Kutno to miasto powiatowe w środkowej Polsce, w województwie łódzkim nad rzeką Ochnią dopływem Bzury. Prawa miejskie: przed 1432 i ponownie w 1766.
br /> Na górę strony

Położenie Geograficzne

Kutno leży zaledwie o 20 km na północny zachód od geometrycznego środka Polski. Znajduje się ono w północnej części województwa łódzkiego.
Według fizyczno-geograficznego podziału Polski miasto to leży na zachodnim skraju Równiny Kutnowskiej, należącej do makroregionu Niziny Środkowomazowieckiej. Na południe od Kutna Równina Kutnowska graniczy z należącą do tego samego regionu Równiną Łowicko Błońską, na zachodzie rozciąga się Wysoczyzna Kłodawska, zaliczona do Niziny Południowowielkoposkiej. Na północ od linii Przedecz-Gostynin zaczyna się pojezierze Kujawskie, należące do makroregionu Pojezierza Wielkopolskiego.
Kutno leży również na pograniczu krain historycznych. W jego sąsiedztwie stykały się ziemie Wielkopolski, Kujaw , Mazowsza i Łęczyckiego. Usytuowanie miasta w środku Polski, na pograniczu krain geograficznych i historycznych oraz skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych ma znaczenie dla jego rozwoju.
Na górę strony

Legenda

Legenda głosi, że Kutno założył Czech Piotr z Kutnej Hory. Podróżował on w orszaku św. Wojciecha, a gdy przybył nad Ochnię, krajobraz tak go urzekł, że założył tam miasto. Nazwał je od nazwy swojej rodzinnej miejscowości, a jego dziedzice nosili nazwisko Kucieńscy. Miało to mieć miejsce w 997 roku.
Na górę strony

