Kwiatostan - skupienie rozgałęzień pędów, które nie rozwijają się wegetatywnie, a są zakończone kwiatami. W obrębie kwiatostanu zwykle występują liście przykwiatowe - podsadki o uproszczonej budowie, które podpierają kwiatostan. Kwiatostany mogą być ulistnione jeśli występują liście asymilacyjne. Kwiatostany bezlistne (nagie) występują rzadko.
Chociaż w typowej formie kwiatostan wykszałcił się u roślin okrytozalążkowych, to obecnie termin ten stosuje się również w odniesieniu do skupiska kwiatów roślin nagozalążkowych szpilkowych. Szyszkę żeńską, uznawaną poprzednio za kwiat żeński, obecnie określa się jako zredukowany kwiatostan żeński.
U roślin okrytozalążkowych kwiatostany są osadzone na szypułce kwiatostanowej. Mimo, że wykazują dużą różnorodność wyróżnia się dwa podstawowe typy kwiatostanów: groniaste i wierzchotkowate różniące się sposobem rozgałęzienia.

Kwiatostany groniaste

Mają wyraźną oś główną i rozgałęziają się jednoosiowo (monopodialnie). Są to kwiatostany otwarte - nie ma u nich kwiatów szczytowych. W tym typie pojedyncze kwiaty rozwijają się od nasady w kierunku wierzchołka lub też od zewnątrznych części ku środkowi. Zatem najstarsze kwiaty znajdują się u podstawy albo w zewnętrznych częściach kwiatostanu zaś najmłodsze na szczycie lub w środku rozgałęzień. We wszystkich kwiatostanach groniastych oś główna przewyższa osie boczne.W kwiatostanach groniastych wyróżnia się:
  • proste (osie I rzędu nie rozgałęziają się):
    • grono - na osi głównej zakończonej kwiatem osadzone są kwiaty szypułkowe, które stanowią osie I rzędu. Przykładem grona jest kwiatostan konwalii lub rzepaku.
    • baldachogrono - szypułki kwiatowe o niejednakowej długości wyrastają z osi głównej na różnych wysokościach i dorastają do jednego poziomu (grusza, jarzębina).
    • kłos - w przeciwieństwie do grona, pojedyncze kwiaty są bezszypułkowe, osadzone siedząco bezpśrednio na osi (babka, rdest).
grafika:grono.png|grono grafika:baldachogrono.png|baldachogrono grafika:klos.png|kłos grafika:kolba.png|kolba
  • złożone (mają one rozgałęzienia dalszych rzędów):
    • kłos złożony - z osi głównej wyrastają kłosy proste - kłoski (pszenica, żyto).
    • wiecha - oś główna wykształca odgałęzienia dalszych rzędów zakończone pojedyńczymi kwiatami (bez lilak, wiele gatunków traw).
    • wiecha złożona - rozgałęzienia zakończone są nie pojedyńczymi kwiatami a kłoskami (owies, kwiaty męskie kukurydzy).
grafika:kloszlozony.png|kłos złożony grafika:wiecha.png|wiecha
  • o silnie skróconej osi głównej:
    • baldach - osie boczne I rzędu wyrastają z osi głównej na tej samej wysokości dorastając na prawie taką samą długość. Każda z nich zakończona jest pojedyńczym kwiatem (czosnek, bluszcz).
    • baldach złożony - osie boczne zakończone są małymi baldachami tzw. baldaszkami (koper).
grafika:baldach.png|baldach grafika:baldachzlozony.png|baldach złożony
  • o skróconej, rozszerzonej i często spłaszczonej osi głównej (często tworzącej osadnik - dno kwiatostanowe):
    • główka - posiada oś silnie zgrubiałą, często wypukłą. Kwiaty na niej osadzone są siedzące lub też krótkoszypułkowe (koniczyna).
    • koszyczek - oś jest rozszerzona i spłaszczona. Na niej znajdują się gęsto rozłożone kwiaty bezszypułkowe. U niektórych gatunków wszystkie kwiaty koszyczka są jednakowe ale u wielu pojawia się zróżnicowanie na kwiaty języczkowate występujące na brzegu oraz kwiaty rurkowate umieszczone wewnątrz (stokrotka, słonecznik).
grafika:glowka.png|główka grafika:koszyczek.png|koszyczek

Kwiatostany wierzchotkowe

Mają kwiat na szczycie osi kończący jej wzrost na długość (zamknięte), rozgałęziają się sympodialnie. Gdy oś główna zakończy wzrost, zaczynają sie rozwijać osie boczne, każda z kwiatem szczytowym. Kwiaty kwitną od środka, na szczycie osi głównej, do obwodu na osiach bocznych. Kwiatostany te dzielimy na:
  • wierzchotka jednoramienna(monochasium):
    • sierpik - pojedyncze odgałęzienia boczne z kwiatem, który zwrócony jest w jedną stronę (niezapominajka, żywokost).
    • skrętek - podobnie jak u sierpika.
    • dwurzędka - pojedyncze kwiaty wyrastają naprzemiennie po obydwu stronach (niektóre gatunki kosaćca).
    • wachlarzyk
grafika:sierpik.png|sierpik grafika:wachlarzyk.png|wachlarzyk
  • wierzchotka dwuramienna (dichasium) - pod każdym kwiatem szczytowym znajdują się rozgałęzienia po dwa naprzeciwległe kwiaty boczne (rogownica).
  • wierzchotka wieloramienna, wielopromienista (pleiochasium) - wytwarza w podobny sposób jak wierzchotka dwuramienna nie dwa, lecz kilka kwiatów (wilczomlecz).
  • uproszczona forma - wykształcony na szczycie łodygi jeden kwiat (tulipan).
  • wiecha z wykształconym kwiatem szczytowym, który kończy wzrost (np. winorośl, lilak):
    • podbaldach - gałązki kwiatostanu dorastaja do jednego poziomu (wygląda jak baldach) (bez czarny, kalina).
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.