancji) lub jego uszkodzenia
  • napięcie graniczne -- maksywalne napięcie jakie można przyłożyć do opornika bez obawy o jego zniszczenie
  • temperaturowy współczynnik rezystancji -- współczynnki określający zmiany rezystancji pod wpływem zmian temperatury opornika

Oznaczenia oporników

Opornik -

Opornika 470 KΩ 10 %

Kolor Wartość Mnożnik Tolerancja
±
Współczynnik temp.
± ppm/K
1 pasek 2 pasek 3 pasek 4 pasek Ostatni pasek
czarny 0 0 x 1 Ω 20 200
brązowy 1 1 x 10 Ω 1 100
czerwony 2 2 x 100 Ω 2 50
pomarańczowy 3 3 x 1 k 3 15
żółty 4 4 x 10 k 0 - +100 25
zielony 5 5 x 100 k 0,5  
niebieski 6 6 x 1 M 0,025 10
fioletowy 7 7 x 10 M 0,01 5
szary 8 8   0,05 1
biały 9 9      
złoty     0,1 Ω 5  
srebrny     0,01 Ω 10  
brak       20  
Uwagi:
  • pierwszą cyfrę oznacza pasek bliższy końca, a między mnożnikiem i tolerancją jest większy odstęp. Wyjątkiem są precyzyjne oporniki mające 6 pasek oznaczający temperaturowy współczynnik rezystancji znajdujący się na samym brzegu.
  • oporniki wyższych klas dokładności posiadają dodatkowy 3 pasek cyfr.
  • stare oporniki są oznakowane:
    • 1 cyfra - kolor opornika
    • 2 cyfra - kolor paska
    • mnożnik - kolor kropki

Szereg wartości

Oporniki produkowane masowo mają oporności znamionowe wynikające tabeli szeregów. 133, 187, 261, 365, 511, 715
E350%10, 22, 47
E620%10, 15, 22, 33, 47, 68
E1210%10, 12, 15, 18, 22, 27, 33, 39, 47, 56, 68, 82
E245% 10, 11, 12, 13, 15, 16, 18, 20, 22, 24, 27, 30, 33, 36, 39, 42, 47, 51, 56, 62, 68, 75, 82, 91
E482% 
E961% 
E1920,5% 

Szeregi E48, E96, E192
E48 E96 E192 E48 E96 E192 E48 E96 E192 E48 E96 E192 E48 E96 E192 E48 E96 E192
1,00 1,00 1,00 1,47 1,47 1,47 2,15 2,15 2,15 3,16 3,16 3,16 4,64 4,64 4,64 6,81 6,81 6,81
1,01 1,49 2,18 3,20 4,70 6,90
1,02 1,02 1,50 1,50 2,21 2,21 3,24 3,24 4,75 4,75 6,98 6,98
1,04 1,52 2,23 3,28 4,81 7,06
1,05 1,05 1,05 1,54 1,54 1,54 2,26 2,26 2,26 3,32 3,32 3,32 4,87 4,87 4,87 7,15 7,15 7,15
1,06 1,56 2,29 3,36 4,93 7,23
1,07 1,07 1,58 1,58 2,32 2,32 3,40 3,40 4,99 4,99 7,32 7,32
1,09 1,60 2,34 3,44 5,05 7,41
1,10 1,10 1,10 1,62 1,62 1,62 2,37 2,37 2,37 3,48 3,48 3,48 5,11 5,11 5,11 7,50 7,50 7,50
1,11 1,64 2,40 3,52 5,17 7,59
1,13 1,13 1,65 1,65 2,43 2,43 3,57 3,57 5,23 5,23 7,68 7,68
1,14 1,67 2,46 3,61 5,30 7,77
1,15 1,15 1,15 1,69 1,69 1,69 2,49 2,49 2,49 3,65 3,65 3,65 5,36 5,36 5,36 7,87 7,87 7,87
1,17 1,72 2,52 3,70 5,42 7,96
1,18 1,18 1,74 1,74 2,55 2,55 3,74 3,74 5,49 5,49 8,06 8,06
1,20 1,76 2,58 3,79 5,56 8,16
1,21 1,21 1,21 1,78 1,78 1,78 2,61 2,61 2,61 3,83 3,83 3,83 5,62 5,62 5,62 8,25 8,25 8,25
1,23 1,80 2,64 3,88 5,69 8,35
1,24 1,24 1,82 1,82 2,67 2,67 3,92 3,92 5,76 5,76 8,45 8,45
1,26 1,84 2,71 3,97 5,83 8,56
1,27 1,27 1,27 1,87 1,87 1,87 2,74 2,74 2,74 4,02 4,02 4,02 5,90 5,90 5,90 8,66 8,66 8,66
1,29 1,89 2,77 4,07 5,97 8,76
1,30 1,30 1,91 1,91 2,80 2,80 4,12 4,12 6,04 6,04 8,87 8,87
1,32 1,93 2,84 4,17 6,12 8,98
1,33 1,33 1,33 1,96 1,96 1,96 2,87 2,87 2,87 4,22 4,22 4,22 6,19 6,19 6,19 9,09 9,09 9,09
1,35 1,98 2,91 4,27 6,26 9,19
1,37 1,37 2,00 2,00 2,94 2,94 4,32 4,32 6,34 6,34 9,31 9,31
1,38 2,03 2,98 4,37 6,42 9,42
1,40 1,40 1,40 2,05 2,05 2,05 3,01 3,01 3,01 4,42 4,42 4,42 6,49 6,49 6,49 9,53 9,53 9,53
1,42 2,08 3,05 4,48 6,57 9,65
1,43 1,43 2,10 2,10 3,09 3,09 4,53 4,53 6,65 6,65 9,76 9,76
1,45 2,13 3,12 4,59 6,73 9,88

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.