Jeżowate
Jeż europejski
Systematyka
Domena: eukarioty
Królestwo: zwierzęta
Typ: strunowce
Podtyp: kręgowce
Gromada: ssaki
Podgromada: ssaki żyworodne
Szczep: łożyskowce
Rząd: owadożerne
Rodzina: jeżowate
Nazwa systematyczna
Erinaceinae
Jeżowate (Erinaceinae; jeże) - małe ssaki pokryte igłami zaliczane do rzędu owadożernych. Żyją one w Europie, Azji, Afryce oraz na Nowej Zelandii. Jeże nie występują w naturze na terenie obu Ameryk. Jeże są spokrewnione z kretami ze ssakami ryjówkowatymi oraz alminkowatymi.

Budowa i zachowania obronne

Kolce jeży to przekształcone włosy, zbudowane z keratyny. Jeże nie są jadowite, ale kiedy ich igły wbiją się w ciało, trudno je wyjąć. Kolce jeża są mocno osadzone w jego ciele, w przeciwieństwie do jeżozwierza.
Kiedy jeż się przestraszy, zwija się w kulkę najeżoną kolcami oraz wydaje charakterystyczne posapywania. Taka technika obronna sprawdza się przeciwko większości drapieżników. Tylko sowy i fretki potrafią dobrać się do żywej kulki najeżonej kolcami. Największym wrogiem jeży są ludzie, którzy rozjeżdżają je oponami swoich samochodów.

Odżywianie i rozród

Jeże są zwierzętami nocnymi i żywią się ślimakami, dżdżownicami, jajami ptaków, małymi ssakami i płazami oraz owadami. Wbrew ludowym przesądom, jeże nie jedzą jabłek. Jako ssaki owadożerne mogą służyć w charakterze naturalnego środka owadobójczego. Jeż jest w stanie podczas jednej nocy zjeść 200 gramów owadów. Kiedy jednak spożyje szkodniki zabite pestycydami, może ulec zatruciu. Właściciel ogrodu może zachęcić kłującego konsumenta owadów do zamieszkania w ogrodzie przez dokarmianie go niewielkimi ilościami pokarmu dla psów lub kotów. Nie wolno dawać jeżom ani sera, ani mleka, bo nie tolerują laktozy. Jeże są przystosowane do spożywania wysokobiałkowych pokarmów, jeżeli jednak podaje się im za dużo tłustego jedzenia, to zapadają na niewydolność wątroby oraz mają problemy z sercem. W klimacie umiarkowanym jeże zapadają w sen zimowy. Często zagrzebują się w stertach opadłych liści, aby przespać chłodny okres roku.
Ciąża u jeża trwa od 40-58 dni. Miot liczy najczęściej 3-4 młodych. Większe gatunki jeży żyją 4-7 lat w naturze (rekord 16 lat), a mniejsze 2-4 (4-7 w niewoli).

Jeż europejski

Jeż -
Jeż europejski (Erinaceus europaeus) występuje w klimacie umiarkowanym na terenie Azji, Europy z wyjątkiem Himalajów. Lubi tereny wiejskie, lasy oraz obszary podmiejskie. Można go spotkać w parkach i ogrodach. Jeże są szkodnikami na niektórych wyspach u wybrzeża Szkocji, gdzie zostały przeniesione przez człowieka. W tych odległych miejscach gniazdują ptaki, a jeże wyjadają ich jaja i pisklęta doprowadzając do zagrożenia niektórych ich gatunków.

Jeż domowy

Jeż domowy jest dalekim krewnym jeża europejskiego. Powstał dzięki krzyżowaniu dwóch gatunków jeży (Atelerix albiventris oraz A. algirus) i jest mniejszy od europejskiego. Jeże domowe mogą być trzymane jako maskotki, ale inne gatunki tych kolczastych ssaków źle znoszą niewolę.

Gatunki

Jeż -

Rodzina jeżowatych Erinaceinae
  • rodzaj Atelerix
    • Atelerix albiventris
    • jeż północno-afrykański (Atelerix algirus)
    • jeż południowo-afrykański (Atelerix frontalis)
    • Atelerix sclateri
  • Rodzaj jeże (Erinaceus)
    • jeż amurski (Erinaceus amurensis)
    • jeż wschodnio-europejski (Erinaceus concolor)
    • jeż europejski (Erinaceus europaeus)
  • Rodzaj jeże stepowe i pustynne (Hemiechinus)
    • jeż pustynny (Hemiechinus aethiopicus)
    • Hemiechinus auritus
    • Hemiechinus collaris
    • Hemiechinus hypomelas
    • jeż indyjski (Hemiechinus micropus)
    • Hemiechinus nudiventris
  • Jeże stepowe Mesechinus
    • Mesechinus dauuricus
    • jeż Hugha (Mesechinus hughi)
Informacja o jeżach z Muzeum Zoologi w Uniwerytecie Michigan]
    • Towarzystwo Opieki nad Jeżami - http://www.hedgehogwelfare.org/
    • http://www.hedgies.com/
    • Międzynarodowe Stowarzyszenie Przyjaciół Jeży – http://www.hedgehogclub.com/
    • Międzynarodowy Rejestr Jeży – http://www.hedgehogregistry.org/
    • FAQ o jeżach - http://www.hedgehoghollow.com/faq/
  • Hodowcy jeży
    • http://www.hamorhollow.com/
    • http://www.hedgehogvalley.com/
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.