Stambuł (tur. İstanbul, słow. Carogród) starożytne Bizancjum, 324-1930 Konstantynopol (1453-1930 używane zamiennie ze Stambuł),od 18 marca 1930 oficjalna nazwa Stambuł - miasto nad Cieśniną Bosfor na Morzu Marmara. Największe miasto w Turcji i jedno z największych miast świata, największa aglomeracja miejska w Europie.Stolica prowincji (ilu) İstanbul. Rozwinięty ośrodek przemysłowy, wytwarzający około ¼ produkcji kraju. Główne centrum finansowe Turcji, siedziba kilkudziesięciu banków i giełdy papierów wartościowych. Duży węzeł komunikacyjny: największy port handlowy Turcji; dwa międzynarodowe porty lotnicze Atatürk Havalimanı i Sabiha Gökçen Havaalanı, końcowa stacja kolei europejskiej (dworzec Sirkeci) i początkowa kolei na Bliski Wschód (dworzec Haydarpasha).W Stambule zbudowano dwa mosty łączące oba brzegi Bosforu, jeden zwany Mostem Bosforskim i ukończony w 1973 ma długość 1074 m, a drugi most - Most Mehmeta Zdobywcy ukończony w roku 1988, ma długość 1090 m. Siedziba 5 uniwersytetów, z których najstarszy - Uniwersytet Stambulski - został założony w 1453 r. Miasto podzielone Bosforem (szerokość do 4 km) na część europejską i azjatycką. Niespełna kilometrowa zatoka Złoty Róg dzieli część europejską na południową dzielnicę Stary Stambuł i północną Beyoğlu.
Inne nazwy miasta: Istambuł, Bizancjum, Konstantynopol ((gr./łac. Constantinopolis, miasto Konstantyna)
Istambuł -

Ludność

Liczba mieszkańców:
rokmiastozespół miejski
20008.803.46810.072.447
19978.141.1639.189.809
19906.620.2417.390.190


Historia

W starożytności grecka kolonia Bizancjum, stolica Cesarstwa Bizantyjskiego, pierwotnie cesarstwo wschodniorzymskie, ustanowiona w 324 r. przez cesarza Konstantyna Wielkiego, jako Konstantynopol. W 1453 r. zdobyte przez Turków, do 1923 r. stolica Turcji.

Nazwa

Nazwa Stambuł (İstanbul) pochodzi podobno od zniekształconego w ustach Turków wyrażenia greckiego eis ten polin, co znaczy do miasta. "Miastem" nazywali Bizantyjczycy stolicę cesarstwa, zwłaszcza w XV wieku, czyli wtedy, kiedy już żadnego innego miasta ono nie posiadało. Frazą eis ten polin? ciągnące na Konstantynopol wojska tureckie miały zwyczaj pytać o drogę greckojęzycznych chłopów. Wskutek nieznajomości greki Turcy nabrali przekonania, że miasto to właśnie tak się nazywa.

Zabytki

Pomimo zniszczeń miasto w obfituje w wiele cennych zabytków z okresów bizantyjskiego i osmańskiego. Najciekawsze z nich to: Kościół Mądrości Bożej czyli Hagia Sophia z VI wieku, przerobiona za czasów tureckich na meczet, a od 1935 na muzeum; kościoły: Jana ze Studionu (V wiek), św. Ireny (VI wiek), Teodozji (VIII-IX wiek); obelisk Teodozjusza I, kolumny Konstantyna i Arkadiusza; resztki akweduktów i obwarowania miejskie. W okresie tureckiego panowania powstało wiele budowli kształtujących orientalny styl miasta. Najgodniejsze uwagi z zachowanych do dziś to: Błękitny Meczet (Sultan Ahmet Camii) z XVIII wieku; dawny pałac sułtański – Topkapı Sarayı (XV-XIX wiek), meczet Sulejmana (Süleymaniye Cami) zbudowany 1550-1557 oraz Nowy Meczet (Yeni Cami) z XVI-XVII wieku.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.