Leonid Ilicz Breżniew, Леонид Ильич Брежнев, ( urodzony 19 grudnia 1906 - zmarł 10 listopada 1982) działacz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego i polityk ZSRR.
Leonid Breżniew
Leonid_Breżniew -
Funkcja: Przywódca ZSRR
Okres urzędowania: od 14 października 1964 do 10 listopada 1982
Poprzednik: Nikita Chruszczow
Następca: Jurij Andropow
Data urodzenia: 19 grudnia 1906
Miejsce urodzenia: Dnieprodzierżyńsk
Żona prezydenta: -
Zawód: inżynier
Partia polityczna: Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego

Karierę rozpoczął na Ukrainie w latach 30 jako działacz Komsomołu, a później partyjny propagandysta. W czasie wojny komisarz polityczny w Armii Czerwonej na Froncie Południowym (później jego udział w wojnie był wyolbrzymiony i nadano mu nawet w 1976 stopień marszałka, czyniąc jednocześnie naczelnym zwierzchnikiem sił zbrojnych), następnie pierwszy sekretarz KPZR w tzw. republikach związkowych (Ukraina 1946-50, Mołdawia 1950-52, Kazachstan 1955-56). Sekretarz Komitetu Centralnego KPZR od 1956, od 1957 członek jej prezydium. Za rządów Chruszczowa przewodził grupie działaczy partyjnych niezadowolonych z polityki Chruszczowa.
W 1964 roku stanął na czele zamachu stanu, w którego wyniku Chruszczow został odsunięty od władzy. Breżniew objął wówczas urząd I sekretarza KC KPZR (od 1966 generalnego sekretarza KC KPZR). Współspiskowcy stanęli na czele rządu (Kosygin), dyplomacji (Gromyko), ideologii (Susłow). Jego rządy charakteryzowało w polityce wewnętrznej zatrzymanie destalinizacji, rezygnacja z eksperymentów gospodarczych i ustrojowych ery Chruszczowa, walka z antykomunistycznymi dysydentami z użyciem wszystkich środków (rygorystyczna cenzura, powszechna inwigilacja, skrytobójstwa, szpitale psychiatryczne dla opozycjonistów), ukrywanie niepowodzeń i narastających trudności poprzez propagandę. Nie zdecydowano się jednak przywrócić masowego terroru czasów Stalina. Ideologowie ZSRR nazywali państwo Breżniewa takimi określeniami jak "rozwinięte społeczeństwo socjalistyczne", albo "realny socjalizm", ale później zostało mu nadane miano "epoki zastoju".
W polityce zagranicznej Breżniew łączył dążenie do ograniczenia "zimnej wojny" (deténte - układy rozbrojeniowe z USA, Konferencja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie) z tłumieniem ruchów antykomunistycznych w państwach socjalistycznych (interwencja w Czechosłowacji 1968, groźba interwencji w Polsce w 1980-81) oraz tzw. eksportem rewolucji w Trzecim Świecie (Etiopia, Mozambik, Angola, Afganistan). Jednocześnie pogorszył stosunki z ChRL, co doprowadziło do krótkotrwałych starć zbrojnych. W 1979 rozpoczął interwencję w Afganistanie, która spowodowała powstanie antykomunistycznej partyzantki oraz przebudzenie islamskie i narodowe w wielu republikach radzieckich, była ostatecznie jednym z przyczyn upadku ZSRR, natomiast sponsorowanie proradzieckih reżimów (Wietnam, Kuba), partii komunistycznych i ruchów lewicowych na całym świecie było wielkim obciążeniem dla słabnącej i nieefektywnej upaństwowionej gospodarki planowej. Gospodarka wykazywała coraz niższą stopę wzrostu, coraz trudniej jej było udźwignąć koszty "wyścigu zbrojeń", prestiżowych dokonań (loty kosmiczne, Olimpiada w roku 1980) oraz rozbudzonych apetytów konsumpcyjnych.
Z czasami Breżniewa wiąże się także poczucie bezkarności skorumpowanych i niekompetentnych aparatczyków oraz KGB-istów, którzy patronowali różnym nielegalnym interesom (skorumpowanie rodziny Breżniewa ujawnił jego następca Andropow). Sam Breżniew w coraz mniejszym stopniu kontrolował sytuację, gdyż stan jego zdrowia, w tym sprawność umysłowa, stale się pogarszała.
Czterokrotnie nagrodzony tytułem Bohatera Związku Radzieckiego i medalem "Złotej Gwiazdy".
Poprzedni:
Nikita Chruszczow
Przywódcy ZSRR Następny:
Jurij Andropow

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.