Historia Węgier

Czasy przedwęgierskie

W czasach starożytnych tereny Węgier były zamieszkane przez ludność celtycką. W I w. p.n.e. została tu utworzona rzymska prowincja, Panonia (częściowo też Dacja), która przetrwała zaledwie parę wieków. W okresie wędrówki ludów tereny te zajmowane były kolejno przez Hunów, Wandalów, Wizygotów i Awarów. W IX w. na części tego obszaru założone zostało słowiańskiego Państwa Wielkomorawskiego. Pod koniec wieku na terenach tych pojawili się Madziarzy pod wodzą Árpáda.

Czasy Arpadów

Dynastia Arpadów panowała na Węgrzech od IX do XIII wieku (896-1301). Twórcami państwowości węgierskiej byli książę Gejza oraz jego syn, Stefan I, pierwszy król, koronowany w 1001 r., który wprowadził do kraju chrześcijaństwo. Rozwój Węgier został zahamowany w latach 1241-1242 przez najazd tatarskiej Złotej Ordy.

Czasy Andegawenów

Czasy panowania dynastii Andegawenów na Węgrzech były okresem reorganizacji gospodarki, rozkwitu sztuki gotyckiej i kultury rycerskiej.

Czasy Jagiellonów

Po udanej obronie Belgradu przed Turkami (1448), szczyt potęgi państwo węgierskie osiągnęło za panowania Macieja Korwina, który przyłączył do Węgier Śląsk, Łużyce, Morawy a następnie znaczną część Austrii. Po jego śmierci na tronie zasiadł w 1490 r. Władysław II Jagiellończyk, syn Kazimierza Jagiellończyka i Ludwik II Jagiellończyk. Po bitwie pod Mochaczem o walki o władzę włączyli się Habsburgowie, Jan Zápolya i Turcy

Panowanie tureckie

Potęga Węgier załamała się ostatecznie po bitwie pod Mohaczem (1526), w której rycerstwo węgierskie i polskie zostało rozbite przez wojska tureckie. W niedługim czasie cały teren dzisiejszych Węgier został podzielony między osmańską Turcję i Habsburgów.

Habsburgowie

Kres tureckiemu panowaniu przyniosło pokonanie imperium osmańskiego przez wojska austriackie i polskie. Od 1711 roku władza na Węgrzech została przejęta przez Habsburgów.

Austro-Węgry

Węgry wywalczyły na krótką chwilę niepodległość pod wodzą Kossutha w wyniku powstania w 1848 r. Republika została jednak szybko zdławiona przez współpracującą z Austrią sąsiednią Rosję.
W wyniku wieloletnich dążeń Węgrów, w 1867 r. Cesarstwo Austrii zostało przekształcone w dualistyczną monarchię Austrii i Węgier.
Po zakończeniu I wojny światowej Węgry uzyskały samodzielność, jednak w wyniku traktatu w Trianon obszar państwa okrojono do niecałej jednej trzeciej terytorium z przed wojny. Początkowo była to demokratyczna republika, potem przez pewien czas komunistyczna Węgierska Republika Rad pod dyktatorskimi rządami Beli Kuna. W latach 1920-1944 Węgry były monarchią konstytucyjną (bez monarchy)gdzie regentem został były admirał floty austro-węgierskiej Miklos Horthy.

II wojna światowa

W czasie II wojny światowej Węgry walczyły u boku hitlerowskich Niemiec przeciwko ZSRR.

Panowanie Związku Radzieckiego

Po II wojnie światowej Węgry należały do tzw. bloku wschodniego, będącego pod kontrolą ZSRR. Próba obalenia komunizmu w 1956 r. zakończyła się krwawą interwencją zbrojną. Węgry należały do Układu Warszawskiego.

Węgry współczesne

Demokracja na Węgrzech zapanowała po 1990 r. W wolnych wyborach zwyciężyła partia Węgierskie Forum Demokratyczne (MDP). W późniejszych latach władza przechodziła w ręce Węgierskiej Partii Socjalistycznej kierowanej przez Guylę Horna, a potem w partii prawicowo-centrowych z premierem Victorem Orbanem jako premierem. Obecnie Węgry są członkiem NATO (1999) i UE (2004).
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.