Korporacja akademicka, korporacja studencka to stowarzyszenie zrzeszające grupę zaprzyjaźnionych studentów, posiadających pewne cele, ideały i chęć samodoskonalenia. Zewnętrznymi oznakami przynależnosci są banda, dekiel, cyrkiel, kokarda "Schleife", dewizka "zipfel", litewka "pekesche". Wymienione insygnia wykonane najczęściej z użyciem unikalnego zestawu barw, idetyfikujacego daną korporacje, stąd też w niemieckim zwane są "Couleur", czyli barwami. Do barw zaliczają sie również sztandary, godła, na których również umieszcza się barwy.

Historia korporacji

Korporacje pojawiały się już na pierwszych uniwersytetach (np: w Bolonii) w postaci "nationes" czyli tzw. "nacji". Nacje zrzeszały studentów z określonych regionów geograficznych. Ostatnie nacje zlikwidowano w XIX wieku.
Istniejące współcześnie typy korporacji są wzorowane i powstały w wyniku przyjęcia, rozwinięcia bądź selektywnego zaprzeczenia elementów dziewietnastowiecznych Corps'ów. Corps'y powstały w wyniku przejecia struktury starych Landsmanschaftów i ideowości, symboliki i rytów Zakonów Studenckich.

Członkostwo w korporacjach

Najcześciej członkostwo w korporacji akademickiej nie wygasa ze skończeniem studiów, a jest kontynuowane aż do śmierci (tzw. "Lebensbundprinzip").
Czasami w korporacjach występuje zasada, że student należący do niej zmieniając uniwersytet, nie ma prawa wstąpić do kolejnej, lokalnej korporacji. Czyli jednorazowo może należeć tylko do jednej korporacji.
W korporacjach istnieje pewna hierarchia. Obecnie najczęściej stosowane są dwa stopnie:
  • kandydat na pełnego członka: Fuks (niem. Fux), czyli kot, żółtodziób.
  • członek pełnoprawny: noszący Bandę lub kokarde (w wypadku gdy nie jest w stanie spełnić wszystkich wymagań, np.: nie jest w stanie sie pojedynkować) w barwach korporacji. Stąd pełnoprawni członkowie zwani są w polskiej terminologi barwiarzami.
Konczący studia, najczęściej zachowuje pełne prawa członka korporacji. W polskiej terminologi korporant po okresie studiów nazywany jest filistrem, co w języku niemieckim oznacza człowieka nudnego, podstarzałego, o małej wyobrażni i zerowym poczuciu humoru. W Niemczech Panowie Korporanci, którzy skończyli studia, zwani są "Alte Heren" ("Starszymi Panami") bez względu na to czy mają 26 czy 62 lata. Forma "Philister" jest w Niemczech również używana - zazwyczaj przy oficjalnych nazwach stanowisk, np. "Philistersenior" czy "Ehrenphilister".

Korporacje w Polsce

Pierwsze polskie Korporacje Akademickie powstawały na niemieckojęzycznych uniwersytetach pruskich i bałyckich. Celem ich zakładania była integracja środowisk polskich i zapewnienie członkom reprezentacji w stosunku do władz uniwersytetow, na których w owym czasie konwet prezesów lokalnych korporacji (Seniorenkonvent) spełniał funkcje dzisiejszych samorzadów (ASTA) i parlamentów studenckich.
Na polskich uczelniach korporacje pojawiły się po I wojnie światowej. Polskie korporacje akademickie są organizacjami studentów i absolwentów szkół wyższych. Od innych organizacji studenckich odróżnia je kilka istotnych cech. Są to przede wszystkim:
  • wyłącznie męski charakter,
  • dożywotność członkostwa,
  • podział członkostwa na specyficzne kategorie,
  • szczególna doktryna i program wychowawczy,
  • rytualizacja spotkań,
  • używanie języka łacińskiego,
  • wyróżniający ubiór,
  • zachowanie tradycyjnych kodeksów honorowych.
Korporacje podzielające podobny światopogląd mogą łączyć się w związki korporacji. W Polsce istnieje w obecnej chwili tylko jeden taki związek: Związek Polskich Korporacji Akademickich (ZPKA). Założony w 1921 r. i reaktywowany w 1999.

Korporacje w Europie

Korporacje istnieją także w krajach niemieckojęzycznych, we Włoszech, Hiszpanii, Portugalii, USA, krajach bałtyckich. W Niemczech najbardziej znane to korporacje typu Corps, Burschenschaft, Landsmanschaft, Turnerschaft i korporacje chrześcijańskie bądź katolickie należące do związków: Cartellverband , Kartellverband , Unitas Verband , Wingolf. Korporacje niezrzeszone w związku nazywane są korporacjami "dzikimi".
Korporacje w krajach niemieckojęzycznych dzieli się na trzy grupy ze względu na noszenie barw oraz stosunek do menzury:
  • Korporacje noszące barwy oraz uprawiające menzury (np. "Corpsy", "Burschenschafty")
  • Korporacje noszące barwy ale nie uprawiające menzury (np. korporacje ze związku "CV")
  • Korporacje nienoszące barw jak i nie uprawiające menzury (np. korporacje ze związku "KV") - jedyną zewnętrzną oznaką jest dewizka, a podczas oficjalnych spotkań zazwyczaj jedna, trzy lub pięć osób jest ubranych w tradycyjny mundur składający się z kilku części zwany "Wix".
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.