Izba Lordów to druga, wyższa izba parlamentu brytyjskiego, który oprócz tego składa się też z Izby Gmin i Suwerena (panującej rodziny królewskiej). Nie jest to ciało wybieralne, lecz jego skład i struktura jest uwarunkowana wielowiekową tradycją.
Pełna, oficjalna nazwa Izby Lordów to: "The Right Honourable The Lords Spiritual and Temporal of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland in Parliament Assembled". Izba Lordów, podobnie jak Izba Gmin spotyka się w Pałacu Westminsterskim. Jej obrady plenarne odbywają się w tzw. czerwonej sali (obrady Izby Gmin odbywają się w sali zielonej).

Skład i funkcje

Aktualnie Izba Lordów składa się z 26 Lordów duchownych i 669 świeckich. Lordowie duchowni to najwyżsi duchowni Kościoła anglikańskiego, którzy zasiadają w Izbie tak długo, jak długo sprawują swoje funkcje kościelne. Lordowie świeccy pełnią swoją funkcję dożywotnio, chyba że Izba odbierze im tytuł lordowski. W grupie lordów świeckich wyróżnia się:
  • lordów dziedzicznych, którzy zasiadają w izbie automatycznie z tytułu faktu posiadania tytułu szlacheckiego zaliczanego do puli Lords of Parliament - liczba tych lordów została znacząco (o niemal połowę) ograniczona ustawą z 1999 r.
  • lordów prawa (którymi stają się zawodowi sędziowie, wybrani do tej funkcji przez brytyjski samorząd sędziowski)
  • lordów mianowanych dożywotnio - są to zwykle osoby, które w uznaniu swoich zasług dla kraju otrzymały tutył szlachecki zaliczany do puli Lords of Parliament - bardzo często są to politycy dla których zasiadanie w Izbie Lordów jest rodzajem "honorowej emerytury".
Izba Lordów pełni obecnie rolę ciała opiniującego ustawy uchwalane przez Izbę Gmin (bez prawa weta), ciała kontrolującego nadawanie i odbieranie tytułów szlacheckich, ciała współdecydującego o wyborze Suwerena oraz sądu I instancji dla osób z tytułami szlacheckimi i sądu najwyższego dla wszystkich innych. Oprócz tego w ramach Izby Lordów działa wiele komisji specjalnych, które mimo że nie posiadają formalnego prawa do podejmowania decyzji, mają znaczny wpływ na życie polityczne w Wielkiej Brytanii.
Kompetencje ustawodawcze Izby Lordów są niewielkie i ograniczają się do prawa zgłaszania projektów ustaw do Izby Gmin oraz czasowego wstrzymywania uchwalania ustaw w drodze weta zawieszającego, które działa tylko rok.

Krótki rys historyczny

Izba Lordów powstała w XIV w. i istnieje niezmiennie, z jedną krótką przerwą, aż do dzisiaj. Izba ta została zlikwidowana w 1649 r. przez rewolucyjny rząd Oliviera Cromwella i została ponownie przywrócona po jego upadku w 1660 r. Przez większość swojej historii Izba Lordów posiadała znacznie więcej władzy od Izby Gmin. Dopiero w XIX w. jej kolejne kompetencje były stopniowo przekazywane Izbie Gmin. W 1911 r. uchwalono Parliament Act, który ostatecznie oddał niemal całą władzę ustawodawczą oraz prawo do powoływania i usuwania rządu Izbie Gmin, pozostawiając Izbie Lordów tylko prawo do rocznego weta ustaw i część funkcji kontrolnych oraz sądowniczych. Po dojściu do władzy rząd Tonego Blaira, zgodnie z obietnicami wyborczymi dąży do zmian w Izbie Lordów. Jak dotąd uchwalono "House of Lords Act" z roku 1999, który o niemal połowę zmniejszył liczbę Lordów dziedzicznych. Z pozostałych, planowanych zmian jedak jak dotąd się wycofano.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.