Secret Intelligence Service (SIS) (także znana jako MI6 - Military Intelligence section 6, wywiad wojskowy Sekcja 6) - tajna brytyjska służba wywiadowcza powołana w roku 1909 do prowadzenia wywiadu zagranicznego.
MI6 -

Utworzenie MI6

Z inicjatywy Komitetu Obrony Imperium (Committee of Imperial Defence - CID), powołanego w 1909 roku, utworzono 1 października 1909 roku Biuro Tajnej Służby (Secret Service Bureau). Podzielone zostało ono na dwie sekcje: sekcję wewnętrzną, z której wywodzi się służba bezpieczeństwa Security Service (inaczej MI5), oraz sekcję zagraniczną, działającą z początku jako wydział zagraniczny pod kodem "MI1(c)". Przemianowano ją następnie w 1921 roku na MI6, Secret Intelligence Service SIS.

Zadania MI6

Zadaniem Secret Intelligence Service SIS jest zwalczanie szpiegostwa zagrażającego interesom Wielkiej Brytanii, poza jej granicami, oraz gromadzenie politycznych, ekonomicznych, technicznych i naukowych danych wywiadowczych, o państwach lub organizacjach będących w celu zainteresowania Wielkiej Brytanii.

I wojna światowa

W czasie I wojny światowej SIS zajmował się szpiegostwem głównie przeciwko Niemcom, z którymi nie mógł sobie poradzić personel wywiadowczy Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego we Francji. Secret Intelligence Service wspólnie z służbą bezpieczeństwa oraz Special Branch, aresztowało do końca wojny 22 agentów niemieckich. Pod końcem I wojny światowej wywiad brytyjski zaczął wspierać starania Aleksandra Kiereńskiego, który zabiegał o utworzenie nowego rządu w Rosji po abdykacji cara Mikołaja II 16 marca 1917 roku. Głównym punktem tej współpracy było utrzymanie Rosji w stanie wojny z Niemcami. Wsparcie wywiadu brytyjskiego dla Kiereńskiego polegało głównie na pomocy finansowej. Do tego celu utworzone zostało przez pierwszego dyrektora generalnego SIS, kpt. Mansfielda Cumminga specjalne biuro w Nowym Jorku. Lecz w Rosji przejęli władzę bolszewicy na czele z Włodzimierzem Leninem. Od czasu utworzenia w 1909 roku do 1916 roku MI6 był jednym z działów Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Od 1916 roku do końca I wojny światowej, czyli do 1918 roku, MI1(c) podporządkowany był Ministerstwu Wojny, po zakończeniu działań wojennych przeszedł ponownie pod kontrolę Ministerstwa spraw Zagranicznych.

Lata międzywojenne

Po 1918 roku, w wyczerpanej wojną i zapożyczonej Wielkiej Brytanii zaczęto ucinać wydatki na służby specjalne, co szczególnie dotknęło Secret Intelligence Service. Z powodu cięć finansowych SIS zmuszona została do zamknięcia swoich placówek w Madrycie, Lizbonie, Zurichu oraz Luksemburgu. W 1921 wydział zagraniczny zamieniono w Secret Intelligence Service (SIS, zwany także MI6), jako główną agencję wywiadu zagranicznego Wielkiej Brytanii. Za główne zagrożenie dla Imperium Brytyjskiego uważano Związek Radziecki. Mimo podpisania przez obie strony układu handlowego oraz zobowiązania się zaprzestania działalności szpiegowskiej przeciwko sobie, szefowie obu służb - Feliks Dzierżyński i Mansfield Cumming nie przestrzegali układu. Wkrótce po wykryciu przez kontrwywiad MI5 działalności wywiadu zagranicznego INO wśród ruchu komunistycznego w Wielkiej Brytanii, zwiększono działania wywiadowcze w ZSRR, głównie za pomocą przedstawicielstw dyplomatycznych w tym kraju.
Na początku lat trzydziestych kierownictwo MI6 za wszelką cenę próbowało ustalić, do jakiego poziomu doszła współpraca militarna między Związkiem Radzieckim a Niemcami, o której informował ich polski Oddział II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (wywiad). Następnie, kiedy Niemcy rozpoczęli otwartą rozbudowę swoich sił zbrojnych, agenci MI6 dokładali wszelkich starań, aby ustalić skalę ich intensywności, lecz środki dostępne wówczas dla Tajnej Służby Wywiadowczej były zbyt małe. Skupienie już ograniczonych środków SIS na działalności Związku Radzieckiego oraz Niemiec i ich zbrojenia, było główną przyczyną niewykrycia przez wywiad brytyjski przygotowań Włoch do inwazji na Albanię.

