Krosno, miasto powiat grodzki w województwie podkarpackim, również siedziba powiatu krośnieńskiego.
Liczba mieszkańców: 48,0 tys. (2003)
Położenie geograficzne: 49° 41' 15" N, 21° 45' 18" E
Położone na wysokości ok. 260 m n.p.m. w obrębie Dołów Jasielsko-Sanockich nad Wisłokiem, przy ujściu potoku Lubatówka.

Historia

  • 1282 r. - Pierwsza historyczna wzmianka o Krośnie. W dokumencie księcia krakowskiego Leszka Czarnego wystawionym dla biskupstwa lubuskiego Krosno zostało wymienione jako jedno z 34 posiadłości biskupstwa.
  • ok. 1300 r. - powstaje pierwsza budowla sakralna w Krośnie (obecnie prezbiterium Kościoła Franciszkanów).
  • 1340 r. - w wyniku przyłączenia Rusi Halickiej przez Kazimierza Wielkiego Krosno trwale weszło w skład Korony.
  • 1342 r. - Powstanie parafii krośnieńskiej. Początek budowy krośnieńskiej Fary.
  • połowa XIV w. - Kazimierz Wielki lokuje miasto na prawie niemieckim.
  • 1365 r. - Kazimierz Wielki zezwala na wybudowanie w mieście postrzygalni i ram sukienniczych.
  • 1367 r. - Pierwsze wzmianki o wznoszeniu obwarowań miejskich. Również w tym samym roku Kazimierz Wielki potwierdza sprzedaż dziedzicznego wójtostwa w Krośnie przez dotychczasowych wójtów Michała i Janusza na rzecz Peszka z Tarnowa.
  • 1399 r. - Miasto Krosno otrzymuje od Władysława Jagiełły grunty wsi Szczepańcowa Wola.
  • 1403 r. - Krośnieński cech rzeźników otrzymuje statut. Jest to jeden z najstarszych dokumentów cechowych zachowanych w Polsce.
  • 1413 r. - W Krośnie istnieją dwie szkoły.
  • wiek XV - Krosno staje się znaczącym ośrodkiem produkcji płócien i barchanów. Na przedmieściu krakowskim powstaje kościół i szpital św. Ducha.
  • 1460 r. - Wybudowanie na Zawodziu kościoła pw. św. Wojciecha.
  • 1461 r.- Kazimierz Jagiellończyk zezwala na wybudowanie w mieście drewnianego wodociągu prowadzącego z ujęcia wody na Lubatówce. Był to jeden z pierwszych wodociągów miejskich w Polsce. Wodociąg funkcjonował do początku XIX w.
  • 1473 i 1474 r.- Zwycięskie odparcie przez Krosno dwóch najazdów węgierskich.
  • 1482 r.- Miasto dziesiątkuje zaraza.
  • 1500 r. - Krosno trawi groźny pożar.
  • XVI - Okres największego rozkwitu i znaczenia miasta. Krosno zostaje otoczone podwójnym łańcuchem murów miejskich jako jedno z niewielu miast w Polsce. Miasto jest silnym ośrodkiem handlu, przede wszystkim suknem oraz winem węgierskim. Krosno liczy ok. 4 tys. mieszkańców.
  • 1523 r. - Rada Miejska wykupuje wójtostwo z prywatnych rąk za kwotę 2400 florenów.
  • 1530 r. - Powstanie w Krośnie zboru luterańskiego.
  • lata 30. XVI w. - Rozpoczęcie budowy zewnętrznej linii murów obronnych od strony południowej i zachodniej.
  • 1559 r. - Zygmunt August nadaje miastu prawo składu towarów przywożonych z Węgier, ustanawia trzeci jarmark, przyznaje dochody z podatku od trunków na budowę murów miejskich.
  • 1614 r. - Sprowadzenie do Krosna jezuitów, którzy w krótkim czasie organizują renomowane kolegium.
  • 1618 r. - W dziele G. Brauna i F. Hogenberga "Civitates orbis terrarum" zostaje zamieszczony widok Krosna.
  • 1638 r. - Gwałtowny pożar w mieście.
  • 1638 - 1646 r. - Gruntowna przebudowa kościoła farnego.
  • 1656 r. - Powracający do Polski Jan Kazimierz zatrzymuje się w mieście i stąd wydaje manifest wzywający chłopów do walki ze Szwedami.
  • 1657 r. - Miasto zwycięsko odpiera najazd wojsk Rakoczego.
  • 1661 r. - Jan Kazimierz wydaje przywilej na dwa nowe jarmarki w mieście.
  • wiek XVIII - Okres powolnego upadku miasta. Stopniowa likwidacja murów miejskich. Upadek handlu i rzemiosła.
  • 1753 r. - Sprowadzenie do miasta zakonu Kapucynów, którzy na placu na zewnątrz linii obwarowań miejskich wznoszą kościół i klasztor (budowę ukończono w 1811 r.).
  • 1764 r. - Stanisław August Poniatowski potwierdza przywileje dla miasta.
  • 1772 r. - Na skutek I rozbioru Polski Krosno zostaje zajęte przez Austriaków.
  • 1774 r. - Otwarto gimnazjum państwowe w miejscu zlikwidowanego rok wcześniej kolegium jezuickiego.
