Nowy Sącz – miasto powiatowe i na prawach powiatu grodzkiego, w województwie małopolskim. Przed reformą administracyjną w 1998 r. stolica województwa nowosądeckiego. Liczba ludności 85,7 tys. (2001). Ważny węzeł komunikacyjny, główny ośrodek turystyczny Ziemi Sądeckiej. Jedno z najstarszych miast w Małopolsce – lokowane w 1292 r.

Położenie geograficzne

Nowy Sącz położony jest w płaskim dnie Kotliny Sądeckiej, w widłach rzek Dunajca i Kamienicy Nawojowskiej na wysokości ok. 300 m n.p.m. Najstarsza część miasta leży na płaskim wyniesieniu pomiędzy korytami obu rzek, które posiada naturalne walory obronne, co zadecydowało o lokowaniu miasta przez króla Wacława II właśnie w tym miejscu. Położenie w Kotlinie Sądeckiej powoduje pewną izolację Nowego Sącza od innych ośrodków osadniczych, jednak przebiegający tędy ważny szlak komunikacyjny na południe Europy, spowodował, że miasto znalazło w średniowieczu dogodne warunki do rozwoju i wymiany handlowej – głównie z Węgrami.
Nowy Sącz położony jest u podnóża masywów górskich Beskidu Sądeckiego, Beskidu Wyspowego i Beskidu Niskiego, a także w niewielkiej odległości od Jeziora Rożnowskiego, co podnosi walory turystyczne miasta.

Historia

Nowy Sącz został lokowany 8 listopada 1292 r. przez króla Wacława II. Miasto zawdzięczało szybki rozwój licznym przywilejom oraz położeniu na szlaku handlowym na Węgry. W XIV w., za panowania Kazimierza Wielkiego, wybudowany został zamek i mury obronne. W zamku sądeckim odbywały się liczne spotkania polskich władców z władcami innych narodów. W 1409 r. król Władysław Jagiełło oraz książę litewski Witold układali tutaj plany wojny z zakonem krzyżackim. W średniowieczu miasto kilkakrotnie nawiedzały powodzie, pożary oraz epidemie, co częściowo zahamowało jego rozwój.
13 grudnia 1655 r. mieszczenie sądeccy pod dowództwem braci Wąsowiczów uwolnili miasto (jako pierwsze w Rzeczpospolitej) od najeźdźców szwedzkich. W 1683 r. miasto odwiedził powracający do kraju po zwycięskiej bitwie pod Wiedniem Jan III Sobieski.
Od 1772 r. w wyniku I rozbioru Polski Nowy Sącz znalazł się w granicach Austrii. W 1876 r. utworzono C.K. Warsztaty Kolejowe, a rok później oddano do użytku sądecki odcinek kolei tarnowsko-leluchwskiej. W 1889 r. Nowy Sącz stał się gminą miejską. Podczas I wojny światowej w 1914 r. miasto zajęli Rosjanie. Wyzwolone zostało w 1918 r.
6 września 1939 r. Nowy Sącz został zajęty przez wojska niemieckie. W latach okupacji niemieckiej przez Nowy Sącz prowadziły szlaki przerzutu żołnierzy na Węgry do organizowanej we Francji a potem Anglii armii polskiej. 20 stycznia 1945 r. po trzydniowych walkach do miasta wkroczyły jednostki 38 Armii gen. płk. Kiryła Moskolenki. Za bohaterską postawę w czasie wojny w 1946 r. miasto odznaczone zostało Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy.
W 1951 r. Nowy Sącz został uznany za miasto na prawach powiatu. W latach 1975-1998 był stolicą województwa nowosądeckiego. W wyniku reformy administracyjnej od 1 stycznia 1999 r. Nowy Sącz jest powiatem grodzkim, będąc jednocześnie siedzibą powiatu nowosądeckiego ziemskiego.
Nowy_Sącz -
Nowy_Sącz -

Nowy_Sącz -


Zabytki

  • układ urbanistyczny Starego Miasta
  • ruiny Zamku Królewskiego (XIV, XVII w.) z zachowanym fragmentem fortyfikacji miejskich
  • bazylika kolegiacka z XIV w. z zachowanymi gotyckimi fragmentami
  • renesansowa kamienica Lubomirskich – dzisiaj Biblioteka Publiczna
  • "Dom Gotycki" – siedziba Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu

Kultura

W Nowym Sączu działają liczne placówki kulturalne, biblioteki, domy kultury, muzea, jak również Sądecki Park Etnograficzny posiadający 54 obiekty tradycyjnego budownictwa wiejskiego prezentującego kulturę różnych grup etnicznych zamieszkujących Ziemię Sądecką.

Edukacja

  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu – strona internetowa: http://www.pwsz-ns.edu.pl
  • Sądecka Wyższa Szkoła Zawodowa – strona internetowa: http://www.swsz.sacz.pl/
  • Wyższa Szkoła Biznesu – National Louis University – strona internetowa: http://www.wsb-nlu.edu.pl

Sport

Gospodarka

Obecnie Nowy Sącz jest niewielkim ośrodkiem przemysłowym. Miasto jest siedzibą zakładów naprawczych taboru kolejowego, zakładu produkcji elektrod węglowych oraz wielu firm z branży budownictwa, spożywczej oraz nowych technologii. Nowy Sącz to również miasto rzemieślników, spośród których większość zajmuje się wytwarzaniem skórzanej galanterii oraz regionalnych pamiątek, głównie z drewna. Miasto jest gospodarzem Targów Budownictwa oraz Targów Stolarki Budowlanej.
Znane firmy z siedzibą w Nowym Sączu:

Znane osoby pochodzące z Nowego Sącza

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.