Wartość bieżąca netto (ang. Net Present Value, w skrócie NPV), także: wartość zaktualizowana netto, wartość obecna netto.
Metoda oceny efektywności ekonomicznej inwestycji rzeczowej, a także wskaźnik wyznaczony w oparciu o tę metodę.
Jako metoda - NPV należy do kategorii metod dynamicznych i jest oparta o analizę zdyskontowanych przepływów pieniężnych przy zadanej stopie dyskonta.
Jako wskaźnik - NPV stanowi różnicę pomiędzy zdyskontowanymi przepływami pieniężnymi a nakładami początkowymi i jest dany wzorem:
\[NPV=\sum_{t=1}^n\frac{CF_t}{(1+r)^t}-I_0 \]
gdzie:
  • \[NPV \] - wartość bieżąca netto,
  • \[CF_t \] - przepływy gotówkowe w okresie t,
  • \[r \] - stopa dyskonta,
  • \[I_0 \] - nakłady początkowe,
  • \[t \] - kolejne okresy (najczęściej lata) eksploatacji inwestycji

Interpretacja

Wartość wskaźnika NPV może być interpretowana jako: W takim ujęciu NPV daje jednoznaczne przesłanki w zakresie decyzji inwestycyjnych. Zgodnie z tymi przesłankami inwestycja jest akceptowana, jeżeli jej NPV\[\ge \]0 oraz odrzucana, gdy NPV<0.

Zależności

Istnieje odwrotna, lecz nieliniowa zależność pomiędzy wyskością przyjętej stopy dyskonta a wartością wskaźnika NPV: wraz ze wzrostem przyjętej stopy dyskonta wartość wskaźnika NPV danej inwestycji spada (dla typowych przepływów pieniężnych), co ma wpływ na ocenę rentowności inwestycji i ewentualną decyzję, co do jej realizacji.
Dla danej inwestycji (o typowych przepływach pieniężnych zachodzą także następujące zależności:

Zalety

  • uwzględnia zmianę wartości pieniądza w czasie
  • uwzględnia całość przepływów pieniężnyc związanych z inwestycją
  • mierzy wzrost zamożności inwestora z uwzglęnieniem zmian wartości pieniądza w czasie
  • zapewnia porównywalność inwestycji
  • umożliwia łatwą agregację inwestycji (wartość NPV portfela inwestycyjnego jest równa sumie wartości NPV inwestycji wchodzących w jego skład).

Wady

  • subiektywizm przy przyjmowaniu stopy dyskonta
  • pominięcie czynników jakościowych

Przykład podstawowy

Dana jest inwestycja, generująca w kolejnych okresach (latach) przychody i koszty, jak w poniższej tabeli (wartości w PLN):
Okres  Przychody  Koszty

  1      2.000     1.000

  2      6.000     1.000

  3      8.000     1.000

  4      4.000     1.000

  5      2.000     1.000

Nakłady początkowe, które ponoszone są w okresie \[t_0 \] są równe \[I_0=10.000 \]. Przyjęto stopę dyskonta na poziomie \[r=10% \].
  • Dla każdego okresu oblicza się przepływy gotówkowe \[CF_t \], równe przychodom, pomniejszonym o koszty (\[CF \] z ang. cash flow - przepływ gotówki)
  • Dla każdego okresu oblicza się współczynnik dyskontowy zgodnie ze wzorem:
\[d_t=\frac{1}{(1+r)^t} \]
Okres     CF      d

  1      1.000  0,9091

  2      5.000  0,8264

  3      7.000  0,7513

  4      3.000  0,6830

  5      1.000  0,6209

Współczynnik dyskontowy dla danego okresu jest traktowany podobnie jak waga przy liczeniu średniej ważonej, z tą różnicą, że w przypadku NPV jest to "suma ważona".
Zgodnie z tą przesłanką dalszym etapem jest zdyskontowanie przepływów pieniężnych poprzez pomnożenie wartości przepływów pieniężnych z danego okresu przez wartość współczynnika dyskontowego (wyniki w kolumnie dCF poniższej tabeli) a następnie zsumowanie wartości tej kolumny.
Okres     CF      d        dCF

  1      1.000  0,9091     909,10

  2      5.000  0,8264   4.132,00

  3      7.000  0,7513   5.259,10

  4      3.000  0,6830   2.049,00

  5      1.000  0,6209     620,90

                        ---------

                        12.970,10

Suma zdyskontowanych przepływów pieniężnych \[dCF=12.970,10 \]. Pomniejszając tę wartość o nakłady początkowe \[I_0=10.000 \] otrzymujemy wartość \[NPV=2.970,10 \].
W związku z tym, że NPV>0 inwestycja może być zaakceptowana do realizacji, ponieważ poza zwrotem nakładów początkowych przyniesie dodatkowo 2.970,10 PLN zysku z uwzględnieniem zmiany wartości pieniądza w czasie.

Przykład alternatywny

Rozważono inwestycję indentyczną jak w poprzednim przykładzie, lecz tym razem przyjęto stopę dyskonta na poziomie \[r=25% \]. Wartość przepływów pieniężnych w poszczególnych okresach (kolumna CF) się nie zmieni, lecz zmienią się wartości współczynników dyskontowych (kolumna d). W związku z tym, zmianie ulegną rówież wartości zdyskontowanych przepływów pienieżnych (kolumna dCF). Wyniki w poniższej tabeli:
Okres     CF      d        dCF

  1      1.000  0,9000     800,00

  2      5.000  0,6400   3.200,00

  3      7.000  0,5120   3.584,00

  4      3.000  0,4096   1.228,80

  5      1.000  0,3277     327,00

                        ---------

                         9.140,50

Suma zdyskontowanych przepływów pieniężnych w tym przykładzie wynosi \[dCF=9.140,50 \]. Pomniejszając tę wartość o nakłady początkowe \[I_0=10.000 \] otrzymujemy wartość \[NPV=-859,50 \].
Jak widać wzrost wartości stopy dyskonta z \[r=10% \] do \[r=25% \] spowodował spadek wartości wskaźnika NPV poniżej zera. Dla tak przyjętej stopy dyskonta inwestycja nie będzie zaakceptowana do realizacji, ponieważ przychody uwzględniające zmianę wartości pieniądza w czasie nie pokryją nakładów początkowych poniesionych na inicjację inwestycji.
Przykład ten obrazuje wagę właściwego przyjęcia poziomu stopy dyskonta, gdyż ma ona kardynalny wpływ na wartość wskaźnika NPV i tym samym na decyzje inwestycyjne.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.