Merkury
Merkury_(planeta) -

Kliknij obrazek aby go powiększyć
Odkrycie
Odkrywca Nieznany
Data odkrycia Znany w starożytności
Charakterystyka orbity (J2000)
Średnia odległość od Słońca 57 909 176 km
0,38709893 AU
Obwód orbity 0,360×1012m
2,406 AU
Mimośród 0,20563069
Peryhelium 46 001 272 km
0,30749951 AU
Aphelium 69 817 079 km
0,46669835 AU
Rok gwiazdowy 87,96935 dni
(0,240847 lat)
Obieg synodyczny 115,8776 d
Średnia prędkość orbitalna 47,36 km/s
Maksymalna prędkość 58,98 km/s
Minimalna prędkość 38,86 km/s
Nachylenie orbity względem ekliptyki 7,00487°
(3,38° względem równika słonecznego)
Satelity naturalne brak
Charekterystyka fizyczna
Średnica wokół równika 4879,4 km
(0,383 Ziem)
Powierzchnia 7,5×107 km2
(0,147 Ziem)
Objętość 6,1×1010 km3
(0,056 Ziem)
Masa 3,302×1023 kg
(0,055 Ziem)
Gęstość 5,427 g/cm3
Przyspieszenie ziemskie na równiku 3,701 m/s2
(0,377 g)
Prędkość ucieczki 0,377 km/s
Prędkość kątowa 10,892 km/h (na równiku)
Deklinacja 61,45°
Albedo 0,10-0,12
Średnia temp.: Dzień 623 K
Średnia temp.: Noc 103 K
Temperatura powierzchni
min. śred. maks.
90 K 440 K 700 K
Skład atmosfery
Ciśnienie atmosferyczne Śladowe
Potas 31,7%
Sód 24,9%
Tlen 9,5%
Argon 7,0%
Hel 5,9%
Tlen 5,6%
Azot 5,2%
Dwutlenek węgla 3,06%
Woda 3,4%
Wodór 3,2%

Merkury - pierwsza planeta Układu Słonecznego. Nie posiada księżyców.
Merkury jest pierwszą według oddalenia od Słońca planetą Układu Słonecznego. Jest on stosunkowo niewielki, gdyż jego promień wynosi zaledwie 2439 km, a co za tym idzie masa jego stanowi zaledwie 5,6% masy Ziemi. Pod względem długości promienia zajmuje on zatem przedostatnie miejsce w Układzie Słonecznym. Mniejszy od niego jest już tylko Pluton.
Merkury krąży w odległości 57,91 mln kilometrów od Słońca, a więc mniej więcej w połowie drogi między Ziemią a Słońcem. Obieg wokół Słońca po orbicie zajmuje mu około 88 dni. Natomiast obrót wokół własnej osi zajmuje mu 58,7 dnia (merkuriańska doba). Wynika więc z tego, że doba na Merkurym trwa aż 2/3 roku. Spowodowane jest to prawdopodobnie mocnym oddziaływaniem grawitacyjnym Słońca, które ma zapewne wpływ na zwolnienie ruchu wirowego.
Wynikiem tak wolnej rotacji Merkurego jest to, że każde miejsce na tej planecie jest nieprzerwanie, przez trzy miesiące oświetlone światłem słonecznym, co doprowadza do osiągnięcia temperatury nawet 430°C na oświetlonej części planety. W tym samym czasie natomiast na nieoświetlonej części planety temperatura spada nawet do –170°C.
Merkury jest praktycznie pozbawiony atmosfery, czego powodem jest jego mała masa i słaba siła przyciągania, która nie jest w stanie zatrzymać gazu. Występuje tu jednak śladowa atmosfera, która jest bardzo silnie rozrzedzona. Jest ona złożona głównie z hel, śladowych ilości tlenu, argonu, azotu i ksenonu.
Merkury pod względem morfologii i wyglądu zewnętrznego jest bliźniaczo podobny do Księżyca, czego dowiodła misja kosmiczna Mariner 10 w latach 1973-1974. Na powierzchni Merkurego znajduje się wiele kraterów oraz sąsiadujące ze sobą strefy ciemne i jasne. Kratery powstały w wyniku bombardowania przez meteoryty i aktywności wulkanicznej planety. Najbardziej charakterystyczny jest wielki krater na półkuli północnej, zwanej Równiną Upału (Caloris Basin). Dociera tu bardzo dużo ciepła i światła ze Słońca. Średnica tego krateru wynosi 1400 km i podejrzewa się, że jest on pozostałością po uderzeniu wielkiego meteorytu 3,8 miliarda lat temu. Uderzenie było tak silne, że spowodowało wypiętrzenie podwójnego łańcucha gór dookoła krateru. Średnica tegoż łańcucha wynosi 1600 kilometrów. Po drugiej stronie planety, na antypodach znajdują się góry sięgające 1500 metrów. Uczeni sądzą, że są one wynikiem uderzenia meteorytu po drugiej stronie planety.
Właśnie rozmieszczenie kraterów umożliwia określenie czasu powstania poszczególnych rejonów Merkurego. Strefy z największą liczbą kraterów są najstarsze i mają około 4,1 i 4,2 miliarda lat. Strefy o małym zagęszczeniu kraterów (najmłodsze) mają natomiast od 3,8 do 3,9 miliarda lat.
Mimo zewnętrznego podobieństwa do Księżyca, od wewnątrz Merkury jest podobny raczej do Ziemi. Jądro planety jest zbudowane z żelaza i niklu. Oprócz tego jądro to, podobnie jak jądro Ziemi, jest w stanie ciekłym, gdyż wskazuje na to nieoczekiwanie silne pole magnetyczne planety. Merkury nie posiada naturalnych satelitów.
Pomimo małych rozmiarów i braku atmosfery, Merkury posiada wiele ciekawych cech, które zasługują na dalsze badania. Dotychczas odwiedziła go tylko jedna sonda, Mariner 10 amerykańskiej NASA w latach 1974-1975. Druga sonda NASA, Messenger, została wystrzelona 3 sierpnia 2004 i przeleci koło planety w 2008 i 2009. W marcu 2011 wejdzie na orbitę i będzie badać planetę z bliskiej odległości przez następny rok.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.