Kalisz (łac. Calisia, niem. Kalisch, ros. Кализ) - miasto w południowo-wschodniej części województwa wielkopolskiego, nad rzeką Prosną. W latach 1975-1998 był siedzibą województwa kaliskiego, obecnie jest miastem na prawach powiatu i siedzibą powiatu kaliskiego ziemskiego. W mieście istnieje fabryka fortepianówCalisia. Ważny ośrodek produkcji koronek i firan (Wistil, Haft), produkcji maszyn i silników (PZL), koncentratów spożywczych (Winiary), przemysł włókienniczy (Runotex, Polo), spożywczy (słodycze Kaliszanka, napoje Hellena). Ośrodek kulturalny (teatr, orkiestra symfoniczna, muzea). Dobrze rozwinięty rynek medialny (liczne gazety lokalne, radio, TV). Drugie pod względem wielkości miasto województwa wielkopolskiego i jedno z większych miast w Polsce (37. miejsce w 2004 pod względem liczby ludności i 35. miejsce w 2004 pod względem powierzchni). Współtworzy, wraz z Ostrowem Wielkopolskim i zespołem Skalmierzyc, konurbację i okręg przemysłowy.

Historia

Liczne odkrycia rzymskich importów wskazują na to, że okolice Kalisza były ważnym ośrodkiem na trasie szlaku bursztynowego. To oraz podobieństwo średniowiecznej nazwy Kalisza do antycznej Calisii wzmiankowanej w II wieku n.e. przez Ptolemeusz z Aleksandrii dało asumpt do ich utożsamiania. Obecnie historycy odrzucają taką hipotezę.
Osada kasztelańska z grodem od IX w. Nazwa pochodzi od używanego w Wielkopolsce archaizmu kał oznaczającego bagno, mokradło. Prawa miejskie na bazie prawa magdeburskiego Kalisz otrzymał między latami 1253-1260. W czasie rozbicia dzielnicowego (XIII w.) stolica osobnego księstwa. W czasach nowożytnych siedziba wojewody, ośrodek sukiennictwa i stolarstwa, potem, w XIX wieku, przemysłu przędzalniczego. Ośrodek naukowy i religijny, po opuszczeniu habsburskich Czech w pobliżu osiedliły się wspólnoty braci czeskich. Od 1835 r. nieprzerwanie działa teatr założony przez Wojciecha Bogusławskiego. W początkach XIX w. siedziba stronnictwa politycznego kaliszan dążącego do reform gospodarczych.
W dniach 7 a 22 sierpnia 1914 roku w czasie I wojny światowej miasto zostało prawie całkowicie zniszczone ostrzałem artyleryjskim i poprzez podpalenia przez wojska niemieckie pod dowództwem majora Hermanna Preuskera. Na Wzgórzu Wiatracznym dokonano mordu na 80 cywilach (decymacja 800 zatrzymanych mężczyzn). Niemiecka komisja oceniła wówczas straty poniesione przez miasto na 25 mln rubli w złocie.