Incydent w Venlo

W listopadzie 1939 roku na stanowisku dyrektora MI6 stanął gen. mjr Steward Menzies, były ratownik oraz weteran walk we Francji podczas I wojny światowej. Przed objęciem stanowiska dyrektora MI6, Steward Menzies nadzorował przejęcie od polskiego wywiadu Oddział II Sztabu Generalnego (Biura Szyfrów) w Pyrach pod Warszawą, dwa egzemplarze Enigmy, wraz z materiałami do dekryptażu. Deszyfratory, które skonstruowano następnie w Bletchley Park, powstały na podstawie otrzymanych wówczas od Polaków materiałów. Początek na nowym stanowisku nie był zbyt udany dla Menziesa. 8 listopada 1939 roku, a więc cztery dni po objęciu przez niego stanowiska dyrektora generalnego MI6 (4 listopada 1939 roku), z holenderskiego miasteczka Venlo nad granicą z Niemcami, po zwabieniu podstępem, zostali porwani dwaj doświadczeni wysocy oficerowie MI6, kpt. S.Payne Best oraz mjr H.R. Stevens.
Porwania dokonali funkcjonariusze służby bezpieczeństwa Sicherheitsdienst, pod przewodnictwem szefa wywiadu SS Waltera Schellenberga. Był to finał gry, którą Sicherheitsdienst, przedstawiając się jako spiskowcy - antynaziści, mający na celu obalenie Adolfa Hitlara, prowadziło z MI6. Porwanie dwóch wysokich oficerów MI6 było dużym ciosem dla kierownictwa MI6, tym bardziej, że obaj kpt.S.Payne Best oraz mjr H.R. Stevens, wiedzieli bardzo dużo o operacjach MI6 i planach na przyszłość. Podczas przesłuchania na SD, Best i Stevens sypali informacjami, m.in. ujawnili większość europejskiej siatki MI6.

Ultra

Mimo niezbyt udanych początków, dokonania MI6 w czasie trwania II wojny światowej, należy uznać za sukces. Operacja Ultra pozwoliła MI6 zaopatrywać przywódców i dowódców alianckich w obfite i szczegółowe informacje na temat potencjału militarnego Niemiec i Włoch oraz ich zamiarów.

Współpraca z innymi służbami

Secret Intelligence Service w czasie wojny prowadziło ścisłą współpracę z innymi służbami brytyjskimi, m.in. z Służbą Bezpieczeństwa MI5, Zarządem Operacji Specjalnych (Special Operations Executive - SOE) jak i ich odpowiednikami w Stanach Zjednoczonych, a głównie z Biurem Służb Strategicznych (Office of Strategic Services - OSS), z którym często dochodziło do sporów i rywalizacji.

Struktura Organizacyjna MI6 w czasie II WŚ

MI6 w czasie II wojny światowej składało się z dwóch pionów:
  • Pion 1: (Y) - (Sztab dowódczy)
    • Sekcja I - Polityczna
    • Sekcja II - Sił Lądowych
    • Sekcja III - Marynarki Wojennej
    • Sekcja IV - Lotnictwa
    • Sekcja V - Kontrwywiadu
    • Sekcja VI - Przemysłowa
    • Sekcja VII - Finansowa
    • Sekcja VIII - Łączności
    • Sekcja IX - Szyfrów
    • Sekcja X - Prasowa
W 1944 roku utworzono nową IX ds. Związku Radzieckiego, szefem sekcji mianowano Harolda (Kim'a) Philby'ego. Byłego pracownika Sekcji Kontrwywiadu, który był jednym z tzw. Siatki szpiegowskiej z Cambridge, działającej na rzecz Związku Radzieckiego.
  • Pion 2 (YP) - Placówki zagraniczne
    • BRAK DANYCH