Historia

Pierwsze wzmianki pisemne o Kutnie zawarte są w dokumencie z 1301 choć należy domniemywać jego powstania w XII wieku. Dokument z 1301 stwierdza istnienie kościoła w Kutnie, nic nie mówi o jego początkach. Następne wiarygodne wiadomości dotyczące Kutna pochodzą z 1386. Był to przywilej nadany przez księdza Siemowita IV Andrzejowi de Cutno na mocy którego wsie Kutno i Sieciechów zostały zwolnione od wszelkich opłat, posług i ciężarów, z wyjątkiem dwóch groszy z każdego łanu. Mieszkańcy zostali uwolnieni od sądów ziemskich, odpowiadali jedynie przed księciem i właścicielem. Targi miały odbywać się w poniedziałki, a jarmarki na dzień Św. Wawrzyńca. Z 1444 pochodzi pierwszy zapis określający Kutno jako miasto. Następne zapisy pochodzą z 1488 i 1493. Zwiększenie majątku Kucińskich o kilka wsi i jedno miasto spowodowało przejście rodziny w szeregi możnowładców, a tym samym w znacznym stopniu wpływało na pomyślny rozwój miasta.
Jako czynnik miastotwórczy duży wpływ mają drogi. Najważniejsze to trakt poznański i łęczycko-kujawski. Kutno położone było najpierw na pograniczu dwóch dzielnic, a następnie województw. Podatek od rzemiosła w 1579 r. wynosił 28zł i 15 groszy, co stawiało Kutno na siódmym miejscu spośród 15 miast woj. rawskiego. Rolnictwo w samym Kutnie nie osiągnęło większych rozmachów. Więcej wiadomo o sprawach handlowych Kutna. Są to targi odbywające się początkowo w poniedziałki, a później w czwartki i 8 jarmarków, a także prawo pobierania cła. Najstarszy znany dotychczas plan Kutna pochodzi z 1826r. sporządzony w związku z pożarem w 1753 r. Mapa D. Gilly'ego opracowana po drugim rozbiorze Polski pozwala na częściowe odtworzenie średniowiecznego układu przestrzennego Kutna.
Po rozkwicie Kutna w XVI wieku następne stulecie przyniosło upadek gospodarczy, którego przyczyną był rozwój gospodarki folwarczno - pańszczyźnianej. Pociągnęła ona za sobą pauperyzację ludności chłopskiej stanowiącą wcześniej największą klientelę rzemieślników miejskich. Rozwojowi gospodarczemu Kutna nie sprzyjało duże zagęszczenie ośrodków miejskich pogranicza województw rawskiego i łęczyckiego. Ród Kucieńskich - właścicieli Kutna tracił na znaczeniu politycznym.
Przyczyną upadku Kutna w I połowie XVII wieku były zniszczenia wojenne lat 1626 - 1629. Choć starcia wojsk polsko - szwedzkich odbywały się daleko to żołnierze stacjonujący w okolicach Kutna i Łowicza bezlitośnie łupili miejscową ludność.
W latach 30 i 40 XVII w. miasto wegetowało, a jego właściciele Kucieńscy nie byli w stanie zapewnić mu odpowiedniej opieki.
W czasie potopu okolice Kutna przeżyły okres poważnych zniszczeń wojennych. Chociaż nie toczyły się tu większe działania militarne to wojska szwedzkie, watahy Rakoczego czy wreszcie żołnierze polscy rabowali ludność i czynili spustoszenia również w samym mieście.
Po tym okresie Władysław Andrzej Kucieński właściciel miasta starał się ożywić jego gospodarkę i prawdopodobnie z jego inicjatywy król Jan Kazimierz wydał przywilej ustanawiający w mieście cztery cechy: szewski, garbarski, stolarski i kowalski. Działalność ta nie przyniosła wielkich rezultatów, ponieważ zniszczenia wojenne z okresu rokoszu Lubomirskiego poważnie zdewastowały pogranicze województw łęczyckiego i rawskiego.
W 1673 chrześcijańska ludność Kutna stanowiła ok. 250 osób. Prócz nich w mieście zamieszkiwała trudna do określenia liczba Żydów. Było to niewielkie kilkusetosobowe miasteczko.
10 X 1689 r. doszło do sprzedaży dóbr Kutna przez Kucieńskich Zamojskim lecz istniały tu pewne nieformalności co w 1701 spowodowało podpisanie nowego dokumentu ze Stanisławem Kucieńskim. Mimo tego spór o posiadanie dóbr toczył się aż do 1753 r.
Zamojscy, zostawszy właścicielami dóbr Kutna w małym stopniu troszczyli się o miasto, pozostawiając w nim niewielkie inwestycje.
W samej rodzinie Zamojskich klucz kutnowski stał się przedmiotem sporów majątkowych. Dopiero na mocy działów rodzinnych dobra kutnowskie przypadły Andrzejowi Zamojskiemu późniejszemu kanclerzowi wielkiemu koronnemu i ordynatowi.
Gospodarka kutnowska w tym czasie nie była łatwa, ponieważ miasto było obciążone licznymi długami i znajdowało się w stanie upadku. Znaczne zniszczenia spowodował pożar w 1753 r. kiedy spalone zostały akta miejskie. Zamojski był wówczas zmuszony do podjęcia reform. W roku 1766 Zamojski wyjednał od króla Stanisława Augusta. nowy przywilej lokacyjny, miasto otrzymało prawo magdeburskie, którego treść odzwierciedlała ogólnonarodowy program naprawy Rzeczpospolitej. Posunięcia Zamojskiego ożywiły rozwój miasta, mieszkańcy otrzymali prawo do targów i jarmark, samorząd oraz inne przywileje.
Całokształt życia społeczno - gospodarczego w Kutnie regulowała wydana dla miasta w 1767r. ordynacja dla miasta likwidująca powinności pańszczyźniane mieszkańców, którzy teraz płacić mieli tylko czynsz. Dokument rozszerzał także swobodę samorządu miejskiego.
Zamojski zamierzał nie tylko odbudować miasto zniszczone pożarem, ale stworzyć z niego wzorowy ośrodek miejski wszechstronnie rozwinięty gospodarczo. Realizując działania reformatorskie nakładana dotąd pańszczyzna została zamieniona na podatek płacony w zależności od wielkości posiadanych gruntów.
Całokształt reformatorskiej działalności podniósł Kutno do rangi miast średnich XVIII w. Polski. Zmiany przyczyniły się do stałego już rozwoju miasta gdzie rosła liczba rzemieślników i kupców, a uprawą ziemi zajmował się niewielki odsetek ludności.
W 1775 Zamojski sprzedał Kutno wojewodzie łęczyckiemu Stanisławowi Gadomskiemu, pod którego rządami stało się jednym z największych ośrodków miejskich Polski Środkowej. W początkach 90 lat XVIII w. miasto przeszło w ręce Walentego Rzętkowskiego, który w mniejszym stopniu troszczył się o jego rozwój.
Na górę strony

Honorowi obywatele miasta

  • Edward Piszek
  • Stanley Frank Musial
  • Eugeniusz Filipowicz
  • Dr Antoni Troczewski
Na górę strony

