Mozambik (port. Moçambique, Republika Mozambiku República de Moçambique) – państwo położone w południowo-wschodniej Afryce. Graniczy z RPA, Suazi, Tanzanią, Malawi i Zimbabwe. Przez kilka wieków kolonia portugalska, w 1975 uzyskał niepodległość.
br />

Ustrój polityczny


Władzą ustawodawczą jest jednoizbowy parlament o 250 miejscach - Zgromadzenie Republiki. Wybory odbywają się co 5 lat.
Urząd prezydenta obecnie sprawuje Armando Guebuza z partii FRELIMO, będąc następcą poprzedniego prezydenta i przywódcy FRELIMO, Joaquima Chissano. Wybory prezydenckie odbywają się co 5 lat.
W wyborach prezydenckich i parlamentalnych w grudniu 2004 roku zwyciężyła Partia FRELIMO zdobywając ok. 60% głosów. RENAMO i inne partie opozycyjne wystąpiły z oskarżeniami o oszustwa wyborcze, lecz głosy te nie zostały uwzględnione. Armando Guebuza objął stanowisko prezydenta 2 lutego 2005.
  • święto narodowe: Dzień Niepodległości - 25 czerwca.
  • ustanowienie konstytucji: 30 listopada 1990.

Podział administracyjny


Pod względem administracyjnym Mozambik dzieli się na 11 prowincji:

Historia


Na tereny obecnego Mozambiku w 1498 dotarł portugalski odkrywca i podróżnik Vasco da Gama. W 1505 Portugalczycy założyli pierwsze osady w pobliżu dzisiejszego miasta Beira. W XVI wieku na wybrzeżu powstawały dalsze portugalskie osiedla. W 1609 utworzono kolonię, która stała się głównym portugalskim ośrodkiem handlu niewolnikami.
Opór wobec władz kolonialnych, który pojawił się pod koniec XIX wieku został zdławiony. Od 1964 roku walkę z władzą Portugalii rozpoczęła komunistyczna partyzantka związana z organizacją FRELIMO. Po przewrocie w Portugalii w 1974 wynegocjowano zawieszenie broni. Od 1975 Mozambik stał się niepodległym państwem. Od tego czasu Mozambikiem targały zbrojne konflikty wewnętrzne (walka z opozycyjną organizacją Renamo przerodziła się w wojnę domową) i z sąsiadami (Rodezja, RPA). W latach 90. XX wieku konflikty udało się załagodzić i w 1994 przeprowadzono wielopartyjne wybory. Mozambik pozostaje jednym z najbiedniejszych państw świata.

Geografia


Całkowita długość granic państwowych wynosi 4571 km, z tego z: Długość linii brzegowej wynosi 2470 km
Najwyższy szczyt to Binga - 2436 m n.p.m.
Ważniejsze rzeki Mozambiku:

Demografia


Epidemia AIDS ma wpływ na nadumieralność, obniżenie średniego czasu przeżycia, zwiększenie śmiertelności niemowląt, przyrost naturalny, a także zmiany ilościowe w poszczególnych grupach wiekowych.
Podane dane liczbowe są szacunkowe.

Struktura wiekowa:
  • 0-14 lat: 42,1% (płeć męska 3 634 173; płeć żeńska 3 725 396) (2003), 43% (płeć męska 4 079 240; płeć żeńska 4 122 578) (2000)
  • 15-64 lat: 55,3% (płeć męska 4 712 891; płeć żeńska 4 945 123) (2003), 54% (płeć męska 5 123 178; płeć żeńska 5 262 618) (2000)
  • 65+ lat: 2,6% (płeć męska 189 778; płeć żeńska 271 905) (2003), 3% (płeć męska 215 412; płeć żeńska 301 670) (2000)
Przyrost naturalny: 0.82% (2003), 1.47% (2000)
Wskaźnik urodzin: 38,2 urodzeń/1 000 ludności (2003), 37,99 urodzeń/1 000 ludności (2000)
Wskaźnik zgonów: 30,04 zgonów/1 000 ludności (2003), 23,29 zgonów/1 000 ludności (2000)
Rozdział płci:
  • przy urodzeniu: 1,03 płeć męska/płeć żeńska
  • poniżej 15 lat: 0,98 płeć męska/płeć żeńska
  • 15-64 lat: 0,95 płeć męska/płeć żeńska
  • 65+ lat: 0,7 płeć męska/płeć żeńska
  • całość ludności: 0,96 płeć męska/płeć żeńska (2003)
Śmiertelność noworodków:
  • całkowita: 199 zgonów/1 000 żywych urodzeń, 139,86 zgonów/1 000 żywych urodzeń (2000)
  • płeć żeńska: 180,61 zgonów/1 000 żywych urodzeń (2003)
  • płeć męska: 216,85 zgonów/1 000 żywych urodzeń
Oczekiwana długość życia w latach:
  • całość ludności: 31,3 (2003), 37,52 (2000)
  • mężczyźni: 30,98 (2003), 38,34 (2000)
  • kobiety: 31,63 (2003), 36,68 (2000)
Wskaźnik płodności: 4,87 urodzonych dzieci/kobietę (2003 szac.), 4,93 urodzonych dzieci/kobietę (2000 szac.) HIV/AIDS - ludzie żyjący z HIV/AIDS: 1,1 mln (2001 szac.) HIV/AIDS - zgony: 60 000 (2001 szac.)
Grupy etniczne: plemienne grupy tubylcze 99,66% (Shangaan, Chokwe, Manyika, Sena, Makua i inne), Europejczycy 0,06%, Euroafrykanie 0,2%, hindusi 0,08%
Wierzenia religijne: wierzenia miejscowe 50%, wyznania chrześcijańskie 30%, muzułmanie 20%
Analfabetyzm (% ludności >15 roku życia, która potrafi pisać i czytać):
  • całość ludności: 47,8% (2003), 40,1% (1995)
  • mężczyźni: 63,5% (2003), 57,7% (1995)
  • kobiety: 32,7% (2003), 23,3% (1995)
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.