Kalendarium Kalisza

  • ok. 142-147 n.e. - nazwa "Calisia" umiejscowiona w "Geografii" Klaudiusza Ptolemeusza
  • X w. -przypuszczalna rozbudowa grodu na Zawodziu,
  • 1106 - Bolesław Krzywousty opanowuje gród kaliski,
  • 1136 - Kalisz jest siedzibą kasztelana,
  • 1190 - gród kaliski uznany został stolicą księstwa dzielnicowego,
  • ok. 1257 - Bolesław Pobożny nadał Kaliszowi przywilej lokacyjny na prawie średzkim,
  • 1282 - Przemysł II potwierdził akt nadania praw miejskich,
  • 1314 - Władysław Łokietek czyni z miasta ośrodek wojewódzki - stolicę wcielonej do Korony Ziemi Kaliskiej,
  • 1343 - Kazimierz III Wielki zawarł w Kaliszu pokój z Krzyżakami *1426 - miasto ma okazały ratusz z wysoką wieżą,
  • 1574 - sprowadzenie do Kalisza jezuitów przez prymasa Karnkowskiego,
  • 1584 - powstało kolegium jezuickie,
  • 1792 - wielki pożar zniszczył prawie całe miasto, m.in. ratusz i zamek,
  • 1793-1806 - II rozbiór Polski; stolica departamentu, Prusy Południowe,
  • 1801 - zbudowano teatr, w którym występowała trupa Wojciecha Bogusławskiego,
  • 1806-1813 - Kalisz był stolicą departamentu w Księstwie Warszawskim,
  • 1815-1914 - miasto jest stolicą województwa kaliskiego, a następnie guberni w Królestwie Polskim (zabór rosyjski); od końca XIX w. szybki rozwój przemysłu lekkiego,
  • 1902 - uruchomiono połączenie kolejowe Kalisza z Warszawą,
  • 1914 - wojska pruskie spaliły i zbombardowały miasto, z 68 tys. mieszkańców zostaje 5 tys.,
  • 1918-1939 - Kalisz miastem powiatowym; 89 tys. mieszkańców w połowie *1939,
  • 1925 - otwarcie nowego gmachu ratusza, odbudowa miasta,
  • 1939-1945 - okupacja hitlerowska; zagłada ludności żydowskiej (ok. 30 tys.), masowe represje i wysiedlenia powodują spadek ludności do 43 tys. osób,
  • 1945-1975 - ponownie Kalisz zostaje miastem powiatowym,
  • 1975-1998 - Kalisz stolicą województwa kaliskiego,
  • 1991 - ustanowienie święta miasta - 11 czerwca (na pamiątkę potwierdzenia przez Przemysła II praw miejskich),
  • 1992 - erygowanie diecezji kaliskiej,
  • 4 czerwca 1997 - wizyta Jana Pawła II w Kaliszu,
  • 1999 - Kalisz został miastem wydzielonym na prawach powiatu,
  • 2000 - Kalisz otrzymał nagrodę premiera rządu Rzeczypospolitej i nagrodę w konkursie Związku Miast Polskich pn. "Innowacje w miastach",
  • 2004 - Kalisz ma ok. 70 km2 powierzchni i prawie 110 tys. mieszkańców. Jest drugim pod względem wielkości miastem w województwie wielkopolskim.

Honorowi Obywatele miasta

  • Stanisław Wojciechowski - prezydent RP (1923 r.),
  • Józef Piłsudski - marszałek Polski (1927 r.),
  • Maria Dąbrowska - pisarka (1960 r.),
  • Tadeusz Kulisiewicz - artysta grafik (1960 r.),
  • Józef Garliński - profesor (1994 r.),
  • Józef Nowacki - profesor, chemik (1995 r.),
  • Jan Winczakiewicz - artysta malarz (1995 r.),
  • Stefan Soboniewski (1996 r.),
  • Jan Paweł II - papież (1997 r.),
  • Henryk Jedwab - uczestnik bitwy pod Monte Cassino (1999 r.),
  • Jan Ptaszyn Wróblewski - jazzman (1999 r.),
  • Krzysztof Grzymski - profesor, archeolog (2000 r.),
  • Lucjan Andrzejczak - ksiądz (2001 r.),
  • Stanisław Dzierżek - ksiądz (2003 r.),
  • Christopher Hill - ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce (2003 r.),
  • Szewach Weiss - ambasador Izraela w Polsce (2003 r.),
  • Stanisław Napierała - ksiądz, biskup Diecezji Kaliskiej (2004 r.).