Siatka szpiegowska Cambridge

Tajne służby Wielkiej Brytanii MI6 oraz służba bezpieczeństwa MI5, wraz zarządem, były głęboko penetrowane przez agentów tzw. Siatki szpiegowskiej z Cambridge, pracującej dla radzieckiego wywiadu zagranicznego NKWD INO. Wszystko wskazuje na to, że pierwszym zwerbowanym przez agentów NKWD w Wielkiej Brytanii był Anthony Blunt, który z kolei zwerbował Johna Cairncrossa i przynajmiej jeszcze jednego studenta z Cambridge, Leo Longa. Oficer NKWD prowadzący siatkę z Cambridge, Jurij Modin, stwierdził że to Guy Burgess zwerbował Anthony'ego Blunta oraz innych i był głową całej siatki.
Guy Burgess, syn oficera Royal Navy, absolwent prestiżowych szkół, m.in. Królewskiej Marynarki Wojennej, college'u Eton oraz Cambridge, od 1939 roku pracował w Secret Intelligence Service (MI6) oraz w Special Operations Executive (Kierownictwo Operacji Specjalnych), zdradzając najtajniejsze sekrety Rosjanom. Anthony Blunt, syn angielskiego duchownego, stutent matematyki i filozofii na uniwersytecie Cambridge, pracował w służbie bezpieczeństwa MI5, reprezentował ją na cotygodniowych spotkaniach Połączonego Komitetu Wywiadu (Joint Intelligence Committee), składając z tych spotkań cotygodniowy raport dla Rosjan. Podczas wojny nadzorował z ramienia MI5 zagraniczne placówki dyplomatyczne państw neutralnych w Londynie. Prawdopodobnie otwierał bagaże dyplomatów i fotografował ich zawartość. Siatka szpiegowska Cambridge - Harold "Kim" Philby, ps. Tom, Stanley, Donald Maclean, ps. Hicks, Guy Burgess, ps. Tony, Yan, Anthony Blunt ps. Stuart, Wise, oraz Lyric, i John Cairncross ps. Homer, pozostawili czarną plamę na długi czas na brytyjskich Tajnych Służbach i nie tylko.

George Blake

George Blake, aktywny antynazista, podczas wojny pracował dla Special Operations Executive, następnie po II wojnie światowej zwerbowany do Secret Intelligence Service. Organizował siatki szpiegowskie we wschodniej Europie, m.in. w Berlinie Wschodnim. Wysłany do Seulu, dostał się do niewoli po wybuchu wojny koreańskiej. Tam zwerbowany przez wywiad północnokoreański, został przekazany KGB. Podczas pracy w MI6 po powrocie z Korei Północnej wydał Rosjanom ponad 40 agentów-informatorów, m.in. członków siatki MI6 w Berlinie Wschodnim, którą sam kiedyś organizował. George Blake poinformował KGB o planie operacji "Gold", polegającej na wybudowaniu tunelu z Berlina Zachodniego do radzieckiej strefy okupacyjnej w Berlinie Wschodnim i podłączenia się do wojskowych kabli telefonicznych centrali wojsk radzieckich w Berlinie Wschodnim. Rosjanie postanowili nie przeszkadzać CIA i MI6, aby w ten sposób ochronić swe źródło informacji. Błędnie sądzili, że Blake dostarczy im dużo ważniejszych informacji, niż te, które stracą w tunelu.

Sukcesy

Secret Intelligence Service odnosiło także sukcesy. Jednym z nich było zwerbowanie w 1960 roku pułkownika radzieckiego wywiadu wojskowego GRU, Olega Pienkowskiego. Pienkowskiego wywiad brytyjski prowadził w porozumieniu z wywiadem amerykańskim CIA. Oleg Pienkowski okazał się najbardziej wartościowym agentem czasu zimnej wojny.
Latem 1992 roku Wasilij Mitrochin zapukał do drzwi ambasady amerykańskiej w Rydze, proponując kopie kilku tysięcy dokumentów z archiwów KGB. CIA nie była jednak zainteresowana ofertą i odesłała zbiega z kwitkiem. Mitrochin postanowił zwrócić się wówczas do wywiadu brytyjskiego MI6. Kierownictwo MI6 bardzo szybko zainteresowało się Mitrochinem, a jeszcze bardziej jego archiwum. Przerzucono go potajemnie do Wielkiej Brytanii i w siedzibie MI6 rozpoczęto przesłuchania oraz przeglądania zawartości jego skarbu. Zapewne kierownictwo Centralnej Agencji Wywiadowczej nadal nie może sobie darować, że odrzuciło jego ofertę.

Lata dziewięćdziesiąte

Po zakończeniu zimnej wojny, dawni sojusznicy szpiegują się nawzajem. Lecz po atakach z 11 września 2001 roku na World Trade Center i Pentagon, Tajna Służba Wywiadowcza MI6 ściśle współpracuje z Centralną Agencją Wywiadowczą CIA i innymi służbami na całym świecie, aby zapobiec takim atakom w przyszłości.

Dotychczasowi Dyrektorzy generalni Secret Intelligence Service (MI6).

1>
sir. Mansfield Smith-Cumming1909 - 1923
adm. Hugh Sinclair1923 - 1939
gen.mjr. Stewart Menzies1939 - 1952
sir. John Sinclair1953 - 1956
sir. Dick White1956 - 1968
sir. John Rennie1968 - 1973
sir. Maurice Oldfield1973 - 1978
sir. Dick Franks1979 - 1982
sir. Colin Figures1982 - 1985
sir. Christopher Curwen1985 - 1989
sir. Colin McColl1989 - 1994
David Spedding1994 - 1999
Richard Dearlove1999 - 2004
John Scarlett2004-

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.