Numizmatyka - jedna z nauk pomocniczych historii. Zajmuje się badaniem monet, banknotów i innych znaków pieniężnych pod względem historycznym, estetycznym, a także technicznym. Pochodzenie słowa numizmatyka nie jest do końca jasne - nie wiadomo, czy pochodzi od łacińskiego nummus, czy też od greckiego nomisma.
Podstawowe terminy numizmatyczne, to:
  • numizmat, numizmata - okaz numizmatyczny (np. moneta)
  • numizmatyk - osoba zajmująca się numizmatyką
terminy szczególnie przydatne w numizmatyce średniowiecznej:
  • gatunek monety - zwykle obejmuje numizmaty o tych samych, bądź podobnych cechach metrologicznych - wadze, próbie (np. denar, grosz, talar, drachma)
  • typ monety - obejmuje numizmaty opatrzone tym samym wyobrażeniem, z reguły zamyka się w jednej emisji
  • odmiany monety - istnieją w obrębie typów, obejmują monety wybite tą samą parą stempli
  • próba - zawartość czystego kruszcu w monecie
  • renovatio monetae - stosowana już we wczesnym średniowieczu wymiana monety na nową na warunkach korzystnych dla pana menniczego
  • pan menniczy - nadawca emisji
Czasopisma
A) O zasięgu ogólnopolskim
B) Lokalne czasopisma numizmatyczne
  • Gdańskie Zapiski Numizmatyczne, wyd. O/Gdańsk PTN
  • Lubelskie Wiadomości Numizmatyczne, wyd. Lubelski Klub Kolekcjonerów i O/Lublin PTN
  • Magazyn Numizmatyczny, wyd. O/Częstochowa PTN
  • Wrocławskie Zapiski Numizmatyczne, wyd. O/Wrocław PTN
  • Śląskie Zapiski Numizmatyczne, wyd. O/Katowice PTN
Wybrane opracowania o charakterze monograficznym
  • Gumowski M, Dzieje mennicy krakowskiej
  • Gumowski M., Dzieje mennicy toruńskiej
  • Gumowski M. Mennica Gdańska
  • Kiersnowski R., Pieniądz kruszcowy w Polsce wczesnośredniowiecznej
  • Kiersnowski R., Moneta w kulturze wieków średnich
  • Kiersnowski R, Wstęp do numizmatyki polskiej wieków średnich
  • Opozda T, Mennica łobżenicka
  • Reyman J. Mennica olkuska
  • Suchodolski S., Mennictwo polskie w X i XI wieku
Godne polecenie są również następujące materiały konferencyjne
  • IX Ogólnopolska Sesja Numizmatyczna w Nowej Soli. Fałszerstwa i naśladownictwa. Swego rodzaju mała monografia tematu.
  • III Międzynarodowa Konferencja Numizmatyczna w Supraślu - Wspólnota dziejów. Mennice od Morza Czarnego do Morza Bałtyckiego, Aktualny stan badań na mennictwem środkowoeuropejskim
Publikacje źródłowe
  • Sadowski, Rozprawy o pieniądzu w Polsce I połowy XVII wieku
  • Zagórski I. Monety dawnej Polski (teksty)
Prezesi Polskiego Towarzystwa Archeologicznego i Numizmatycznego
  • Stanisław Suchodolski
  • Lech Kokociński
Prezesi Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego, od 1991
  • Lech Kokociński
  • Tomasz Bylicki
  • Aleksander Kuźmin
  • Mariusz Mielczarek
Znani polscy badacze
  • Kazimierz Władysław Bandtkie-Stężński
  • Karol Beyer
  • Aleksander Bursche
  • Renata Ciołek
  • Tadeusz Czacki
  • Jarosław Dutkowski
  • Marian Gumowski
  • Marian Haisig
  • Wiesław Kaczanowicz
  • Ryszard Kiersnowski
  • Agata Kluczek
  • Lech Kokociński
  • Edmund Kopicki
  • Wiesław Kopicki
  • Aleksander Kunisz
  • Janusz Kurpiewski
  • Lelewel
  • Mariusz Mielczarek
  • Andrzej Mikołajczyk
  • Adam Musiałowski
  • Tomasz Panfil
  • Borys Paszkiewicz
  • Robert Pieńkowski
  • Jerzy Piniński
  • Henryk Rusek
  • Jerzy Schmidt
  • Grzegorz Skąpski
  • Władysław Stronczyński
  • Stanisław Suchodolski
  • Andrzej Szawgrzyk
  • Władysław Terlecki
  • Eugenia Triller
  • Ignacy Zagórski

Linki zewnętrzne

e-Kolekcjoner.pl - Numizmatyka, karty telefoniczne, monety polskie...
Klaser.pl
Strona numizmatyczna
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.