Hohenzollernowie -
Hohenzollernowie - niemiecka dynastia wywodząca się ze Szwabii. jej przedstawiciele panowali w krajach niemieckich (m.in. Brandenburgii, Ansabach, Bayreuth, Prusach), od 1871 r. jako cesarze niemieccy oraz w Rumunii (w latach 1866-1947).

Początki dynastii

Zamek Zollern, od którego wzięli nazwę leży na terenie dzisiejszego landu Badenia-Wirtembergia. Zamek ten do dziś jest w rękach rodu. Za praojca uważa się Burkcharda de Zolorin, żyjącego w XI w. Jego syn Fryderyk w 1111 r. otrzymał tytuł hrabiego. Hrabia Fryderyk III (zm. 1201)wraz z ręką Zofii von Raabs przejął w 1191 prawa do dziedziczenia urzędu burgrabiego Norymbergi. Od dwóch synów tej pary pochodzą dwie główne linie dynastii: frankońska i szwabska.

Linia frankońska

Odziedziczyła dobra we Frankonii z burgrabstwem Norymbergi. Burgrabia Fryderyk III po okresie długotrwałego bezkrólewia zgłosił w 1291 r. kandydaturę Rudolfa z Habsburga do tronu niemieckiego. elektorzy zgodzili się na jego osobę uznając za niegroźnego i niezbyt potężnego. Według tradycji o wyborze Habsburga Hohenzollern powiadomił osobiście elekta.
W 1363 r. burgrabia Fryderyk V został wyniesiony do godności księcia Cesarstwa (niem. Reichsfürst). Jego syn Fryderyk VI w 1415 w zamian za poparcie w wyborach cesarskich uzyskał od Luksemburgów Marchię Brandenburską wraz z tytułem elektora (od 1417). Od elektora Albrechta III Achillesa wywodzi się także starsza linia Hohenzollern-Ansbach. Wywodził się z niej m.in. Albrecht Hohenzollern, ostatni wielki mistrz zakonu krzyżackiego i pierwszy książę pruski.
W 1618 po śmierci Albrechta Fryderyka doszło do przejęcia Prus Książęcych przez linię elektorską. Od młodszych synów elektora Jana Jerzego (zm. 1598) wywodzą się: młodsza linia Hohenzollern-Ansbach (wygasła w 1806 i Hohenzollern-Bayreuth (wygasła w 1763).
W 1657 w wynku układów welawsko-bydgoskich Hohenzollernowie usykali suwerenność w Prusach. Elektor brandenburski Fryderyk III ogłosił się 18 stycznia 1701 r. w Królewcu królem w Prusiech (niem. König in Preussen). Fryderyk I Wielki zmienił ten tytuł w 1742 na król Prus (niem. König von Preussen). Po I i II wojnie śląskiej w wyniku podpisanego układu wrocławsko-berlińskiego w 1742 Fryderyk II Wielki zdobył większą część Śląska, pokonując Austrię Habsburgów.
Po rozbiciu II Cesarstwa Francuskiego Otto von Bismarck (zwany później Żelaznym Kanclerzem) dokonał zjednoczenia pod hegemonią Prus tzw. małych Niemiec i doprowadził do ogłoszenia 18 stycznia 1871 r. w Wersalu władcy Prus Wilhelma I cesarzem niemieckim. Po przegranej I wojnie światowej w 1918 Wilhelm II abdykował w obliczu rewolucji i wyemigrował do Holandii.
Dziś tytularnym cesarzem niemieckim i królem Prus jest Jerzy Fryderyk I (ur. 1976).
Mimo tak rozległych dziejów nazwisko Hohenzollern utożsamia się przed wszystkim z elektorami i królami Prus oraz cesarzami nowożytnych Niemiec.

władcy z linii frankońskiej

Elektorzy brandenburscy
Hohenzollernowie -

Królowie pruscy
Hohenzollernowie -
Królowie Prus i cesarze niemieccy
linia Hohenzollern-Ansbach
Książęta Prus 1525-1618
Książęta Karniowa

Linia szwabska

Przejęli dobra w Szwabii z hrabstwem Zollern (Hohenzollern). W 1576 Hohenzollernowie szwabscy po śmierci hr. Karola I podzielili się na dwie linie: Hohenzollern-Hechingen (wygasła w 1869 na księciu Fryderyku Wilhelmie) oraz Hohenzollern-Sigmaringen. Już w następnym pokoleniu w 1623 r. obydwie linie wyniesiono do godności książąt. Jan Jerzy stał się księciem von Hohenzollern-Hechingen, a Jan księciem Hohenzollern-Sigmaringen.
Książę Karol von Hohenzollern-Sigmaringen w 1866 w efekcie układów dyplomatycznych objął tron Rumunii. W 1881 przyjął tytuł króla. Jego starszy brat Leopold miał wg planów Bismarcka także zasiąść na tronie Hiszpanii po obaleniu I Republiki. Starania te stały się jednym z pretekstów wybuchu wojny francusko-pruskiej w 1870 r.
W 1947 r. pod naciskiem komunistów abdykował ostatni król Rumunii i ostatni władca z rodu Hohenzollernów, Michał I.

władcy z linii szwabskiej

Książęta Hechingen
  • Jan Jerzy, od 1623
Książęta Sigmaringen
  • Jan, od 1623
Królowie Rumunii
  • Karol I (ks. autonomicznej Rumunii 1866] , od 1878 pełna niepodległość , król od 1881) - 1866 – 1914
  • Ferdynand (bratanek) - 1914 – 1927
  • Michał I (wnuk) - 1927 – 1930 usunięty, ponownie 1940 – 1947,
  • Karol II (ojciec, usunięty, zm. 1953) - 1930 – 1940

Wybrana literatura

  • P. Mast, Die Hohenzollern in Lebensbildern, Graz Wien Köln 1988
  • Dynastie Europy, p. red. A. Mączaka, Wrocław Warszawa Kraków 2003 (wyd. II).
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.