Konin to miasto na prawach powiatu w środkowej Polsce, we wschodniej części województwa wielkopolskiego, nad Wartą. Ośrodek subregionalny. Siedziba powiatu konińskiego ziemskiego. Pod względem liczby ludności jest trzecim (po Poznaniu i Kaliszu) miastem w województwie wielkopolskim.
br />

Historia

Lokacja miasta na prawie magdeburskim w roku najprawdopodobniej 1293. Konin był początkowo osadą na wyspie na Warcie strzegącą brodu na szlaku między Kaliszem a Kruszwicą. Miasteczko zostało zniszczone przez Krzyżaków w roku 1331, a następnie odbudowane na polecenie Kazmierza Wielkiego w latach 1333-1370. Wtedy to zostało otoczone murem i stało się siedzibą powiatu sądowego (starosta rezydował w, obecnie już nie istniejącym, zamku). Miasto dobrze rozwijało się w wiekach XV i XVI. W XVII wieku nadzeszła seria klęsk: epidemia (1628-1631), seria pożarów oraz okupacja i złupienie miasta przez Szwedów (1655 rok). W czasie zaborów, Konin początkowo znajdował się w zaborze Pruskim, a następnie, po upadku Księstwa Warszawskiego, w Królestwie Kongresowym. W okolicy miasta miało miejsce parę potyczek i bitew w czasie Powstania Styczniowego w 1863 roku. Miasto zostało obięte represjami władz rosyjskich. Po odzyskaniu niepodległości kraju w roku 1918 Konin był niewielkim miasteczkiem położonym na uboczu uczęszczanych szlaków komunikacyjnych. Ożywienie gospodarcze przyniosła budowa linii kolejowej Poznań-Kutno oraz kanału Warta-Gopło (lata 20-te). W czasie II Wojny Światowej Konin był siedzibą niemieckich władz powiatowych i należał do ziem włączonych do terenów III Rzeszy (jako część Kraju Warty). W czasie okupacji Niemcy dokonali w okolicznych lasach eksterminacji ludności żydowskiej (która przed wojną stanowiła około 30% ogółu mieszkańców miasta). Po II Wojnie miasto bardzo się rozwinęło ludnościowo i obszarowo, a miało to związek z odkryciem w okolicy złóż węgla brunatnego i powstaniem kopalń, elektrowni oraz huty aluminium, jak również szeregu zakładów pomocniczych (np. Fabryka Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego).
Konin był stolicą województwa konińskiego w latach 1975 - 1998. Od 1 stycznia 1999 siedziba powiatu grodzkiego.

Zabytki

  • Słup milowy uznawany za najstarszy znak drogowy w kraju. Mieści się przy kościele św. Bartłomieja w tzw. Starym Koninie. Inskrypcja na nim głosi, że został ufundowany przez komesa Piotra w roku 1151. Pierwotnie (do r. 1828) umiejscowiony był na ob. pl. Zamkowym. Wskazywał połowę drogi z Kalisza do Kruszwicy.
  • Kościół św. Bartłomieja, gotycki, o układzie bazylikowym, trójnawowy. Zakrystia pochodzi z XIV wieku, nawy, kaplica i prezbiterium pochodzą z XV wieku. Od południowej strony kaplice gotycka i renesansowa Jana Zemełki, w której znajdują się bogato intarsjowane stalle z ornamentami roślinnymi, ptakami i jednorożcami oraz gotycka rzeźba Matki Boskiej z XVI wieku. W kruchcie bocznej znajduje się gotycka kropielnica. Sklepienia: siatkowe w prezbiterium i gwiaździste w nawach. Polichromię i witraże wykonał w 1904 r. Eligiusz Niewiadomski. Drzwi frontowe posiadają brązowe okucia z XV wieku, w kształcie lwich głów. Kościół przyozdobiony jest pomnikami:
    • epitafium Mikołaja Grochowskiego, wykonane z alabastru,
    • pomnik Stanisława Przyjemskiego, późnorenesansowy,
    • pomnik Krzysztofa Przyjemskiego,
    • krzyż kamienny, wmurowany w północnej skarpie, wykonany z piaskowca, jeden z kamieni milowych na drodze Kalisz-Kruszwica.
W skarbcu kościelnym znajduje się kielich z 1536 r., wykonany przez konińskiego mistrza złotnika - Bartłomieja. W pobliżu znajdują się dzwonnica z 1878 roku oraz słup milowy (patrz wyżej).