Zabytki

Architektura sakralna
  • Katedra świętego Mikołaja,
  • Franciszkański zespół klasztorny:
    • Kościół św. Stanisława Biskupa z 1257 r., gotycki z barokowym szczytem,
    • Przykościelna kaplica Męki Pańskiej, gotycka,
    • Klasztor z XIV w., obecnie barokowy,
    • Mur klasztorny, część murów miejskich, częściowo gotycki,
  • Pobernardyński zespół klasztorny:
    • Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny z 1607 r., obecnie murowany, renesansowy, z rokokową polichromią,
    • Klasztor z 1622 r., barokowy,
    • Cmentarz przykościelny z murem z XVIII w., kolumna upamiętniająca żołnierzy francuskich z 1813 r.,
    • Brama klasztorna, barokowa,
    • Dzwonnica, barokowa,
  • Pojezuicki kościół garnizonowy św. Stanisława i św. Wojciecha z 1595 r., bazylikowy, barokowy,
    • Nagrobek arcybiskupa Karnkowskiego z 1611 r.,
  • Kościół kolegiacki Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny z 1353 r., bazylikowy, obecnie barokowy z elementami gotyckimi:
    • Poliptyk gotycki z 1500 r.,
    • Rokokowe ołtarze boczne,
    • Dom parafialny z 1818 r., klasycystyczny,
  • Poreformacki zespół klasztorny z 1673 r.:
    • Kościół-sanktuarium świętego Józefa i świętego Piotra z Alkantary, barokowy z rokokowym wyposażeniem wnętrz oraz cudownym obrazem św. Rodziny,
    • Kaplica żołnierska,
    • Klasztor, barokowy z rokokowymi drzwi drewniane,
    • Cmentarz przykościelny z barokową kaplicą św. Jana Nepomucena,
  • D. klasztor Kanoników Laterańskich z 1448 r., gotycki,
  • Kościół św. Wojciecha na Zawodziu, istniejący już w XI w., drewniany, z barokowym ołtarzem,
Cmentarze
  • Zespół cmentarzy na Rogatce:
    • Cmentarz katolicki z 1807 r.,
    • Cmentarz ewangelicki na Luterskiej Górce, z XVII w.,
  • Cmentarz prawosławny z 1787 r.,
Budynki użyteczności publicznej
  • D. kolegium jezuickie z 1582 r., klasycyzująca przebudowa w XIX w., obecnie delegatura Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu,
  • Ratusz Miejski,
  • D. Trybunał z 1824 r., klasycystyczny,
  • Rogatka Wrocławska z 1822 r., klasycystyczna,
  • D. Szkoła Wojewódzka z 1819 r., klasycystyczna, ob. liceum Asnyka,
  • Przytułek dla starców z 1855 r.,
  • Teatr im. Bogusławskiego,
Fortyfikacje
  • Mury obronne z XIV w.:
    • Baszta Dorotka,
Koszary
  • D. koszary Szkoły Godebskiego z pocz. XIX w., klasycystyczne,
  • D. koszary wojskowe z 1842 r., klasycystyczne,
  • D. Korpus Kadetów:
    • Sala musztry z 1825 r.,
Więzienia
  • Więzienie na Tyńcu,
Zabudowa przemysłowa
  • Fabryka Repphana, od 1816 r., d. klasztor Bernardynek,
Pałace
  • Pałac Pułaskich z 1830 r., klasycystyczny,
  • Pałac biskupów gnieźnieńskich,
Domy
  • Dzielnica Żydowska,
  • Zabudowa w Rynku Głównym, na placach św. Józefa i Jana Pawła II oraz zabudowa ulic: Babina, Śródmiejskiej, Al. Wolności, Kazimierzowskiej, Zamkowej, Grodzkiej, Św. Stanisława, Narutowicza, Sukienniczej, Kolegialnej, Parczewskiego.
Mosty
  • Most kamienny zw. aleksandryjskim (od cara Aleksandra II),
Pomniki Parki
  • Park Miejski z 1798 r.:
    • Domek ogrodnika,
    • Kaliskie Towarzystwo Wioślarskie z 1832 r.,
Rezerwaty archeologiczne
  • Rezerwat archeologiczny na Zawodziu:
    • Grodzisko z IX-X w.,
    • Fundamenty kolegiaty św. Pawła,
    • Fragmenty grobowca Mieszka Starego,
  • Rezerwat architektoniczno-archeologiczny Zamek.

