Książę (Il principe) to najsłynniejsza książka Niccolo Machiavellego (1469-1527).
Napisana około roku 1513, a wydana dopiero w 1532, kilka lat po śmierci Machiavellego, książka jest zbiorem przykładów i analiz działań wybitnych władców w historii, zwłaszcza zaś współczesnego Machiavellemu Cezara Borgii. Zadedykowana wnukowi i imiennikowi Wawrzyńca Wspaniałego, Wawrzyńcowi (Lorenzo) de' Medici (zm. 1519) była poniekąd próbą wkupienia się w łaski Medyceuszy po upadku Republiki Florenckiej Pietra Soderiniego, w której Machiavelli odgrywał ważną rolę. W zamyśle autora służyć miała jako przewodnik i zbiór wskazówek dla księcia (władcy), który podjąłby próbę zjednoczenia rozbitych ówcześnie na kilkanaście małych księstw renesansowych Włoch. Machiavelli nie spodziewał się, że zawarte w niej tezy wywołają takie poruszenie, a ukuty od jego nazwiska termin makiawelizm stanie się synonimem politycznego cynizmu i wiarołomstwa.
Machiavelli stwierdza: ...moim zamiarem jest pisać rzeczy użyteczne dla tego, kto je rozumie, przeto o wiele bardziej właściwym wydaje mi się iść za prawdą rzeczywistą zdarzeń niż za jej wyobrażeniem. Wielu wyobrażało sobie takie republiki i księstwa, jakich w rzeczywistości ani się nie widzi, ani się nie zna; wszak sposób, w jaki się żyje jest tak różny od tego, w jaki się żyć powinno, że ten, kto chce postępować tak, jak się powinno postępować, a nie tak, jak się postępuje, gotuje raczej swoją klęskę, niż zapewnia panowanie.'
Dla Machiavellego jest oczywiste, że polityka oderwała się od etyki, a człowiek, który w każdym swym postępku zdecydowany jest przestrzegać zasad dobra, musi nieuchronnie zginąć wśród tylu, którzy nie są dobrymi.
Stąd rady praktyczne dla władcy:
  • każdą niegodziwość można uzasadnić prawnie, gdy chodzi o władzę
  • zło, choćby wielkie, należy wymierzać jednorazowo, dobro należy dawkować
  • danego słowa można nie dotrzymać, jeśli ma się po temu wystarczające powody
  • zaniechań politycznych nie można uzasadniać tym, że dane posunięcie byłoby niemoralne
Machiavelli jest ojcem nowożytnej politologii, w jego koncepcji mamy do czynienia z socjotechniką. Mimo upływu wieków podstawowe zasady sprawowania władzy wyłożone w Księciu nie straciły na aktualności, zmienił się jedynie czynnik, który wprowadza je w życie – dziś nie jest nim książę, lecz demokratyczny rząd.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.