Księstwo Cieszyńskie (łac. Ducatus Tessinensis)
1290-1918
Księstwo śląskie powstałe ok. 1290 r. w wyniku podziału Księstwa Opolsko-Raciborskiego pomiędzy synów księcia Władysława Opolczyka. Najstarszy syn Władysława, Mieszko, otrzymał rozległe tereny pomiędzy rzekami Ostrawicą na zachodzie i Sołą na wschodzie. Na obszarze tym istniały już dwa ważne miasta: Cieszyn i Oświęcim. Cieszyn, noszący rangę kasztelanii i mieszczący się w centralnej części księstwa Mieszka, został obrany na siedzibę księcia i stolicę podległych mu terenów. Sam Mieszko stał się założycielem linii Piastów cieszyńskich, panującej do 1653 roku.
Ok. 1315 r. podział Księstwa Cieszyńsko-Oświęcimskiego na rzece Białej pomiędzy synów Mieszka.
18 lutego 1327 r. książę Kazimierz I składa w Opawie hołd lenny królowi czeskiemu Janowi Luksemburskiemu. Odtąd Księstwo Cieszyńskie stanowi lenno korony czeskiej z zachowaniem dużej autonomii wewnętrznej.
XIV/XV wiek - rozwój księstwa, najważniejsze ośrodki miejskie: Cieszyn, Bielsko, Frydek, Frysztat, Skoczów. Napływ ludności niemieckiej do miast. Księstwo Cieszyńskie jednym z najważniejszych księstw śląskich.
1545 r. - uznanie przez księcia Wacława III Adama luteranizmu za oficjalne wyznanie w Księstwie Cieszyńskim.
1610 r. - kontrreformacja; książę Adam Wacław przechodzi na katolicyzm;
1611 r. - książę Adam Wacław składa hołd lenny Habsburgom, którzy objęli władzę w Królestwie Czeskim w 1526 r.;
1618 r. - wybuch wojny trzydziestoletniej, w trakcie której wielokrotnie przez Księstwo Cieszyńskie przechodzą oddziały wojsk, pustosząc region i dziesiątkując ludność; początek upadku gospodarczego i demograficznego księstwa.
1653 r. - śmierć księżnej Elżbiety Lukrecji, wygaśnięcie linii Piastów cieszyńskich; tytuł księcia cieszyńskiego przechodzi na królów czeskich, którymi od 1526 r. są Habsburgowie; Habsburscy książęta cieszyńscy utrzymują władzę w księstwie aż do upadku monarchii, czyli roku 1918.
1740-1763 - wojny śląskie pomiędzy Austrią i Prusami, w wyniku których cały Śląsk przechodzi w ręce pruskie, zaś przy Austrii zostają tylko księstwa cieszyńskie i opawskie (Śląsk Austriacki); początek niezależnego od reszty Śląska rozwoju kulturowego i gospodarczego księstwa cieszyńskiego (Śląska Cieszyńskiego).
1772 r. - I rozbiór Polski, w wyniku którego do Austrii przyłączona zostaje, granicząca z Księstwem Cieszyńskim, Galicja; początek rozwoju gospodarczego księstwa; budowa pierwszej huty żelaza w Ustroniu; zalążki przemysłu; początek budowy "drogi cesarskiej" z Wiednia do Lwowa, która przebiegała przez Księstwo Cieszyńskie.
1774 r. - wprowadzenie obowiązku szkolnego w Księstwie Cieszyńskim.
1802 r. - w Cieszynie ks. Leopold Szersznik zakłada muzeum - pierwsze na dzisiejszych ziemiach polskich.
1805 r. - w wyniku zagrożenia Wiednia przez wojska Napoleona, dwór cesarski przenosi się do Cieszyna, który na kilka miesięcy staje się stolicą Austrii.
lata 30-te XIX wieku - gwałtowny rozwój przemysłu (sukiennictwo w Bielsku, górnictwo w Karwinie i Polskiej Ostrawie, uruchomienie ogromnej huty w Trzyńcu).
1848 r. - "Wiosna Ludów"; ostateczne zniesienie pańszczyzny, równouprawnienie wyznań, początki ruchów narodowościowych na Śląsku Cieszyńskim.
1849 r. - do Bogumina dociera kolej żelazna, którą 10 lat później przedłużono do Krakowa; kolejne linie: Bogumin-Cieszyn-Żylina-Koszyce w 1869 r., Frydek-Cieszyn-Skoczów-Bielsko w 1888 roku; dalszy rozwój przemysłu na terenie całego księstwa.
1907 r. - uznanie języków polskiego i czeskiego za urzędowe;
1910 r. - spis ludności stwierdził, że w Księstwie Cieszyńskim mieszka tu 434 tys. ludzi, z czego 55% (ok. 234 tys.) to Polacy, 27% (ok. 116 tys.) to Czesi, a 18% (ok. 77 tys.) to Niemcy; za wyznacznik narodowości uznano język, jakim potocznie posługiwała się ludność.
1914 r. - wybuch I wojny światowej; duży udział mieszkańców księstwa w "Legionach Piłsudskiego"; w 1916 r. sztab generalny armii austro-węgierskiej przenosi się do Cieszyna.
październik 1918 r. - upadek monarchii austro-węgierskiej.
12-19 października 1918 r. - tworzy się Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego, która ma zamiar przejąć władzę w Księstwie Cieszyńskim; jest to pierwszy nieformalny rząd polski (!).
31.X/1.XI.1918 r. - bezkrwawy zamach wojskowy, w wyniku którego Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego przejmuje oficjalnie władzę z rąk austriackich; oficjalny koniec istnienia Księstwa Cieszyńskiego
5.XI.1918 r. - porozumienie pomiędzy RNKC a proczeskim Zemskym Narodnim Vyborem pro Slezsko, w którym ustalono przebieg przyszłej polsko-czeskiej granicy na zasadach etnicznych (76% obszaru księstwa dla Polski).
23.I.1919 r. - wybuch wojny o Śląsk Cieszyński; oddziały czechosłowackie przypuszczają atak na Śląsk Cieszyński przekraczając wyznaczoną linię demarkacyjną; słaba obrona polska zatrzymuje je na linii Wisły 30.I.; w wojnie ginie tysiące żołnierzy; 3.II w Paryżu zostaje podpisany porozumienie polsko-czechosłowackie, w którym dzieli się Śląsk Cieszyński na dwie strefy okupacyjne.
28.VII.1920 r. - po nieudanej próbie przeprowadzenia plebiscytu paryska Rada Ambasadorów dokonuje ostatecznego podziału Śląska Cieszyńskiego pomiędzy Polskę i Czechosłowację.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.