Mniejszości narodowe w Polsce stanowią ok. 2-3% ludności kraju. Polska należy do tych państw europejskich, które mają najniższy odsetek mniejszości narodowych.

Mniejszość narodowa a mniejszość etniczna

     W prawie międzynarodowym pojęcie mniejszości narodowej nie jest zdefiniowane (p.  Konwencja Ramowa o ochronie mniejszości narodowych 
). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
w art. 35 przyznaje szczególne prawa "mniejszościom narodowym i etnicznym", nie definiując jednak tych terminów i nie podając kryteriów rozróżnienia między mniejszościami narodowymi a etnicznymi. Rozróżnienie to ma jednak doniosłe skutki praktyczne, ponieważ polska ordynacja wyborcza
przyznaje pewne szczególne przywileje mniejszościom narodowym, nie obdarzając nimi mniejszości etnicznych.

Niejasność ta znalazła swój wyraz w głośnej i kontrowersyjnej sprawie odmówienia przez polskie sądy zarejestrowania Związku Ludności Narodowości Śląskiej. W uzasadnieniu decyzji podjętej przez Sąd Apelacyjny w Katowicach 24 września 1997 roku znalazły się następujące stwierdzenia odnoszące się do pojęcia mniejszości narodowej:
Mniejszości narodowe stanowią tylko niewielką część społeczeństwa polskiego, bo około 3 – 4%. Należą do nich i nikt nigdy nie poddawał tego w wątpliwość, że istnieją jako mniejszości narodowe, na przykład  Niemcy, Ukraińcy, Białorusini, Litwini, Słowacy, Czesi, Żydzi, Romowie, Ormianie i Tatarzy.
W funkcjonującej w Polsce tradycji, pojęcie mniejszości narodowej jest nadawane tym grupom, które mają swoją większość poza granicami kraju, inaczej mówiąc, mniejszość to taka grupa etniczna, która ma wsparcie w większości poza granicami kraju. Nadto w tradycji tej nasze społeczeństwo nie było skłonne do uznawania za mniejszości narodowe tych grup, które miały wprawdzie odrębność kulturową, lecz nie miały przynależności państwowej.

Stanowisko Sądu Apelacyjnego podtrzymał 18 marca 1998 roku Sąd Najwyższy, pisząc w uzasadnieniu:
Mniejszość narodowa jest pojęciem prawnym (art. 35 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.), choć nie jest zdefiniowana ani w prawie polskim ani w powołanych w kasacji Konwencjach. [1]
Jednostka ma więc prawo do subiektywnego wyboru narodowości. Jak jednakże trafnie podniósł Sąd Apelacyjny nie prowadzi to wprost do powstania nowego, odrębnego narodu lub mniejszości narodowej. Wybór narodowości musi bowiem odnosić się do ukształtowanej w procesie historycznym i społecznie akceptowanej grupy narodowej.

Uzasadnienie decyzji sądu apelacyjnego nie jest w pełni spójne – wymienieni przez sąd jako mniejszości narodowe Romowie i Tatarzy nie stanowią nigdzie większości, więc nie spełniają podanego przez sąd w tym samym uzasadnieniu kryterium.

Mniejszości w liczbach

W statystykach rozbieżność w określaniu liczebności grup sięga nawet 10 do 1.
Dane przedstawiające przynależność do poszczególnych narodowości według spisu powszechnego z 2002 roku (samookreślenie):
173148 śląska
152897 niemiecka
48737 białoruska
30957 ukraińska
12855 romska
6103 rosyjska
5863 łemkowska
5846 litewska
5062 kaszubska
2001 słowacka
1808 wietnamska
1633 francuska
1541 amerykańska
1404 grecka
1367 włoska
1133 żydowska
1112 bułgarska
1082 ormiańska
Podane liczby są w znacznym stopniu rozbieżne z danymi dotyczącymi przynależności językowej z tegoż spisu. W przypadku bardzo wielu osób nie ustalono narodowości (774 885) lub ustalono jedynie narodowość "niepolską" (4227), wiele osób też nie zostało objętych badaniami. Dane te są też mocno rozbieżne z wcześniejszymi szacunkami.
Większość organizacji mniejszości narodowych w Polsce podkreśla, że wyniki ostatniego spisu powszechnego nie są do końca miarodajne, gdyż w pytaniu o narodowość można było udzielić jedynie jednej odpowiedzi, podczas gdy ich zdaniem olbrzymia większość ich członków czuje się jednocześnie Polakami. Zanotowano także wiele przypadków odmowy zanotowania narodowości innej niż polska.
Kaszubi uważają swoją grupę etniczną za część narodu polskiego, dlatego zaledwie kilka procent z nich (5062 osoby) zadeklarowało narodowość kaszubską.
Inaczej sprawa przedstawia się w przypadku Ślązaków, wśród których występują różne opinie na temat istnienia odrębnej narodowości śląskiej (

Regiony zamieszkania

  • Białorusini - woj. podlaskie
  • Kaszubi - woj. pomorskie
  • Litwini - woj. podlaskie (głównie Suwalszczyzna)
  • Łemkowie - woj. dolnośląskie (przesiedlenia w ramach akcji Wisła), woj. małopolskie
  • Niemcy - woj. opolskie, śląskie, warmińsko-mazurskie
  • Romowie - dość równomiernie w całym kraju
  • Rosjanie - dość równomiernie w całym kraju
  • Słowacy - woj. małopolskie, tereny przygraniczne
  • Ślązacy - woj. śląskie
  • Ukraińcy - woj. warmińsko-mazurskie, Pomorze (przesiedlenia w ramach akcji Wisła)
  • Żydzi - brak regionalizacji, wyróżnić można większe ośrodki miejskie

Praca

Wiele mniejszości narodowych, zamieszkujących od wieków te same siedziby, zajmuje się głównie rolnictwem - Białorusini, Litwini, Słowacy, Tatarzy.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.