  • 1846 r. - W czasie rabacji chłopskiej podczas napadu na dwór Tytusa Trzecieskiego w Polance zostaje pobity Wincenty Pol.
  • 1867 r.- utworzenie powiatu krośnieńskiego. Miasto zostaje powiększone o tereny wsi Guzikówka.
  • 1872 r.- W pożarze miasta spłonęło niemal całe wyposażenie kościoła Franciszkanów.
  • 1874 r. - Powstanie Towarzystwa Zaliczkowego.
  • 1884 r.- Do miasta została doprowadzona linia kolejowa łącząca Zwardoń z Husiatynem.
  • 1887 r. - Powstanie szkoły tkackiej.
  • 1892 r. - Powstanie Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół".
  • 1895 r.- Powstanie Seminarium Nauczycielskiego Męskiego.
  • 1898 r. - Powstanie Szkoły Rolniczej w Suchodole.
  • 1900 r. - Utworzenie Szkoły Realnej (obecnie I liceum Ogólnokształcące).
  • 1901 r. - Utworzenie przez Michała Mięsowicza Pierwszej Krajowej Fabryki Zegarów Wieżowych (funkcjonującej do 1938 r.)
  • 1905 r. - Uruchomienie rafinerii ropy naftowej. Miasto staje się znacznym ośrodkiem przemysłu naftowego.
  • 1914 r.- Uruchomienie pierwszej elektrowni.
  • 1914 r. - Wybuch I wojny światowej. W trakcie walk rosyjsko-austriackich miasto kilkakrotnie przechodzi z rąk do rąk.
  • 1918 r. - Miasto uzyskuje zgodę na budowę międlarni i przędzalni lnu - późniejsze Zakłady Przemysłu Lniarskiego "Krosnolen".
  • 1919 r.- Rozpoczęcie budowy gazociągu.
  • 1920 r. - Rozpoczęcie budowy zakładów szklarskich (obecnie Krośnieńskie Huty Szkła). Krosno staje się w Polsce największym ośrodkiem przemysłu szklarskiego.
  • 1924 r. -Powiększenie obszaru miasta o tereny wsi Krościenko Niżne oraz Białobrzegi.
  • 1928 r. - Rozpoczęcie budowy Zakładów Gumowych "Wudeta".
  • 1932 r. - Otwarcie lotniska w Krośnie.
  • 1938 r. - Przeniesienie z Bydgoszczy do Krosna Szkoły Lotniczej.
  • 8.9.1939 r.- zajęcie miasta przez Niemców.
  • 11.9.1944 r.- odbicie miasta przez wojska sowieckie.
  • 1945 r.- Powstanie Państwowej Stacji Traktorów i Maszyn Rolniczych, późniejszej Fabryki Amortyzatorów "Polmo". Powstanie warsztatu szybowcowego, późniejszej WSK. Reaktywowanie Gimnazjum Naftowego, obecnie Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4 im. Ignacego Łukasiewicza.
  • 1946 r. - Powstanie Fabryki Obuwia Sportowego.
  • 1954 r. - Otwarcie Muzeum Ziemi Krośnieńskiej PTTK, obecnie Muzeum Podkarpackie.
  • 1958 r. - Przyłączenie do miasta wsi Suchodół.
  • 1966 r. - Powiększenie miasta o wieś Polankę.
  • 1972 r. - Przyłączenie do Krosna obszaru wsi Turaszówka.
  • 30.6.1975 r. -W związku z reformą administracyjną zlikwidowano powiat krośnieński. Krosno stało się stolicą nowo utworzonego województwa krośnieńskiego. Powstanie (na bazie wcześniejszego Domu Kultury "Górnik") Wojewódzkiego Domu Kultury.
  • 1982 r. -Powstanie Biura Wystaw Artystycznych.
  • 1989 r. - Utworzenie Muzeum Rzemiosła.
  • 1990 r.- Powstanie Nauczycielskiego Studium Języków Obcych.
  • 1992 r. - Przeniesienie z Miejsca Piastowego do Krosna Liceum Sztuk Plastycznych.
  • 10.6.1997 r.- W mieście przebywa Papież Jan Paweł II. W trakcie Mszy św. na krośnieńskim lotnisku zostaje kanonizowany bł. Jan z Dukli. Papież dokonuje także poświęcenia kościoła pw. św. Piotra i św. Jana z Dukli.
  • 1.1.1999 r.- Reforma administracyjna kraju. Likwidacja województwa krośnieńskiego. Miasto Krosno otrzymuje prawa powiatu, utworzono także powiat krośnieński obejmujący tereny dziewięciu okolicznych gmin.
  • 1999 r. - Utworzenie Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie.
  • 1999-2000 - W wyniku badań archeologicznych odkryto relikty Ratusza krośnieńskiego
  • 10.09.2000 r. - Oddanie do użytku nowoczesnej oczyszczalni ścieków.
  • 31.12.2003 r. - Oddanie do użytku hali sportowo-widowiskowej.

Muzea

  • w Bóbrce k. Krosna Skansen Przemysłu Naftowego
  • w Muzeum Podkarpackim znajduje się największa w Polsce kolekcja lamp naftowych
  • Muzeum Rzemiosła

Edukacja

Sport

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.