Reprezentacyjne ulice Śródmieścia Kalisza

Kościoły

Kalisz -
  • Św. Gotarda (Stare Miasto),
  • Św. Barbary (Szczypiorno)
  • Św. Piotra i Pawła (Dobrzec),
  • Św. Mikołaja (Śródmieście I),
  • Św. Wojciecha (Zawodzie),
  • Św. Rodziny (Rogatka),
  • Św. Józefa (Śródmieście I),
  • Św. Michała Archanioła (Dobrzec),
  • Św. Franciszka (Śródmieście I),
  • Narodzenia NMP (Zagorzynek),
  • Podwyższenia Krzyża Św. (Szczypiorno),
  • Miłosierdzia Bożego[1] (os. Asnyka),
  • ss. Klarysek (Piwonice),
  • Bł. Michała Kozala (Winiary),
  • Klasztor (Korczak),
  • Opatrzności Bożej (przy ul. Polnej),
  • NMP Królowej Polski (Majków),
  • Kościół Garnizonowy (Śródmieście I),
  • Kościół Ewangelicko-Augsburski (ul. Wspólna),
  • Wyższe Seminarium Duchowne.

Cmentarze

  • Cmentarz Komunalny (Poznańska),
  • Cmentarz rzymskokatolicki (Tyniec),
  • Cmentarz ukraiński (Szczypiorno),
  • Cmentarz rzymskokatolicki (Rogatka),
  • Cmentarz ewangelicki na Górce Luterskiej (Rogatka),
  • Cmentarz parafialny (Zagorzynek),
  • Cmentarz żołnierski (Majków),
  • Cmentarz parafialny (Dobro),
  • Cmentarz prawosławny (Czaszki),
  • Cmentarz żołnierzy radzieckich (Śródmieście I),
  • Cmentarz - rezerwat archeologiczny (Zawodzie),
  • Cmentarz przy kościele Nawiedzenia NMP (Śródmieście I),
  • Cmentarz na Rypinku (Rypinek).

Hotele

  • Hotel Orbis Prosna (****),
  • Hotel Europa (****),
  • Hotel u Bogdana (**),
  • Hotel Calisia (***),
  • Hotel Dyonizy (**),
  • Hotel Randes Vous (**),
  • Hotel Energetyk (**),
  • Hotel Roma,
  • Motel Maria (Szałe).

Znane osoby związane z Kaliszem

Kalisz -
  • Adam Asnyk – pisarz,
  • Stanisław Barcikowski – malarz,
  • Cezary Biernacki – archeolog,
  • Wacław Bliziński – ks. prałat, działacz pozytywistyczny, polityk
  • Wojciech Bogusławski – dyrektor teatru kaliskiego,
  • Bolesław Pobożny – książę wielkopolski,
  • Adam Chodyński – prawnik, dziennikarz,
  • Józef Chrzanowski – architekt,
  • Izabela Cywińska – reżyserka,
  • Maria Dąbrowska – pisarka,
    Kalisz -
  • Agaton Giller – dziennikarz,
  • Cyprian Godebski – żołnierz, poeta,
  • Wojciech Jabłkowski – rzemieślnik,
  • Władysław Jagiełło – król polski,
  • Marek Jurek – reżyser filmowy,
  • Maria Konopnicka – pisarka,
  • ks. Augustyn Kordecki – obrońca Jasnej Góry,
  • Władysław Kościelak – pisarz,
  • Bronisław Krakus – działacz kolarski,
  • Jerzy Kryszak – aktor, kabareciarz,
  • Edyta Kucharska – siatkarka,
  • Marta Kuhen – siatkarka,
  • Tadeusz Kulisiewicz – grafik,
  • Bogumił Kunicki – dziennikarz,
  • Maciej Kurzajewski – prezenter telewizyjny,
  • Mieszko Młodszy – książę, syn Mieszka III,
  • Mieszko III Stary – król, książę dzielnicowy,
  • Bonawentura Niemojowski – publicysta,
  • Wincenty Niemojowski – publicysta,
  • Melania Parczewska – aktorka,
  • Ludwik Perzyna – lekarz,
  • Marta Pinczewska – uczestniczka programu Debiut,
  • Marta Pluta – siatkarka,
  • Józef Radwan – prawnik,
  • Katarzyna Sielicka – siatkarka,
  • Wojciech Siemion – reżyser,
  • Zdzisława Sośnicka – piosenkarka,
  • Walenty Stańczukowski – lekarz, uczestnik powstania listopadowego,
  • Mieczysław Szcześniak – piosenkarz (do dziś mieszka w Kaliszu),
  • Stefan Szolc-Rogoziński – podróżnik i odkrywca,
  • Bartek Szymański – gitarzysta zespołu Prowokacja,
  • Bartosz Szymoniak – uczestnik programu Idol,
  • Teodor Tripplin – pisarz i podróżnik
  • Tomasz Warzych – piłkarz,
  • Stanisław Wojciechowski – prezydent RP,
  • Anna Woźniakowska – siatkarka,
  • Jan Ptaszyn Wróblewski – muzyk,
  • Artur Zawisza Czarny – uczestnik wyprawy Zaliwskiego,
  • Hubert Zduniak – aktor,
  • zespoły muzyczne:
    • Elita Kaliska – zespół hip-hopowy,
    • WAM – zespół hip-hopowy.

