Inne znaczenia słowa "most"


Most -
Most -
Most -
Most – budowla inżynierska, konstrukcja pozwalająca na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki itp.). Ze względu na rodzaj drogi prowadzonej po nim, mosty dzielimy na:
  • drogowe – przez most prowadzony jest ruch komunikacji samochodowej
  • kolejowe – przez most prowadzona jest trasa kolejowa
  • kładki piesze – dla ruchu pieszego
  • akwedukty przeprowadzone nad przeszkodą wodną też można uznać za specyficzny rodzaj mostu
Mosty mogą być wykonane z różnych materiałów konstrukcyjnych, ze względu na rodzaj tworzywa dzielimy je na: Oczywiście, można spotkać rozwiązania, w których podpory wykonane są z innego tworzywa niż przęsła, np. stalowe przęsła na filarach z cegły (most stalowo-ceglany).
Podstawowymi elementami konstrukcji mostu są filary, na których za pośrednictwem łożysk mostowych opierają się przęsła. Skrajne podpory noszą nazwę przyczółków. Filary znajdujące się w wodzie są chronione przed naporem kry przez izbice.
Pierwszym na świecie mostem z materiałów innych niż drewno był most wykonany w 1779 z elementów z lanego żeliwa, otwarty do eksploatacji 1 stycznia 1781 roku w Ironbridge w Shropshire w Anglii. Skonstruowany on został tak samo, jak do tamtych czasów budowano mosty drewniane: elementy mostu łączono ze sobą na wpusty i kliny, nie używając żadnych później powszechnie w takich konstrukcjach stosowanych elementów, jak śruby i nity. Szczeliny uszczelniano blachą ołowianą. Ruch drogowy na tym moście wstrzymano dopiero w roku 1931 i to wcale nie dlatego, że żeliwo w nim by popękało lub skorodowało, a dlatego, że skarpy wąwozu - doliny rzeki Severn, nad którą został przeprowadzony ulegały systematycznemu osuwaniu się i zbliżały się do siebie na tyle, że most poważnie odkształcił się. Mimo to stoi bez żadnych uszkodzeń do dziś.
Z uwagi na przyjęte rozwiązanie konstrukcyjne mosty dzielimy na jedno lub wieloprzęsłowe. W zależności od samej konstrukcji przęsła mogą to być rozwiązania płytowe lub belkowe, z belek prostych lub łukowych oraz kratowe. Z uwagi na sposób podparcia przęsła – mosty wspornikowe, wolnopodparte, wiszące i wantowe, o przęsłach stałych lub ruchowych (mosty zwodzone, obrotowe, uchylne i przetaczane).
Most wiszący – płyta przęsła zawieszona jest na cięgnach (kablach) mocowanych na podporach, lub na wieżach zwanych też pylonami (most wantowy). Przykładem mostu wiszącego jest: Most obrotowy – najciekawszym przykładem jest most w Giżycku z 1889 o przęśle obracanym ręcznie (przez jednego człowieka) w poziomie.
Najstarsze (i czasem spotykane do dnia dzisiejszego) rozwiązania mostów to mosty wiszące zbudowane z lian, lin z ewentualnym wypełnieniem kłodami. Dużym osiągnięciem inżynierskim była zbudowana w V w. p.n.e. przeprawa pontonowa przez Bosfor (zbudowana na polecenie Dariusza I). Największy rozwój budownictwa mostowego miał miejsce w okresie cesarstwa rzymskiego. Do ważniejszych przykładów konstrukcji z tego czasu należy most Trajana nad rzeką Dunaj z 104 r. W okresie średniowiecza nie powstawały zbyt ciekawe przykłady tego typu rozwiązań. Wyjątkiem jest most Karola postawiony w Pradze w 1357. Dopiero w XVIII w. powstały kolejne ciekawe rozwiązania inżynierskie. Należy do nich pierwszy na świecie most żeliwny z 1779 r. nad rzeką Severn w Anglii, w 1874 r. w USA zbudowano pierwszy duży most stalowy a w 1875 r. we Francji został zbudowany pierwszy most żelbetowy. W Polsce najstarsze zbudowane mosty to:
  • most przez Wisłę zbudowany w Czerwińsku w 1410 r.
  • drewniany most przez Wisłę zbudowany w Zakroczynie w 1573 r.
  • najstarszy w Europie most żelazny w Strzegomiu z 1796 r.
  • stalowy most Kierbedzia w Warszawie z 1864 r.
  • pierwszy na świecie stalowy most spawany przez rzekę Słudwia, w pobliżu Łowicza, z 1928 r.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.