JHWH, Jahwe lub Jehowa - jedno z imiom Boga objawionych ludzkości w Biblii.
Jahwe -

JHWH

W najstarszej wersji hebrajskiej imię Jahwe lub Jehowa zapisywano czterema literami jako: יהוה. Są to czytane od prawej do lewej spółgłoski Yod י He ה Waw ו He ה, które tworzą tak zwany tetragram (dosł. cztery litery). W języku polskim odpowiadają im spółgłoski: JHWH występujące w obu współczesnych formach: Jahwe lub Jehowa (końcowe h jest bezdźwięczne). Nie są znane samogłoski, których używano do pierwotnej wymowy.

Znaczenie

Bez wątpienia słowo Jahwe/Jehowa w hebrajskim jest formą czasownika.
Według niektórych biblistów znaczy tyle co: Jest (albo "będący"), co jest rozumiane jako najbardziej lapidarne sformułowanie poglądu, wg którego Bóg jest jedynym bytem samodzielnym, zaś wszystko inne istnieje tylko poprzez Boga. Według tego poglądu ludzie używali imienia Boga w trzeciej osobie ("On jest"). Gdy Bóg wyjawił swoje imię Mojżeszowi w Księdze Wyjścia, użył pierwszej osoby אהיה (Alef He Yod He, wym. Ehye, "Ja jestem").
Według innych źródeł jest to kauzatywna (przyczynowa) niedokonana forma hebrajskiego czasownika הוה (hawah, "stawać się"). A zatem imię to znaczy: On powoduje, że się staje, co wskazuje, że Bóg spełnia swoje obietnice i zawsze urzeczywistnia swoje zamierzenia.

Występowanie w Biblii

W hebrajskim tekście Pisma Świętego (Stary Testament) imię Jahwe/Jehowa w formie tetragramu występuje 6828 razy. To imię występuje częściej niż jakikolwiek inne imię czy tytuł opisujący Boga: Elohim (pluralis maiestatis Bóg), El (Bóg); Adonaj (Pan); Szaddaj (Wszechmogący). W wielu, zwłaszcza starszych przekładach Biblii imię to zastępowane jest określeniami "Pan" lub "Bóg".
Imię Jahwe/Jehowa zostało przeniesione w formie tetragramu pisanego hebrajskimi literami do niektórych wersji Septuaginty (LXX) - greckiego przekładu Starego Testamentu.
Jahwe -

Sposób wymawiania

Judaizm nawiązując do przykazania: "Nie będziesz wzywał imienia Jahwe Pana w błahych rzeczach" (Wj 20,7) zakazuje wymawiania tego imienia. Talmudyczny traktat Sanhedrin ostrzega, że nie ma udziału w przyszłym świecie ten, kto wymówi Imię. Dosłowne przestrzeganie tego zakazu spowodowało, że nie są znane samogłoski, których używano do pierwotnej wymowy.
Liczne kontrowersje otaczają właściwe brzmienie tego imienia. Spowodowane to zostało faktem, że w starożytnym języku hebrajskim nie zapisywano samogłosek, gdyż wynikają one z ogólnej struktury języka i można się ich łatwo domyślić - zwłaszcza w prostych słowach codziennego użytku takich jak "Ja", "jestem" itp. Według większości biblistów wymowa "Jehowa" powstała w średniowieczu poprzez dodanie do tetragramu JHWH samogłosek z hebrajskiego "Adonaj" (Nasz Pan), którym Żydzi zastępowali JHWH czytając Biblię. Daje to słowo: JaHoWaH - Jehowah. Forma Jahwe jest chyba obecnie najpopularniejsza. Ciekawe wyniki daje badanie wymowy słów zawierających skrótową formę imienia Bożego, występującego np. w zwrocie Hallelujah (Alleluja) - "Chwalcie Jah" lub imieniu Jehoszua (Jezus) - "Jeh jest ratunkiem". Pierwsze wskazywałoby bardziej na formę Jahwe, drugie na formę Jehowa.
Brzmienie Jahwe jest z dużym prawdopodobieństwem prawidłowym sposobem wymawiania oryginalnego, hebrajskiego słowa, gdyż wynika w logiczny sposób z wymowy hebrajskich słów "Ja" i "Hwe", co do których starożytnej wymowy nie ma większych wątpliwości, gdyż w hebrajskim po głosce "J" prawie zawsze występuje "a", a po głosce "Hw" prawie zawsze występuje "e". Przyznać jednak należy, że w imionach, w skład których wchodzi np. Jehoszua, Jirmeiahu, spotyka się zmienne samogłoski, nie da się więc ustalić jakich używali Izraelici. Zaznaczyć należy jednak, że w fenickim tekście podano imię boga Izraela jako "Ave". Warto też zwrócić uwagę, że z uwagi na różnice w wymowie poszczególnych samogłosek w językach współczesnych brzmienie używanych form najczęściej i tak nie ma nic wspólnego z brzmieniem oryginalnym.