Politycy związani z Kaliszem

Jan Paweł II w Kaliszu

  • 04 czerwca 1997 roku Papież Jan Paweł II odprawił msze świętą w kaliskiej bazylice pw. św. Józefa, uczestniczył także w poświęceniu budynków Diecezjalnego Seminarium Duchownego,
  • po śmierci Jana Pawła II tłumy kaliszan zapaliły znicze pod pomnikiem Papieża uczestnicząc jednocześnie w oddawaniu mu hołdu (pod pomnikiem Papieża płonęło ponad 40 tysięcy zniczy).

Znane firmy

W Kaliszu ma swoją siedzibę lub przedstawicielstwo wiele znanych firm. Są to m.in.:
  • Nestle-Winiary,
  • Big Star,
  • Hellena,
  • Kaliszanka,
  • Haft,
  • Calisia,
  • Runotex,
  • WSK PZL - Pratt & Whitney,
  • Wistil,
  • Wega - Auto,
  • ASO Opatówek,
  • Agro-Star - dealer samochodów MAN STAR truck,
  • Dossche,
  • Energa, oddział Energetyka Kaliska,
  • Fresh Food Sp. z o.o.,
  • Grundig,
  • Multi-Ex S.A.,
  • Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Kalisz,
  • Polifarb Kalisz,
  • Polmo,
  • Polo,[2]
  • POM Kalisz-Majków,
  • Przedsiębiorstwo Oczyszczania Miasta "EKO" Kalisz,
  • ZMER.

Handel wielkopowierzchniowy

  • Tesco I,
  • Tesco II,
  • Kaufland,
  • Nomi,
  • Carrefour (w budowie),
  • Eurocash,
  • Leroy Merlin (w budowie),
  • Lider Price I,
  • Lider Price II,
  • Lider Price III,
  • Albert,
  • Galeria Kalisz (w budowie),
  • Plus,
  • Vicky,
  • Polo Market I,
  • Polo Market II,
  • Polo Market III,
  • Biedronka I,
  • Biedronka II,
  • Albert,
  • Lidl (w budowie),
  • Centrum Handlowe Rogatka,
  • Centrum Handlowe Pod Zegarem.

Przyszłość i Rozwój miasta

Obecnie widoczny jest znaczny rozwój Kalisza. Szybka rozbudowa dzielnicy mieszkaniowej Dobrzec, oddanie do użytku północno-zachodniej obwodnicy miasta. Rozwój firm: Winiary, Kaliszanka. Budowa wielkiego centrum handlowego - Galeria Kalisz, budowa Trasy Bursztynowej, budowa hali sportowo-widowiskowej na Dobrzecu. W bliskich planach jest również budowa biblioteki akademickiej i powiększenie granic administracyjnych miasta poprzez przyłączenie do niego pobliskich miejscowości. Kalisz w ostatnich latach rozwija się w sposób zadowalający. Miasto stara się równiez o ponowne przywrócenie mu statusu miasta wojewódzkiego.

Koleje

Przez Kalisz przechodzi linia kolejowa Ostrów Wielkopolski-Łódź Kaliska.
Dworce kolejowe:
  • Kalisz,
  • Kalisz Winiary,
  • Kalisz Szczypiorno.
W Kaliszu rozpoczyna się, nieczynna obecnie, linia wąskotorowa Kalisz-Żelazków.
Dworce kolejowe na linii wąskotorowej:
  • Kalisz Majków.

