br /> Kielce to miasto w południowej Polsce, stolica województwa świętokrzyskiego.

Położenie

Kielce położone są u stóp Gór Świętokrzyskich, najstarszych gór Europy. Miasto przecina rzeka Silnica, będąca prawostronnym dopływem Bobrzy. Na terenie Kielc znajduje się szereg rezerwatów przyrody ożywionej i nieożywionej, m. in. Kadzielnia, Ślichowice, Wietrznia, Biesak-Białogon. Ponadto granice administracyjne miasta obejmują sporą część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego.

Historia

Pierwsze wzmianki o Kielcach jako osadzie targowej pochodzą z 1084 roku. Od tego też czasu należała ona do biskupów krakowskich. Wśród miast wymieniane jest już w 1186, choć prawo magdeburskie nadano Kielcom dopiero w 1364. Dalszy rozwój miasto zawdzięcza obecności rud ołowiu, miedzi, żelaza i srebra. Kielce zostały zniszczone w roku 1655 podczas potopu szwedzkiego, a ponowny rozwój nastąpił w XVIII wieku, kiedy w 1789 miasto przeszło na własność Rzeczypospolitej.

Legenda

Znana legenda wiąże powstanie Kielc z Mieszkiem, synem Bolesława Śmiałego.
Przed ponad 900 laty w miejscu, gdzie dziś leży stolica województwa świętokrzyskiego były nieprzebrane, pełne zwierzyny lasy, które przyciągały myśliwych. Polował tu także Mieszko. Kiedy w pogoni za zwierzyną zgubił swoich kompanów, wyjechał na nieznaną polanę i strudzony, zasnął w trawie. Przyśniło mu się, iż został napadnięty przez zbójców, a ci usiłują wlać mu do ust truciznę. Gdy zaczął już tracić siły, nagle objawił mu się św. Wojciech, uniósł pastorał i na ziemi nakreślił kręty szlak, który przemienił się w strumień wody. Mieszko obudził się, nieopodal ujrzał źródło. Woda w nim była smaczna, przejrzysta, taka jak we śnie. Poczuł przypływ nowych sił i szybko odnalazł swój orszak. Odjeżdżając z polany Mieszko zauważył ogromne, białe kły nieznanego zwierza, być może dzika. Zapowiedział, że wybuduje tu gród z kościołem.
Niedługo potem zbudowano w sercu puszczy osadę. Na polanie postawiono kościół pw. św. Wojciecha, a strumień, z którego woda przywróciła księciu siły, mianowano Silnicą. Osadę zaś nazwano Kielce - na pamiątkę znalezionych tajemniczych kłów.
(Źródło: Informator miejski)

Doniosłe wydarzenia

  • 1171 - powstanie kolegiaty pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny
  • 1227 - nadanie przywileju Leszka Białego
  • 1295 - otoczenie miasta murami
  • 1364 - nadanie Kielcom prawa magdeburskiego
  • 1496 - Kardynał Fryderyk Jagiellończyk nadaje Kielcom herb
  • 1661 - pobyt w Kielcach Jana Kazimierza i jego dworu
  • 1662 - okupacja miasta przez zbuntowane oddziały (ok. 12 tysięcy żołnierzy) Związku Święconego
  • 1655 - zniszczenie miasta podczas potopu szwedzkiego
  • 1761 - na mocy dekretu biskupiego usunięto z miasta wszystkich Żydów
  • 1789 - przejście miasta na własność Rzeczypospolitej
  • 1794 - pobyt w Kielcach naczelnika Tadeusza Kościuszko, który kwaterował tu ze swoimi oddziałami po bitwie pod Szczekocinami. Śmierć w kieleckim szpitalu ciężko rannego Wojciecha Bartosa Głowackiego
  • 1800 - groźny pożar strawił niemal wszystkie domy mieszkalne w centrum, spalił się także ratusz.
  • 1809 - włączenie miasta do Księstwa Warszawskiego
  • 1818 - przeniesienie do Kielc stolicy województwa krakowskiego
  • 1840 - podjęcie przez cara decyzji o likwidacji gimnazjum w Kielcach
  • 1844 - wykrycie spisku i aresztowanie przygotowującego powstanie przeciwko zaborcy ks. Piotra Ściegiennego
  • 1845 - Kielce przestały być miastem guberialnym
  • 1885 - budowa linii kolejowej, przebiegającej przez Kielce z Dęblina do Dąbrowy Górniczej.
  • 1904 - telefonizacja miasta
  • 1914 - zaprzysiężenie w Kielcach I Pułku Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego
  • 1919 - utworzenie województwa kieleckiego
  • 1927 - uruchomienie sieci kanalizacyjnej
  • 1939 - obrona Westerplatte przez żołnierzy z kieleckiego garnizonu
  • 15 stycznia 1945 - wyparcie wojsk hitlerowskich z miasta przez żołnierzy I Frontu Ukraińskiego
  • 1946 - pogrom Żydów
  • 1974 - założenie Politechniki Świętokrzyskiej

