Ikonostas -
Ikonostas (gr. eikón oznaczające obraz oraz stásis czyli pozycja, umiejscowienie) to ściana z ikonami, która w cerkwi oddziela nawę od prezbiterium (zwanym też sanktuarium). Według nauki Kościoła prawosławnego jest symbolem nieba, miejsca szczególnego przebywania Boga.
W pierwszych wiekach w cerkwi nie było ikonostasu. Ołtarz był widoczny i oddzielony od części głównej świątyni kratą.
W ikonostasie znajduje się troje drzwi. Przez środkowe - królewskie wrota (carskija wrata) może przechodzić jedynie kapłan. W czasie Liturgii Świętej wynosi przez nie Ciało i Krew Jezusa Chrystusa. Na wrotach królewskich umieszczone są ikony Matki Bożej i Archanioła Gabriela, zwiastującego radosną nowinę oraz czterech ewangelistów. Boczne drzwi północne i południowe noszą nazwę diakońskich. Umieszczone są na nich ikony Archanioła i jednego z diakonów (najczęściej Św. Arcydiakona Stefana). Zasadniczo pełny ikonostas posiada pięć rzędów ikon. Każdy rząd (jarus) ma ustalony układ ikon. i Heleny
W pierwszym najwyższym rzędzie na prawo od królewskich wrót znajduje się ikona Zbawiciela (Spasitiela), następnie są drzwi diakońskie i ikona święta lub świętego patrona danej cerkwi. Na lewo królewskich wrót umieszczona jest ikona Matki Bożej, diakońskie drzwi oraz ikona szczególnie czczonego świętego w danej cerkwi.

W drugim rzędzie (jarusie) ikonostasu umieszcza się w środku ikonę Ostatniej Wieczerzy, a po obu stronach ikony dwunastu wielkich świąt (dwunadiesiatych prazdnikow).

W trzecim rzędzie ikonostasu w centralnym miejscu znajduje się ikona Jezusa Chrystusa na tronie w otoczeniu Matki Bożej i Św. Jana Chrzciciela (Deisis), a po obu stronach ikony dwunastu apostołów.
W czwartym rzędzie ikonostasu w środku znajduje się ikona Matki Bożej z Dzieciątkiem zaś po obu stronach umieszczone są ikony proroków, którzy w Starym Testamencie zwiastowali narodzenie Zbawiciela świata.
W piątym rzędzie w centrum umieszcza się ikonę Zmartwychwstania Chrystusowego lub Trójcy Świętej, a z obu stron nowotestamentowych świętych.
Na samej górze ikonostasu widnieje krzyż i tablice z dziesięciorgiem przykazań, pastorał (laska Aarona) i naczynie z manną.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.