{{Język| kolor=000099| barwa=ffffff| nazwa oryginalna=Afrikaans| kraj, region1=Republika Południowej Afryki, Namibia i inne| liczba=6 milionów| pozycja=(brak danych)| rodzina=Języki indoeuropejskie
*Języki germańskie
**Języki zachodniogermańskie
***Język afrykanerski| rodzaj=łaciński| kraj, region2=Republika Południowej Afryki| agencja=?| iso1=af| iso2=afr| sil=AFR| kod=af| przymiotnik=Afrykanerska| }}
Język afrikaans (afrykanerski) (afrikaans, afrikaanse taal) jest indoeuropejskim językiem należącym do dolnosaksońskiej gałęzi języków zachodniogermańskich. Ukształtował się wśród Burów, czyli przodków dzisiejszych Afrykanerów, będących potomkami holenderskich osadników przybywających na tereny dzisiejszej Republiki Południowej Afryki od połowy XVII wieku. Podstawowy wpływ na powstanie afrikaans miał język holenderski, lecz zawiera on w sobie również elementy przejęte z języka angielskiego, francuskiego, niemieckiego, portugalskiego oraz licznych języków miejscowych plemion afrykańskich.
W trakcie migracji grup ludności pochodzenia holenderskiego wykształciły się trzy podstawowe dialekty:
  • Kaap-Afrikaans na terenie pomiędzy Kapsztadem, Stellenbosch a Graaf-Reinet
  • Oranjerivier-Afrikaans w płn. części Kraju Przylądkowego
  • Oosgrense-Afrikaans w okolicach Graaf-Reinet i na wschód od tego miasta
Język został skodyfikowany w połowie XIX wieku wraz z powstaniem niepodległych państw burskich. Po przegraniu przez Afrykanerów tzw. wojen burskich stracił oficjalne znaczenie, które stopniowo odzyskiwał stając się drugim obok angielskiego językiem urzędowym w Republice Południowej Afryki oraz w Namibii. Obecnie jest jednym z 11 urzędowych języków RPA.
Afrikaans jako językiem ojczystym posługuje się ok. 6,2 mln mieszkańców RPA oraz dodatkowo 4 mln jako jednym z dwóch języków ojczystych (łącznie ok. 26% populacji RPA). Najwięcej użytkowników afrikaans skupia się w stolicy kraju – Pretorii oraz w Bloemfontein, a także na całym obszarze Kraju Przylądkowego, czyli w zach. części RPA. Ze współczesnych prowincji RPA największym udziałem mówiących językiem afrikaans cechują się:
  • Południowa Prowincja Przylądkowa (Suid-Kaap) – 70%
  • Północna Prowincja Przylądkowa (Noord-Kaap) – 54%
  • Wschodnia Prowincja Przylądkowa (Oos-Kaap) – 30%
  • Zachodni Transwal (Wes-Transvaal) – 22%
  • Mpumalanga (region stołeczny) – 21%
  • Oranje – 16%
  • Wschodni Transwal (Oos-Transvaal) – 12%
W pozostałych dwóch prowincjach (Natal oraz Północny Transwal) udział mówiących językiem afrikaans jest bardzo mały. Afrikaans jest również językiem ojczystym ok. 130 tys. mieszkańców Namibii, w tym 25% ludności stolicy kraju – Windhuku, ok. 25 tys. mieszkańców Botswany oraz kilku tysięcy osób w Malawi. Afrikaans pełni, choć w ograniczonym przez znajomość jęz. angielskiego zakresie, rolę lingua franca w regionie Afryki południowej – jest ważnym językiem komunikacji na terenie RPA, Namibii, Botswany i Zambii.
Kod ISO 639: af/afr
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.