Drogi

W Kaliszu krzyżują się drogi krajowe nr 12 Łęknica-Dorohusk i nr 25 Oleśnica-Koszalin. Kalisz posiada 185 km dróg.
Dworce autobusowe:
  • Kalisz.

Komunikacja Miejska

  • Kalisz posiada liczne połączenia z okolicznymi miejscowościami dzięki Kaliskim Liniom Autobusowym. Również w mieście można się poruszać bez problemu. KLA posiada linie o numeracji:
    • miejskie: 1, 2, 3, 4, 5, 8, 11, 12, 16, 18, 19,
    • podmiejskie: 1A, 2A, 2C, 3A, 3B, 3C, 3D, 5B, 6, 6S, 12A, 12K, 15, 17, 19E, 19S, 190,
    • linie w Pleszewie 20, 21, 22, 23, 24,
  • linie bezpłatne: Tesco 1, Tesco 2, Tesco 3, Tesco 4, Tesco 5.

Komunikacja lotnicza

Kalisz korzysta z lotniska Aeroklubu Ostrowskiego w Michałkowie. Partycypuje także w kosztach rozbudowy ostrowskiego lotniska (Fundacja Rozwoju Lotniska Wielkopolska Południowa).

Przedszkola

  • 28 publicznych państwowych przedszkoli,
  • Przedszkole Integracyjne Sióstr Felicjanek,
  • Publiczne Przedszkole Sióstr Nazaretanek.

Szkoły podstawowe

  • 27 państwowych publicznych szkół podstawowych,
  • Szkoła Podstawowa Specjalna dla Dzieci Słabosłyszących i Niesłyszących,
  • Szkoła Podstawowa Sióstr Nazaretanek.

Gimnazja

  • 14 publicznych gimnazjów prowadzonych przez Miasto Kalisz
  • oraz gimnazja niepubliczne (m.in. Gimnazjum Sióstr Nazaretanek)

Szkoły ponadgimnazjalne

  • I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka,
  • II Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki,
  • III Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika
  • IV Liceum Ogólnokształcące im. Ignacego Jana Paderewskiego (Osiedle Widok),
  • V Liceum Ogólnokształcące (Piskorzewie),
  • VI Liceum Ogólnokształcące im. Św. Jana Bosco (Tyniec),
  • VII Liceum Ogólnokształcące Sióstr Nazaretanek,
  • Zespół Szkół Ekonomicznych,
  • Zespół Szkół Włókienniczych,
  • Zespół Szkół Technicznych,
  • Zespół Szkół Budowlanych,
  • Zespół Szkół Samochodowych,
  • Technikum Budowy Fortepianów,
  • Centrum Kształcenia Ustawicznego,
  • Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy,
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa przy Ośrodku Dokształcania Zawodowego,
  • Zespół Szkół Mechaniczno - Elektrycznych,
  • Medyczne Studium Zawodowe im. Marii Skłodowskiej Curie,
  • Zespół Szkół Zawodowych nr 1,
  • Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich,
  • Warsztaty gastronomiczne,
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3,
  • Zespół Szkół (Tyniec),
  • Zakład Doskonalenia Zawodowego,
  • Specjalny Ośrodek Wychowawczy.

Szkoły artystyczne

  • Pomaturalne Studium Kształcenia Animatorów Kultury,
  • Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia,
  • Prywatna Szkoła Artystyczna,
  • Music Store - Szkoła Muzyczna.

Szkoły biznesowe

  • Instytut Biznesu,
  • Studium Doskonalenia Menadżerów Oświaty,
  • Instytut Biznesu.

Szkoły Wyższe

Planuje się także utworzenie w przyszłości Uniwersytetu Kaliskiego.

Telewizja

  • Telewizja Polska S.A., oddział w Poznaniu, redakcja w Kaliszu z siedzibą w Chełmcach,
  • Kaliska Telewizja Kablowa "Tele Top",
  • Multimedia Polska Spółka z o.o. Biuro Terenowe w Kaliszu.

