Nazwa tego hasla odnosi sie do wiecej niz jednego pojecia:
Kaliber - najmniejsza średnica przewodu lufy broni palnej. Pod uwagę nie bierze się zakończenia lufy, które np. może rozszerzać się lejkowato w garłaczu.
Jednostki:
  • wagomiar do XIX w., aktualnie dla broni gładkolufowej – oznacza liczbę pocisków kulistych, które można odlać z 1 funta ołowiu (np. kaliber 12);
  • milimetry, np. 7,62 mm, 9 mm, 37 mm, 125 mm (najpowszechniejszy sposób podawania kalibru);
  • cale i linie (1 linia = 0,1 cala). Ten sposób pomiaru kalibru zastosowali Brytyjczycy pod koniec XIX i na początku XX wieku, a od nich przejęli Rosjanie. Początkowo więc, gdy kaliber lufy był równy liczbie całkowitej cali, podawano go w calach, np.: 2, 3, 4, 5, 10, 15 cali itd. Natomiast, gdy kaliber lufy był różny od całkowitej liczby cali, wówczas podawano go w liniach, np.: karabin 3-liniowy (7,62 mm), armata 42-liniowa (106,68 mm) – popularna 106,7 mm armata, haubica 48-liniowa (121,92 mm) – popularna radziecka 122 mm haubica M-30, haubica 60-liniowa (152,4 mm), haubica 80-liniowa (203,2 mm) itp. W okresie międzywojennym konstruktorzy posługujący się calami zrezygnowali z linii, zastępując je dziesiątymi częściami cala, np. kaliber 30 lub 30 = 0,30 cala = 7,62 mm, kal. 50 = 12,7 mm, kal. 357 = 0,357 = 9 mm (stosowany głównie w krajach anglosaskich).
Średnica pocisku może być inna niż kaliber lufy. Pocisk nadkalibrowy ma większą średnicę od średnicy przewodu lufy i wystaje z lufy. Pocisk podkalibrowy ma średnicę mniejszą od kalibru lufy (rdzeń) i utrzymywany jest w osi przy pomocy (odrzucanych) sabotów, rolę jednego z nich może pełnić brzechwa ogonowa.
Istniały także działa przeciwpancerne o stożkowym przewodzie lufy, których kaliber zmniejszał się w kierunku wylotu lufy (np. niemieckie działko kalibru 28/20 mm).
Największy kaliber (914 mm) posiadał amerykański doświadczalny moździerz Little David. Prawdopodobnie największy kaliber użyty bojowo posiadały średniowieczne moździerze (880 mm) albo niemiecka armata kolejowa z okresu II wojny światowej Dora (800 mm). Należy wspomnieć, iż w 1586 najsłynniejszy ludwisarz państwa moskiewskiego Andriej Czochow odlał jedno z największych dział – car-puszkę (króla armat) kalibru 890 mm (masa – 40 t, ogólna długość działa – 5,5 m).
Często za pomocą liczby kalibrów podaje się także długość lufy o danym kalibrze, np. długość lufy radzieckiej haubicy M-30 (kalibru 121,92 mm) wynosi 2800 mm, czyli 22,7 kalibra.
Tabela z przeliczeniem oznaczenia kalibru w calach na mm oraz na odwrót:
Cale mm mm Cale
0,22 ~5,6 5,45 0,2145
0,300 7,62 5,56 0,2188
0,303 7,69 9 0,35
0,38 9,65 10 0,39
0,40 10,16
0,45 11,43
0,50 12,7


Kaliber - stosunek masy konia [1] do wysokości w kłębie [2].
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.