  • Zamek Gosławicki, wybudowany w latach 1420-1426, gotycki. Pierwotnie zachowały się mury do wysokości I piętra oraz mur zewnętrzny. Po odrestaurowaniu siedziba Muzeum Okręgowego. W pobliżu skansen oraz zrekonstruowany dworek.
Konin -
  • Zespół klasztorny oo. Reformatów:
    • Klasztor oo. Franciszkanów i oo. Reformatów, wybudowany w 1733 roku, na planie podkowy, z wirydarzem po środku. Posiada dwie kondygnacje, oddzielane gzymsem kordonowym. U zbiegu skrzydeł północnego i wschodniego znajduje się rotunda na cokole (pierwotnie biblioteka).
    • Kościół św. Marii Magdaleny, wybudowany w 1727 roku. Barokowy. Posiada jedną nawę. Ołtarze, trzy, późnobarokowe, z połowy XVIII wieku. W kościele dwie zabytkowe rzeźby: ludowa Pieta Chrystusa Frasobliwego z 1430 r. oraz gotycka Madonna z Dzieciątkiem z 1490 r.
  • Synagoga, wybudowana w latach 1825 - 1829, ob. biblioteka.
  • Dom Jana Zemełki, wybudowany na przełomie XVI i XVII wieku. Dwukondygnacyjny, z dwuspadowym dachem. Sklepienia: beczkowe w sieni i piwnicach, a kolebkowo-krzyżowe na parterze.
  • Zajazd położony na północnym skraju Starego Konina. Wybudowany w początkach XVIII wieku. Posiada elementy dekoracji klasycznej (pilastry jońskie, tympanon).
  • Zespół kamienic. Jedno- lub dwukondygnacyjne, rzadziej trzykondygnacyjne. Klasycyzujące. Budowane od XVI do XX wieku.

Okolice Konina

W okolicy Konina dominuje krajobraz polodowcowy z licznymi jeziorami, lasami, pagórkami. Cześć terenów jest zajęta przez kopalnie odkrywkowe węgla brunatnego lub przez hałdy czy jeziora będące efektem działalności górniczej. W okolicy znajduje się kilka rezerwatów przyrody oraz Nadwarciański Park Krajobrazowy.
W pobliżu Konina warte zobaczenia są: W północnej części Konina (Gosławice, Pątnów) znajduje się zespół jezior z kompleksem rekreacyjno-wypoczynkowym (kluby żeglarskie, wioślarskie). Wykorzystywanie wód ze zbiorników przez sąsiednie zakłady przemysłowe powoduje, że ich temperatura jest wyższa niż w akwenach naturalnych. Funkcje rekreacyjne uzupełnia pobliski Ślesin, z koloniami domków letniskowych.

Gospodarka

Znaczący węzeł drogowy. Krzyżują się tu drogi krajowe: Konin znajduje się na szlaku kolejowym Poznań-Kutno-Warszawa, w związku z czym ulokowano tu Zakład Taboru Kolejowego PKP Cargo.
Główną drogą wodną Konina jest rzeka Warta. Pewną rolę odgrywa także kanał Warta-Gopło.
Jest to jeden z najważniejszych środków przemysłu ciężkiego w Polsce. Do najważniejszych zakładów należą:
  • Elektrownia Pątnów Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin
  • Elektrownia Gosławice Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin
  • Huta Aluminium Impexmetal Konin S.A.
  • Fabryka Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego
Ponadto, przemysł lekki reprezentuje Cukrownia Gosławice, a przemysł wydobywczy Kopalnia Węgla Brunatnego Konin-Pątnów.

Edukacja

  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koninie
  • Wyższa Szkoła Kupiecka w Łodzi, wydział zamiejscowy w Koninie

Znane osoby związane z Koninem

Dzielnice i osiedla

  • Stary Konin
  • Nowy Konin
    • Nowy Dwór
    • Chorzeń
    • Czarków
    • Nowy Konin
      • Osiedle I
      • Osiedle II
      • Osiedle III
      • Osiedle IV im. Legionów
      • Osiedle V
      • Osiedle Va
    • Kurów
    • Glinka
    • Morzysław
    • Grójec
    • Laskówiec
    • Zatorze
    • Niesłusz
    • Marantów
    • Międzylesie
    • Maliniec
    • Gosławice
    • Gaj
    • Beniów
    • Pątnów
    • Cukrownia Gosławice
    • Łężyn
    • Janów

Miasta partnerskie

  • Henin-Beaumont (Francja)
  • Herne (Niemcy)
  • Czerniowice (Ukraina)
  • Briańsk (Białoruś)
  • Wakefield (Wielka Brytania)
  • Karłowo (Bułgaria)
  • Sundsvall (Szwecja)
  • Akmene (Litwa)
  • Dobele (Łotwa)
  • Santa Susana (Hiszpania)
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.