Muzea i obiekty zabytkowe

Pierwsza wzmianka o parafii pw. św. Wawrzyńca Męczennika pochodzi z 1301r. i wspomina o Michale rektorze czyli proboszczu kościoła w Kutnie. Pierwsza, drewniana świątynia powstała zapewne w XIII wieku w czasie trwania akcji zakładania małych parafii wiejskich. Był to mały kościół w stylu zbliżonym do gotyku. Przetrwał do 1483r., kiedy to spłonął. Nowy kościół ufundował Mikołaj z Kutna w 1484r. Była to gotycka świątynia jednonawowa, z wyodrębnionym prezbiterium, posiadająca od zachodu wieżę mieszczącą kruchtę. Do nawy przylegała kaplica św. Anny. W 1883r. ze względu na wysoki stopień zniszczenia, gmach postanowiono rozebrać. Budowę nowego, obecnego kościoła zakończono w 1886r. Architektem był Konstanty Wojciechowski. Kościół bazylikowy, neogotycki, orientowany, posiada dwie wieże z umieszczonym na szczycie jednej z nich zegarem. W zewnętrznej ścianie prezbiterium znajduje się renesansowe epitafium plebana kościoła kutnowskiego Stanisława Suchodolskiego zmarłego w 1536r. przeniesione ze starej budowli. Wewnątrz zaś, wśród innych dzieł sztuki, znajdują się organy powstałe jeszcze w XIX w.
Na górę strony

Kościoły w Kutnie

kościół pod wezwaniem Św.Wawrzyńca
Rok założenia: 1301. Jest to rok oficjalnie przyjęty przez władze kościelne, choć wiadomo, że musiał istnieć dużo wcześniej. Początkowo był to kościół drewniany zbudowany w stylu gotyckim. Jednak pod koniec XV wieku spłonął, a na jego miejscu został wzniesiony nowy murowany. W 1881 roku został rozebrany, gdyż groził zawaleniem, a w latach 1885-1887 został pobudowany kolejny raz nowy kościół, oczywiście w stylu gotyckim.
Adres: ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 4
kościół pod wezwaniem Św.Jana Chrzciciela
Kutno -

Rok założenia: 1988. Główny ołtarz stanowi płaskorzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego poświęcona przez Ojca Świętego Jana Pawła II w Łowiczu 14 czerwca 1999 r.
Adres: ul. Kanclerza Andrzeja Zamoyskiego 2
kościół pod wezwaniem Św.Jadwigi Królowej
Rok założenia: 1990. 8 czerwca 1997 r. na krakowskich błoniach Ojciec Święty Jan Paweł II poświęcił kamień węgielny pod budowę tego kościoła.
Adres: ul.Grunwaldzka 17
kościół pod wezwaniem Św.Stanisława bpM
Rok założenia: 1297
Adres: ul.Łąkoszyńska 11
kościół pod wezwaniem Matki Bożej Wspomożenia Wiernych
Rok założenia: 1988
Adres: ul.Jesienna 2
Na górę strony

Odległość od większych polskich miast i czas przejazdu

Na górę strony

Kluczowe gałęzie przemysłu oraz główni ich reprezentanci

  • Farmaceutyczny (Polfa S.A., Polfarmex S. A.)
  • Maszynowy i metalowy (Miflex-Masz z o.o., Kongskilde Sp. z o.o., Rolmasz Sp. z o.o., Ideal Europe Sp. z o.o., FLORIAN Centrum S.A.)
  • Elektroniczny (ZPR "Miflex" S.A)
  • Transportowy (Nijhof-Wassink Sp. z o.o., Polsad - Renault Trucks)
  • Spożywczy (Exdrob S.A, Bakoma Nova Sp. z o.o., Zorina Sp. z o. o., POLMOS S.A., STEPOL)
  • Centra magazynowe (SCANIA Polska Sp. z o.o., P.H.S.R. AGROMA)
  • Budownictwo (Schomburg Polska Sp. z o.o., URBUD S.C., MAVEX S.C., TRAKT S.J.)
Na górę strony

Święto Róży

Bogatą i wieloletnią tradycję ma kutnowskie ŚWIĘTO RÓŻY, przypadające na początek września. W czasie jego trwania plantatorzy i hodowcy we wnętrzach KDK prezentują najpiękniejsze okazy tych pachnących kwiatów w wyszukanych aranżacjach plastycznych. Wystawie towarzyszy konkurs na najpiękniejszą różę oraz liczne imprezy plenerowe, m. in. koncerty muzyczne.
Na górę strony

Baseball

Kutno słynie z baseballu. Na 18 ha trwa budowa kompleksu do gry w baseball i softball wartości 10 mln USD. Mieści się tu Europejskie Centrum Szkolenia Małej Ligi Baseballowej obejmujące swym obszarem 55 krajów. To największy młodzieżowy ośrodek do gry w baseball i softball w Europie, Afryce i Azji. Dotąd wybudowane zostały dwa stadiony Małej Ligi - jeden im. E. Piszka, drugi im. S. Musiala, w pełni oświetlone, z trybunami dla 2000 widzów, trzy boiska treningowe oraz internaty dla ponad 200 zawodników. Docelowo powstaną kolejne boiska, stołówka, budynek administracyjny, centrum administracyjno - szkoleniowe, korty tenisowe, boisko do gry w koszykówkę, basen oraz dom Dyrektora Centrum Europejskiego
Na górę strony
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.