Komuna Paryska - zryw rewolucyjny paryskiego proletariatu. Trwała od 18 marca 1871 do 30 maja 1871.

Przesłanki

W 1870 Francja doznała upokarzającej klęski w wojnie z Prusami, gdy wojska pruskie w czasie dwu miesięcy przełamały obronę granicznych twierdz, zdobywając Metz oraz Sedan i biorąc do niewoli 100 tys. armię francuską wraz z cesarzem Napoleonem III Bonaparte. W jej wyniku nastąpiła likwidacja II Cesarstwa i proklamowanie 4 września 1870 III Republiki, z Rządem Obrony Narodowej, na którego czele stanął umiarkowany bonapartysta Leon Gambetta.

Przebieg

W tym czasie wojska pruskie otoczyły Paryż szczelnym pierścieniem, przy czym próby przerwania czteromiesięcznego oblężenia głodującej stolicy nie powiodły się. Wydostał się z miasta w balonie tylko sam Gambetta, by organizować wojnę ludową na prowincji. Lecz nowy, ugodowy rząd francuski, kierowany przez monarchistę Louis'a Thiers'a, przeciwnika wojny z Prusami, przyjął w marcu 1871 propozycje pokojowe pruskiego kanclerza Bismarcka. Zgodnie z nimi Francja miała przekazać Niemcom prowincje Alzację i część Lotaryngii oraz zapłacić wielką kontrybucję (5 mld franków). Lud paryski przyjął tę kapitulację jako zdradę narodową, zwłaszcza że Thiers zapowiedział restaurację monarchii.
Po wyborach 26 marca, do władz miejskich Paryża weszli w większości radykalni republikanie, tzw. blankiści, opowiadający się za rewolucją społeczną i dalszą wojną z Prusami. Utworzyli oni rząd rewolucyjny, zwany Radą Komuny Paryża, który ogłosił serię dekretów, ustalających nowy ustrój polityczny państwa. Dotyczyły one nacjonalizacji porzuconych zakładów pracy, powszechnego nauczania, rozdziału Kościoła od państwa, równouprawnienia kobiet, minimum płacowego.
W tym czasie wojska rządowe zostały wycofane do Wersalu, a następnie, po wzmocnieniu przez 100 tys. żołnierzy, zwolnionych z pruskich obozów jenieckich, rozpoczęły 2 maja walki uliczne z uzbrojoną ludnością Paryża. Komunardzi bronili się zaciekle na ulicznych barykadach, nie mieli jednakże żadnych szans w starciu z przeważającymi regularnymi wojskami. Dowódcą wojskowym Komuny był gen. Jarosław Dąbrowski, a na barykadach walczyła spora grupa ochotników zagranicznych, w tym także Polaków, m.in. gen. Walery Wróblewski. Wojna domowa trwała do 28 maja, gdy opór powstańców został stłumiony.

Skutki

W walkach zginęło ok. 2 tys. wersalczyków, czyli żołnierzy rządowych, oraz ponad 30 tys. komunardów, w większości w wyniku grupowych rozstrzeliwań robotników na cmentarzu Pere-Lachaise.

Główni przywódcy Komuny Paryskiej

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.