Modernizm - nurt w filozofii i teologii katolickiej, próbujący uzgodnić wiarę z nauką, potępiony przez papieża Piusa X. Głównymi przedstawicielami byli teologowie Alfred Loisy (1857-1940), autor książki L'Évangile et l'Église (1902 oraz George Tyrell (1861-1909), a także filozofowie Maurice Blondel (1861-1949) i Edouard Le Roy (1870-1954).
Główną inspiracją modernizmu były osiągnięcia XIX-wiecznej nauki oraz filozofii (największy wpływ na modernistów wywarły poglądy Bergsona). Istnieje spór, czy potępiające modernizm encykliki papieskie Lamentabili Sane i Pascendi dominici Gregis z 1907 roku opisywały wiernie poglądy modernistycznych teologów i czy istnieli oni jako grupa. Tak czy inaczej głównym poglądem, który ściągnął potępienie papieskie było założenie, że dogmaty Kościoła katolickiego mają historyczny charakter, ewoluowały w przeszłości łącznie z samym Kościołem. Modernistów oskarżano w wpływ protestanckiej szkoły krytyczno-historycznej (szkoła w Tybindze) oraz sekularystycznych idei oświecenia.
Katalog błędów modernistycznych zawierała słynna Przysięga Antymodernistyczna, ogłoszona w encyklice Pascendi dominici Gregis. Przysięga musiała być wygłaszana przez każdego biskupa, księdza oraz nauczyciela religii dla uzyskania święceń lub zgody na nauczanie. Zniósł ją papież Paweł VI w 1967 roku. Ustanowiono także sekretną organizację Sodalitium Pianum, mającą za zadanie tropienie i demaskowanie modernistów, głównie w seminariach duchownych.
Filozoficznie modernizm charakteryzował irracjonalistyczny pogląd na religię jako domenę emocji wiernych; jako że istnienia Boga ani prawd wiary nie sposób udowodnić. Nie oznaczało to deprecjacji poznania religijnego, jako że intelekt nie był zdaniem modernistów jedyną czy najwłaściwszą drogą poznania. Prawdy wiary nie miały być odzwierciedleniem rzeczywistości (co najwyżej jej symbolami), ale normami postępowania. Według sławnego przykładu dogmat "Bóg jest osobą" miał w istocie oznaczać "Traktuj Boga jako osobę". Tylko normy, a nie poglądy można bowiem nakazać.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.