{{Język| kolor=000099| barwa=ffffff| nazwa oryginalna=Norsk| kraj, region1=Norwegia i inne| liczba=5 milionów| pozycja=(poza pierwszą 100.)| rodzina=Języki indoeuropejskie
*Języki germańskie
**Języki północnogermańskie
***Język norweski| rodzaj=łaciński| kraj, region2=Norwegia| agencja=Rada Języka Norweskiego (Bokmål i Nynorsk), Akademia Norweska (Riksmål)| iso1=no (Norweski)
nb (Bokmål), nn (Nynorsk)| iso2=nor (Norweski)
nob (Bokmål), nno (Nynorsk)| sil=NRR (Bokmål), NRN (Nynorsk)| kod=nn| przymiotnik=Norweska| język=Norweski|przymiotnik2=norweskiego }}
Język norweski (norsk språk) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 4,2 mln mówiących, z tego 3,5 mln mówi odmianą bokmål, a 700 tys. odmianą nynorsk. Norweski jest językiem urzędowym Norwegii.
Najstarsze zabytki literatury w tym języku pochodzą z XII w. - wykazują one jednak różnice pomiędzy wschodnią a zachodnią częścią Norwegii. W tym okresie na podłożu gwar zachodnich z okolic Trondheim zaczął się formować kancelaryjny język norweski, używany oficjalnie w całym królestwie. Jednak po unii ze Szwecją, a potem z Danią wyszedł on z użycia. Język duński stał się w latach 1525-1814 językiem powszechnie używanym przez warstwy wykształcone, głównie w miastach. Od początków XIX w. język duński był także językiem literackim. Od lat 30. XIX w. pisarze norwescy starali się go jednak świadomie norwegizować. Już w pierwszej połowie XVIII w. na bazie pisanego języka duńskiego i dialektu miasta Oslo wytworzono z niego rodzimą odmianę, zwaną kiedyś riksmål, a od 1929 r. nazywaną bokmål, czyli 'język pisany, książkowy'. Jednocześnie od połowy XIX w. istnieje druga odmiana norweskiego zwana niegdyś landsmål, a od 1929 nynorsk czyli 'nowonorweski'. Został on opracowany na podstawie archaicznych dialektów zachodnionorweskich przez Ivara Aasena. Obie odmiany od 1885 r. są równouprawnione w mowie i piśmie, z tym, że bokmål używany jest głównie we wschodniej Norwegii i w miastach, podczas gdy nynorsk ma więcej zwolenników na południu i zachodzie. Władze starały się doprowadzić do połączenia tych dwu odmian językowych, by wytworzyć jeden wspólny ogólnonorweski język literacki tak zwany samnorsk jednakże spotkało się to z protestami i zostało zaprzestane. Obecnie do użytku, również oficjalnego, dopuszczone są obydwie odmiany pisemne oraz wszelkie dialekty. Z języka norweskiego wyewoluował język islandzki, który jednak zachował wiele archaicznych cech i wolniej ewoluuje.

Gramatyka

Liczba rodzajów gramatycznych rzeczownika uzależniona jest poniekąd od posługującego się językiem. W zasadzie istnieją trzy rodzaje: męski, żeński i nijaki, ale dopuszczalne jest wywodzące się poprzez standard riksmål (którego normy akceptowane są opcjonalnie w bokmål) z języka duńskiego łączenie rodzaju męskiego i żeńskiego w rodzaj wspólny wzorowany na męskim. Czasownik przyjmuje formę bezokolicznika, formę czasu teraźniejszego (tworzoną zazwyczaj regularnie przez dodanie -r), czasu przeszłego (Preteritum) oraz imiesłowu biernego (Perfekt partisipp). Funkcje wymienionych są podobne jak np. w języku angielskim. Występują czasowniki słabe, które dzielą na 3 grupy wg przynależności do których tworzy się formy Preteritum oraz Perfekt partisipp, a także czasowniki mocne (nieregularne). Przymiotnik ulega odmianie w zależności od liczby i określoności/nieokreśloności rzeczownika. Przymiotniki nieregularne są nieliczne.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.