Prasa

  • Życie Kalisza,
  • Ziemia Kaliska,
  • 7 Dni Kalisza,
  • Kaliski Przegląd,
  • Calisia Nowa,
  • Głos Wielkopolski (oddział Kalisz),
  • Gazeta Wyborcza (oddział w Poznaniu, redakcja w Kaliszu),
  • Gazeta Poznańska (oddział Kalisz).

Radio

Szpitale

  • Szpital Zespolony im. L. Perzyny,
  • Wojewódzki Szpital Matki i Dziecka im. Przemysława II,
  • Wojewódzki Szpital Zdrowia Psychicznego Kalisz - Sokołówka,
  • Wojewódzki Szpital Chorób Płuc Kalisz - Wolica,
  • Poliklinika MSWiA.

Wody

  • rzeka Prosna,
    • kanały:
      • północny - Bernardyński,
      • południowy - Rypinkowski,
    • dopływy w granicach miasta - prawe
      • Swędrnia,
      • Pokrzywnica,
    • dopływy w granicach miasta - lewe
      • Piwonia,
      • Krępica,
  • stawy:
    • Piwonicki (Piwonice),
    • Trójka (Rypinek),
    • U Grona (Huby),
    • Zośka (Rypinek),
  • zalewy:
  • Plaże:
  • Plaża nad zalewem Szałe,
  • Plaża w dzielnicy Piwonice,
  • Plaża w dzielnicy Rajsków.

Ważniejsze Mosty

  • Most Trybunalski
  • Most Św. Wojciecha
  • Most Warszawski
  • Most Wojska Polskiego
  • Most Teatralny(Parkowy)
  • Most Kamienny
  • Most Majkowski
  • Most Rypinkowski
  • Most na Kanale Bernardyńskim
  • Most Wiosenny (w parku miejskim)
  • Most Żelazny
  • Most Kanonicki
  • Most Ogrodowski
Obecnie w Kaliszu jest 39 mostów.

Dzielnice miasta




Dzielnice Kalisza o zabudowie wielorodzinnej:
Kalisz -
Asnyk, Widok, Kaliniec, Dobrzec, Śródmieście, Korczak, Czaszki
Dzielnice o zabudowie przeważnie jednorodzinnej: Majków, Zagorzynek, Winiary, Rajsków, Szczypiorno, Chmielnik, Ogrody

Sport

  • Kaliskie Towarzystwo Kolarskie,
  • Kaliszanka KKS Prosna Kalisz {piłka nożna),
  • Winiary Kalisz (siatkówka kobiet – mistrzynie),
  • Kaliskie Towarzystwo Wioślarskie,
  • Calisia Kalisz (piłka nożna).

Ciekawostki

  • Kalisz stara się o ponowne przywrócenie mu statusu miasta wojewódzkiego. Nowe województwo miałoby nosić nazwę Środkowopolskie i (wg projektu wnioskujących) obejmować m.in. miasta takie jak Konin, Ostrów Wielkopolski, Sieradz,
  • Kalisz ma już 39 mostów,
  • Kalisz - miasto które wg wielu może pretendować do miana polskiej Wenecji,
  • pierwszą polską naukową wyprawę do Afryki organizowali kaliszanin Stefan Szolc-Rogoziński i ostrowianin Klemens Tomczek,
  • władze Kalisza planują włączenie w jego granice administracyjne kilku pobliskich miejscowości (Kościelna Wieś, Borczysko, Biskupice, Las Wolica, Szałe) tak, aby zyskać więcej terenów atrakcyjnych dla inwestorów i zwiększyć liczbę mieszkańców miasta do około 115 tysięcy.
  • Kalisz jest jednym z niewielu miast w Polsce gdzie obecnie przyrost naturalny jest dodatni i wynosi +16 promili,
  • w czasie kiedy Kalisz był stolicą województwa (w 1997 roku) liczba jego mieszkańców wynosiła ponad 120tys. (obecnie prawie 110 tys.)
  • Kalisz jako jedno z nielicznych miast w Polsce tak bardzo związany jest z rzeką jaka przez miasto przepływa.

Miasta partnerskie

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.