Występowanie w sztuce

Literatura: Forma Jehowa była powszechnie przyjęta w literaturze i sztuce do XIX wieku. Spotykamy je m.in. w utworach poetyckich Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego. Występuje w "Quo vadis" Henryka Sienkiewicza. W przeszło 30 dziełach umieścił to słowo Victor Hugo i tak jak Lamartine napisał też wiersz zatytułowany "Jehowa".
W roku 1940 młody Karol Wojtyła (późniejszy papież Jan Paweł II) napisał dwa dramaty na motywach biblijnych zatytułowane "Hiob" i "Jeremiasz - drama narodowa", w których wielokrotnie występuje imię Jehowa.
Film i muzyka: Steven Spielberg w filmie fabularnym "Indiana Jones i Ostatnia Krucjata" z Harrisonem Fordem i Sean'em Connery w rolach głównych także zawarł imię w tej formie w jednej z końcowych scen filmu. Na ostatniej płycie zespołu U2 "How to Dismantle an Atomic Bomb" ostatni utwór nosi tytuł "Yahweh".
Architektura i inne: Forma Jehowa, dziś kojarzona głównie z religijną organizacją Świadków Jehowy, kiedyś była powszechnie znana w Europie - występowała na herbach, broni, monetach, rzeźbach, obrazach, utworach literackich i muzycznych. W zabytkowym budownictwie można spotkać tetragram (Imię Boga w zapisie hebrajskim), lub w formie "Jehova": Imię Jehowa występuje trzykrotnie w cytacie z Księgi Ezechiela 37:4-6 na epitafium w Kościele Mariackim w Gdańsku. Imię Boże w formie Jehowa, można Imię Boże w formie Jehowah można

Hasło "Jahwe" z encyklopedii Ultima Thule (1933)

Jahwe, bóg Izraela. Imienia jego Żydzi starali się nie wymawiać, aby:
  1. nie profanować świętego imienia,
  2. uniemożliwić używanie go do celów magicznych,
  3. uniknąć posądzenia o politeizm, gdyż jeżeli Bóg posiada imię własne, to znaczy, że są i inni bogowie, od których trzeba go wyróżnić imieniem.
Niektórzy późniejsi pisarze Starego Testamentu używają wyrazu elochim — bóg. Aż do upadku Jerozolimy w 70 r n.e. imię Jahwe było jednak wymawiane podczas nabożeństwa w świątyni, ale tak cicho, aby je zagłuszył głośny śpiew kapłanów. Po tej dacie używane było już tylko w magicznych papirusach i w zaklęciach egzorcystów, którzy przypisywali mu wielką czarodziejską siłę. Szkoła rabinistyczna, spotykając w piśmie wyraz Jahwe, czytała zawsze Adonai - Pan. Poza Starym Testamentem spotyka się nazwę Jahwe tylko raz, na tzw. kamieniu moabickim. Jahwe jest niewątpliwie bóstwem hebrajskim. Przypuszczenia, że był pierwotnie bóstwem kanaaneńskim lub nawet babilońskim („Jau"), są pozbawione poważniejszych podstaw.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.