Przemysł

Podstawą rozwoju gospodarczego miasta była - począwszy od XV wieku - eksploatacja i przetwórstwo surowców mineralnych: rud żelaza, miedzi i ołowiu oraz marmurów i piaskowców. Dziś rozwija się tu m.in. przemysł budowlany, materiałów budowlanych, elektromaszynowy, a także spożywczy i przetwórczy.
Kielce -

Zabytki

  • pałac biskupi (obecnie Muzeum Narodowe), 1637-41, wzniesiony przez T. Poncino dla biskupa Jakuba Zadzika
  • kościół katedralny Wniebowzięcia NMP z ok. 1173, rozbudowywany i przebudowywany w XVI, XVII i XIX wieku
  • kościół Św. Wojciecha, najstarsza świątynia w Kielcach; jej początki sięgają X w; obecne zabudowania pochodzą z 1763 roku.
  • kościół Świętej Trójcy z okresu 1640-44
  • pałacyk Tomasza Zielińskiego z okresu 1846-58
  • kościół Garnizonowy - dawna cerkiew z początku XX w.
  • kościół ewangelicko-augsburski p.w. św. Piotra i Pawła - jedna z nielicznych świątyni ekumenicznych w Polsce, wybudowany ok. 1840 r.
  • Dworek Laszczyków z 1788 roku
  • zabytkowe kamienice z XVIII i XIX wieku
  • klasztor pobernardyński z kościołem Św. Karola Boromeusza, 1624-31, przebudowa 1720-30
  • Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego
  • Muzeum Zbiorów Geologicznych
  • Muzeum Zabawkarstwa
  • Muzeum Wsi Kieleckiej
  • Muzeum Pamięci Narodowej

Edukacja

  • wyższe szkoły państwowe:
  • wyższe szkoły prywatne:
    • Świętokrzyska Szkoła Wyższa
    • Wszechnica Świętokrzyska
    • Wyższa Szkoła Administracji Publicznej
    • Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji im. prof. Edwarda Lipińskiego
    • Wyższa Szkoła Handlowa im. Bolesława Markowskiego
      • Wydział zamiejscowy w Gorzycach
    • Wyższa Szkoła Umiejętności
    • Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji
    • Wyższa Szkoła Zarządzania Gospodarką Regionalną i Turystyką
    • Wyższa Szkoła Telekomunikacji i Informatyki
  • inne:
    • Wyższe Seminarium Duchowne w Kielcach

Sport

  • Korona Kielce - zespół piłki nożnej, awans do ekstraklasy w sezonie 2004/2005
  • VIVE Kielce - zespół piłki ręcznej,

Kultura

Media

  • prasa lokalna
  • rozgłośnie radiowe
    • Polskie Radio "Kielce"
    • Radio FaMa
    • Radio Plus
    • Radio Tak FM
  • Telewizja Kielce
    • TVP 3 Oddział w Kielcach

Znani kielczanie

  • Wincenty z Kielc - pierwszy znany z imienia kompozytor polski
  • Stanisław Staszic (1755-1826) – działacz społeczny i polityczny, pisarz, uczony i filozof
  • ks. Piotr Ściegienny (1801-1890) – działacz rewolucyjny i niepodległościowy, publicysta
  • Adolf Dygasiński (1839-1902) – pisarz, uczestnik powstania styczniowego
  • Stefan Artwiński (1863-1939) – działacz polityczny, zamordowany przez hitlerowców
  • Stefan Żeromski (1864-1925) - pisarz
  • Gustaw Herling-Grudziński (1919-2000) – pisarz
  • Rafał Olbiński (ur. 1945) – artysta malarz, grafik
  • Leszek Mądzik (ur. 1945) – reżyser i scenograf
  • Włodzimierz Kiniorski (ur. 1952) – instrumentalista, kompozytor, realizator działań multimedialnych

Aktorzy i wokaliści

  • Wiesław Gołas - aktor
  • Tadeusz Sznuk – dziennikarz radiowy i telewizyjny
  • Krzysztof „K.A.S.A” Kasowski - wokalista
  • Liroy - wokalista
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.