b>Kołobrzeg - miasto w województwie zachodniopomorskim, siedziba starostwa powiatu kołobrzeskiego, położone na Równinie Białogardzkiej u ujścia rzeki Parsęty do Bałtyku. Znajduje się tu port handlowy i rybacki, kąpielisko morskie oraz uzdrowisko – liczne sanatoria i domy wypoczynkowe. W mieście i okolicach występują źródła wody mineralnej, solanki oraz pokłady borowiny. W Kołobrzegu leczy się głównie choroby górnych dróg oddechowych i krążenia, choroby stawów, jak również zaburzenia przemiany materii(cukrzyca).
Kołobrzeg jest także prężnym ośrodek kulturalny – od 1967 roku odbywał się tu Festiwal Piosenki Żołnierskiej, funkcjonuje dynamiczna Galeria Sztuki Współczesnej, odbywają się Międzynarodowe Spotkania z Folklorem Interfolk; w okresie letnim liczne koncerty popularnych piosenkarzy, muzyków, kabarecistów. W centrum miasta znajduje się hala widowiskowo-sportowa "Milenium" wraz z hotelem i krytą pływalnią (jedną z najnowocześniejszych w Polsce). Oprócz tego w mieście działa

Historia

Jedno z najstarszych miast na Pomorzu Zachodnim, istniało na pewno już w VIII wieku, funkcjonował tu gród obronny słynny na całe Pomorze (pierwotna lokalizacja na terenie dzisiejszej wsi Budzistowo). W 1000 roku król Bolesław Wielki założył tu biskupstwo, które jednakże rychło podupadło. W XIII wieku Kołobrzeg dostał się pod kuratelę biskupów kamieńskich, ponadto po śmierci Bolesława Krzywoustego (1138) przeszedł pod zwierzchnictwo cesarza niemieckiego (później króla Danii). W 1255 roku miasto otrzymało prawa miejskie, było centrum ważenia soli (czego odniesienie znajduje się w herbie miasta), handlu oraz rybołówstwa. Od XIV wieku członek bałtyckiej Hanzy, 1653 miasto przejęli brandenburczycy, którzy natychmiast zamienili je w twierdzę (Festung). Od tego czasu zaczęło podupadać. W 1761 w czasie wojny siedmioletniej miasto zdobyli Rosjanie.
W 1807 Twierdza Kołobrzeska (Festung Kolberg) został oblężony przez wojska Napoleona. Polskie oddziały na Kołobrzeg prowadził płk Sułkowski. Komendantem Twierdzy był hrabia pruski, major August Neidhard von Gneisenau, późniejszy feldmarszałek, bohater bitwy pod Waterloo w 1815 roku. Miasto broniło się aż do podpisania traktatu pokojowego w Tylży, który zakończył wojnę. Wydarzenie to urosło w Prusach do rangi legendy, o bohaterstwie obrońcow naziści nakręcili w 1943 roku film "Kolberg" w reż. Veita Harlana.
Decyzją króla Prus twierdza została zlikwidowana w 1872 roku, rozpoczęła się rozbiórka fortyfikacji i stopniowo zaczął się zmieniać charakter miasta.
W 1830 r. powstał pierwszy zakład kąpieli solankowych. W 1859 r. Kołobrzeg uzyskał połączenie kolejowe ze Szczecinem i Gdańskiem [1]. Szybki rozwój uzdrowiska następił po roku 1872, gdy Kołobrzeg utracił status twierdzy. W roku 1899 został otwarty - wzniesiony staraniem ówczesnego burmistrza Joachima Kummerta i rady miasta - wspaniały dom zdrojowy (Strandschloss).
W czasie I wojny światowej Kołobrzeg wraz ze swoimi sanatoriami i domami wypoczynkowymi przekształcił się w wielki szpital wojskowy.
W 1933 roku wysoką liczbę głosów otrzymała tu NSDAP Adolfa Hitlera, który został honorowym obywatelem miasta i jest nim do dziś. Naziści zamienili ponownie Kołobrzeg w twierdzę (Festung Kolberg), będącą częścią systemu Wału Pomorskiego. Podczas działań wojennych w 1945 Kołobrzeg został doszczętnie zniszczony [2] [3], 95% zabudowy obrócono w ruinę. Zniszczeń dopełniły działania Armii Czerwonej. Po 14 dniowych walkach, 18 marca 1945 Kołobrzeg zdobyły przez I Armię Wojska Polskiego oraz wojska radzieckie (wojska I Frontu Białoruskiego pod dowództwem marszłka ZSRR Gieorgija Żukowa). Punktem zwrotnym było ściągnięcie ze zdobytego wcześniej Koszalina baterii katiusz (zwanych też "organami Stalina"), po 60 seriach wystrzelonych w kolegiatę (60 razy 16 pocisków = 960 rakiet) została ona zniszczona, a oddziały polskie mogły wejść do śródmieścia. Ostatnim punktem oporu Niemców był Fort Ujście, na którym obecnie stoi wieża latarni morskiej. Ostatnim komendantem Twierdzy Kołobrzeskiej był generał major Africa Corps Fritz Fuhlride. W marcu 1945 roku po raz ostatni użyty został relikt nowożytnej Twierdzy Kołobrzeg - Batardeau, potężna tama, która zamykając bieg rzeki Parsęty spowodowała zalenie okolicznych terenów półmetrową warstwą wody, co znacznie utrudniło podejście wojsk pod miasto (300-letnie Batardeau zostało wysadzone w 1987 roku przez wojsko polskie w czasie oczyszczania koryta Parsęty z lodu; planowana odbudowa nigdy nie doszła do skutku, a zabytkowy materiał uległ rozproszeniu).
Jeszcze w tym samym miesiącu odbyły się tu drugie w historii miasta zaślubiny Polski z morzem.
Po wojnie Kołobrzeg przyłączono do województwa szczecińskiego, w roku 1950 został włączony do nowo powstałego województwa koszalińskiego. Od roku 1999 siedziba powiatu w granicach województwa zachodniopomorskiego.

