Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) - państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba, oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. Stolicą Kuby jest Hawana, a inne największe miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.

Ustrój polityczny

Opis ustroju społeczno-politycznego, rodzaju rządów, podziału terytorialnego, opis instytucji itp. linki do podstron gdy konieczne.

Geografia

Długość granic: 0 (nie graniczy z żadnym państwem, Baza Guantanamo jest wydzierżawiona USA)
Długość wybrzeża: 3735 km
Ukształtowanie powierzchni: głównie nizinne z górami na południowym wschodzie
Najniższy punkt: 0 m n.p.m. (Morze Karaibskie)
Najwyższy punkt: Pico Turquino 2005 m n.p.m.
Podstawowe informacje o geografii i odsyłacz do artykuły o geografii kraju

Historia Kuby

Wyspa Kuba została odkryta przez Krzysztofa Kolumba podczas jego pierwszej wyprawy. 28 października 1492 Kolumb wylądował na wyspie nadając jej nazwę Juana. Była wówczas zamieszkana przez Indian - głównie Araukanów i Sibonejów. W roku 1511 Diego Velázquez de Cuéllar otrzymał zadanie podbicia Kuby, czego dokonał w krótkim czasie łamiąc opór tubylców. W następnych latach Velázquez założył kilka kubańskich miast. Natomiast w roku 1521 Kuba została włączona do wicekrólestwa Nowej Hiszpanii. Kolonizacja w ciągu 50 lat doprowadziła do całkowitej zagłady miejscowej ludności (1560). Ponieważ na wyspie powstawało coraz więcej plantacji trzciny cukrowej i brakowało rąk do pracy, zaczęto sprowadzać murzyńskich niewolników z Afryki. Dalszy rozwój wyspy w wiekach XVII i XVIII spowodował powstanie tam centrum handlu niewolnikami, a także nowych upraw plantacyjnych tytoniu i kawy. W roku 1762 Kuba została zdobyta przez Anglię, lecz po roku wymieniono ją za Florydę. Zakaz importu niewolników wprowadzono w roku 1865, jednak samo niewolnictwo zniesiono dopiero w 1880 roku.
W roku 1868 wybuchło trwające z przerwami 30 lat powstanie niepodległościowe. José Martí, kubański bohater narodowy, wylądował na wyspie 11 kwietnia 1895 roku ze zbrojnym oddziałem kubańskich emigrantów. Jego celem było wywołanie antyhiszpańskiego powstania i zdobycie niepodległości. Przeciwstawiał się on również amerykańskim planom aneksji Kuby. Niestety zginął w bitwie z oddziałami hiszpańskimi pod Dos Rios. W roku 1898 w wyniku wojny morskiej amerykańsko-hiszpańskiej i interwencji USA doszło do zajęcia wyspy. 12 sierpnia 1898 r. Hiszpania rozpoczęła rokowania o pokój, który zawarto 10 grudnia 1898 r. w Paryżu. USA objęły Kubę faktycznym protektoratem, nie doprowadzając do jej niepodległości. W roku 1902 proklamowano niepodległą republikę, która nadal była nadzorowana przez USA, które miały znaczne wpływy na politykę tego państwa aż do roku 1956. Polegało to między innymi na wymuszeniu przyjęcia tzw. "poprawki Platta" (która była w mocy do roku 1934), która zapewniała kontrolę USA nad polityką rządu kubańskiego, a także prawo do posiadania bazy wojskowej Guantánamo.
W okresie międzywojennym miały miejsce napięcia społeczne spowodowanych kryzysem na rynku cukru, jednego z podstawowych towarów eksportowych Kuby. Doprowadziło to do objęcia władzy przez dyktatora generała Machado y Moralesa w roku 1925. Został on obalony w roku 1933 w wyniku wojskowego zamachu stanu (tzw. bunt sierżantów kierowany przez Fulgencio Batistę.
W latach 1940-44 Batista był prezydentem Kuby, a jego prezydencki rząd okazał się sukcesem, jednak w obliczu wyborczego zwycięstwa lewicy doszło do wojskowego zamachu stanu i wprowadzenia dyktatury w roku 1952. Od roku 1956 nasilają się ruchy opozycyjne. Część z nich przekształca się w ruch partyzancki (tzw. Ruch 26 Lipca) pod kierownictwem Fidela Castro. Walka partyzancka doprowadziła do upadku Batisty i wkroczenia partyzantów do Hawany 1 stycznia 1959. Castro został premierem. Znacjonalizował przemysł, banki i skonfiskował własność amerykańskich firm i obywateli. Doprowadził także do uspołecznienia ziemi uprawnej. Po pewnym czasie Kuba rządzona przez Castro nawiązała sojusz z ZSRR.
W dniach 17-19 kwietnia 1961 roku doszło do zorganizowanej przez CIA inwazji uchodźców kubańskich w Zatoce Świń. Okazała się ona całkowitym fiaskiem, a Kuba zerwała stosunki dyplomatyczne ze Stanami Zjednoczonymi. W 1962 USA wprowadziło embargo handlowe i blokadę morską Kuby przez flotę USA.
W październiku 1962 roku miał miejsce kryzys kubański, który nieomal doprowadził do wybuchu III wojny światowej.
Kuba stale militarnie i gospodarczo wspierana przez ZSRR (także subwencje finansowe), została także włączona do RWPG (1972). Narastający kryzys gospodarczy prowadził do masowych ucieczek do USA. Po rozpadzie RWPG w roku 1990 i ZSRR w roku 1991 sytuacja gospodarcza Kuby pogorszyła się w sposób drastyczny. W następnym roku Fidel Castro przeprowadził zmiany w konstytucji dopuszczające prywatną działalność gospodarczą oraz wolność praktykowania religii. Kryzys wymusił reglamentację żywności począwszy od 1993 roku, a wiele gospodarce zaczął doskwierać brak ropy.
Od czasu zmiany ustroju wielu Kubańczyków w sposób legalny lub nie starało się wyemigrować do USA. Pierwsza fala emigracji nastąpiła po przejęciu władzy przez Fidela Castro, druga w latach 1965-1973 (300 tys.), a następna duża fala to zaplanowana przez Castro na początku lat 80. XX wieku akcja wypuszczenia przeciwników systemu. Opuściło wtedy Kubę w kierunku Florydy ponad 120 tys. emigrantów (marielitos od portu Mariel z którego wypływali), jednak w znacznej liczbie byli to przestępcy i pacjenci zakładów psychiatrycznych.
W 1998 roku wyspę odwiedził papież Jan Paweł II. Kolejne lata stały pod znakiem nieudanych prób normalizacji stosunków z USA, pogorszone konfliktem wokół Eliana Gonzaleza, zestrzeleniem dwóch amerykańskich awionetek, wciąż zdarzającymi się represjami kubańskich dysydentów i naciskami antycastrowskiego lobby kubańskiego z Florydy.

Gospodarka

Ważniejsze porty: Podstawowe informacje o ekonomii i odsyłacz do artykuły o ekonomii kraju

Demografia

Grupy rasowe: mulaci 51%, biali 37%, murzyni 11%, Chińczycy 1%
Dane można znaleźć w CIA Factbook [1]

Kultura

Podstawowe informacje o kulturze i odsyłacz do artykuły o kulturze kraju
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.