Kolarstwo górskie to forma kolarstwa, uprawianego za pomocą rowerów górskich, których konstrukcja umożliwia poruszanie się w trudnym terenie. Wbrew nazwie, kolarstwo górskie nie musi koniecznie odbywać się w górach. Istotną cechą tego kolarstwa jest jazda w szczególnie trudnym terenie, po którym nie można poruszać się zwykłymi rowerami.

Krótka historia

Kolarstwo górskie powstało w USA, gdzie pod koniec lat '70 XX w. pojawiła się moda na jazdę rowerami w trudnym terenie, poza normalnymi drogami. Za twórcę tego sportu uważa się często Gary Fischera, który w 1979 r. jako pierwszy wpadł na pomysł produkcji rowerów opartych generalnie na konstrukcji roweru miejskiego, ale o wzmocnionej i skróconej ramie, pozbawionego osłon, błotników i innych tego rodzaju zbędnych, klekoczących "ozdób" oraz zaopatrzenie go w koła o średnicy 26 cali na szerokich oponach z grubym bieżnikiem, zamiast dotychczas stosowanych gładkich i cienkich kół 28.
Początkowo kolarstwo górskie było nieformalnym sportem ekstremalnym. Pierwsze zawody były uprawiane w stylu przypominającym współczesny freeride i polegały na zjazdach po wąskich i niebezpiecznych ścieżkach leśnych (tzw. single track) przy czym trasy mogły się miejsacami wznosić, ale generalnie prowadziły z góry do dołu. Później, mniej więcej pod koniec lat '80 XX w. sport ten zaczął się stawać coraz bardziej popularny i jednocześnie zaczęło się różnicowanie na poszczególne, lepiej zdefiniowane dyscypliny.
UCI (Union Cycliste Internationale) zwróciła uwagę na ten sport na jesieni 1990 r. i włączyła do katalogu swoich oficjalnych zawodów, wcześniej rozgrywane nieformalnie od paru lat, mistrzostwa świata, które miały miejsce w Purgatory, Colorado, USA. W następny roku pod egidą UCI rozegrano pierwszy cykl zawodów pucharu świata. Składał się on z 9. zawodów rozgrywanych w Europie i USA i był on oficjalnie sponsorowany przez firmę Grundig, jako Grundig-UCI Cross-Country World Championships. W 1992 r. do pucharu świata doszły jeszcze zawody rozgrywane w Australii. Puchar ten był w 1991 i 1992 r. rozgrywany tylko w kategorii Cross-Country (XC). W 1993 r. po raz pierwszy zorganizowano serię 6. zawodów w ramach pucharu świata w downhilu. W 1996 r. zawody w XC stały się oficjalnie konkurencją rozgrywaną na letniej Olimpiadzie.

Dyscypliny

Aktualnie, w ramach kolarstwa górskiego rozgrywa się zawody w ramach kilku dyscyplin są to:
  • Cross-country - (XC) - które są rozgrywane na trasie kołowej, zwykle o długości od 6 do 8 km, którą zawodnicy pokonują kilka-kilkanaście razy w trakcie jednego startu. Zawodnicy ruszają wspólnie ze startu zatrzymanego. W odróżnieniu od tradycyjnego kolarstwa przełajowego, zawodnikom w trakcie zawodów nie mogą pomagać mechanicy. W razie awarii roweru zawodnik musi sobie radzić całkowicie sam i nie wolno mu też podawać części zamiennych. Wymusza to oczywiście stosowanie w tych zawodach jak najbardziej niezawodnych rowerów. O zwycięstwie decyduje wyłącznie kolejność dotarcia zawodników do mety.
  • Downhill (DH) - polega na zjeździe po bardzo stromej trasie najeżonej licznymi przeszkodami terenowymi. Zawodnicy są wypuszczani pojedynczo na trasę a o zwycięstwie decyduje czas przejazdu.
  • Freeride (FR) - przypomina nieco DH, ale ma mniej formalny charakter, mający w zamyśle przypominać "wolny" styl uprawiania zjazdów z lat '80. Zawody FR mają zawsze mało sformalizowane zasady, które różnią się między sobą, zależnie od tego kto je organizuje. W klasycznym przypadku polegają one na starcie z czubka wzgórza i dotarcie dowolnie wybieraną przez zawodników trasą do mety położonej u stóp wzgórza. W jednych wariantach mierzony jest czas przejazdu, a w innych decyduje kolejność dotarcia do mety.
  • Dual - polega na równoległym zjeździe po dość stromej trasie, która jednak może się miejscami wznosić, dwóch zawodników, którzy są wypuszczani w tej samej chwili. W wariancie DS, zawodnicy jadą po dwóch równoległych i w miarę identycznych trasach. W wariancie DL są wypuszczani na raz na tę samą trasę. Mogą sobie nawzajem zajeżdżać drogę, nie mogą się jednak popychać czy celowo zderzać. Oba typy zawodów są rozgrywane metodą pucharową - zawodnik przegrany odpada, a wygrany przechodzi do kolejnych etapów rozgrywki. W obu typach zawodów o zwycięstwie nie decyduje czas przejazdu lecz to który z dwóch zawodników pierwszy dotrze do mety.
  • Four Cross (4X) - jest zbliżony do DL, ale na trasę jest wypuszczanych na raz 4. zawodników. Trasa jest jednak znacznie szersza od tras do DL - na tyle szeroka aby bez trudu można się nazwajem wyprzedać na całej jej długości. Zawody 4X są dzięki temu bezpieczniejsze od DL i jednocześnie trwają krócej i są bardziej widowiskowe. Powoduje to, że 4X wypiera stopniowo Dual. Od 2002 r. UCI zaprzestało organizować puchar świata w Dualu i zastąpiło je zawodami w 4X.
  • Maraton (MT) - uprawiany jest na rowerach podobnych w konstrukcji do rowerów do XC, ale polega na przejeździe długiej trasy od 50 do nawet 300 km. Zawody odbywają się wg. różnych metod:
    • Maratony "dzikie" - polegają na przejechaniu od startu do mety całkowicie dowolną trasą.
    • Maratony "na orientację" - polegają na zaliczeniu kilku-kilkunastu punktów kontrolnych rozsianych na dużym obszarze, w oparciu o kompas (i ew. odbiornik GPS) i mapę. W jednych zawodach punkty muszą być zaliczane w ściśle określonej kolejności, a w innych kolejność jest dowolna, byleby je wszystkie zaliczyć.
    • Maratony tradycyjne - polegają na przejeździe po bardzo długiej, ale dokładnie wytyczonej trasie. Na trasie znajdują się zwykle punkty kontrolne oraz bufety z płynami i słodyczami.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.