Zabytki

  • gotycka kolegiata Niepokalanego Poczęcia NMP [4]
  • ratusz neogotycki z lat 1829-32 (projekt Karola Fryderyka Schinkla) [5]
  • Akademia Rycerska przy ulicy Wąskiej
  • Pałac rodziny Brunszwickich (von Braunschweig) przy ulicy Armii Krajowej
  • kamienica mieszczańskiej rodziny Schliefenów
  • Baszta Lontowa (obecnie nazywana Basztą Prochową)
  • fortyfikacje – m.in. Fort Wilczy, Fort Ujście, Reduta Morast, Reduta Solna
  • Brama Radzikowska (Geldern)
W pobliskim Budzistowie:
  • kościół św. Jana z 1222 roku - najstarszy kościół w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej

Pomniki i zabytki przyrody

  • Najstarszy dąb w Polsce - Bolesław (gmina Ustronie Morskie)
  • Park nadmorski - od ulicy Arciszewskiego do ulicy Sułkowskiego
  • Buk popolity - park 18 Marca
  • Cypryśnik syberyjski - park przy amfiteatrze
  • Aleja platanów - ulica Łopuskiego
  • Aleja grabów - ulica Towarowa

Ciekawostki

  • Muzeum Oręża Polskiego
  • pomnik Zaślubin Polski z Morzem z roku 1963 autorstwa Wiktora Tolkina
  • latarnia morska z 1945 roku
  • odbudowywane od początku lat dziewięćdziesiątych Stare Miasto (zniszczone przez Armię Czerwoną)
  • ORP Fala - okręt muzeum
  • Hans Heinrich von Held, radca celny z Poznania, był pierwszym kuracjuszem przebywającym w Kołobrzegu (1803 rok). Podczas odbywania kary w tutejszej twierdzy pobierał kąpiele w Bałtyku i lokalnych solankach. Jako pierwszy opisał w pamiętniku właściwości kąpieli w morzu, co miało duży wpływ na rozwój kołobrzeskiego kąpieliska.

Znani kołobrzeżanie

  • Herman Haken – burmistrz, zapoczątkował działalność uzdrowiskowo-wczasową w mieście.
  • Heinrich Martens – słynny ogrodnik miejski.
  • Egon Krenz (ur. 1937), niemiecki działacz komunistyczny, członek SED, ostatni sekretarz tej partii, w latach 1999-2003 więziony za współudział w śmierci uciekinierów z NRD do RFN.
  • Agnieszka Rylik (ur. 21 stycznia 1974 r. w Kołobrzegu), mistrzyni świata w kick-boxingu i boksie zawodowym http://www.rylik.pl/.

Sport

  • dwa kluby piłkarskie:
  • I-ligowy klub koszykarski SKK Kotwica
  • klub siatkówki OPP Powiat Kołobrzeski

Ludność

  • 1940: 36 800 mieszkańców
  • 1945: 3 000 mieszkańców
  • 1950: 6 800 mieszkańców
  • 1960: 16 700 mieszkańców
  • 1970: 26 000 mieszkańców
  • 1975: 31 800 mieszkańców
  • 1980: 38 200 mieszkańców
  • 1990: 45 400 mieszkańców
  • 1995: 47 000 mieszkańców
  • 2000: 50 000 mieszkańców

Miasta partnerskie

  • Berlin Pankow (Niemcy)
  • Barth (Niemcy)
  • Bad Oldesloe (Niemcy)
  • Pori (Finlandia)
  • Koekelberg (Belgia)
  • Nexø (Dania)
  • Nyborg (Dania)
  • Simrishamn (Szwecja)
  • Delfzijl (Holandia)
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.